بهێزکرنا دۆمداریێ: زانکۆیا دهۆک ل دور پڕۆژێ "رۆناکی" یێ کارەبێ و کارتێکرنێن وی یێن جڤاکی و ئابووری ل سەر باژێرێ دهۆکێ ڤەدکۆلیت

زانكۆیا دهۆك، 2ـی شواتا 2026ـێ، نڤیسینگەها راگەهاندنا زانكۆیێ |
زانکۆیا دهۆک، ب رێکا کۆلیژا ئەندازیاری و ب هەڤپشکى دگەل پەیمانگەها ئارارات یا تەکنیکی، ڕۆژا ئێکشەمبی 1ـی شوباتا 2026ـێ، كۆربەندەكێ زانستی یێ ئاست بلند ڕێکئێخست ل دۆر "پڕۆژێ رۆناکی یێ کارەبێ" و لێکەڤتێن وێ یێن تەکنیکی، ژینگەهی، جڤاکی و ئابووری ل سەر باژێڕێ دهۆکێ.

ل ژێر دروشمێ "پڕۆژێ رۆناکی یێ کارەبێ: مفا، ئاستەنگ، و کارتێکرنا شارسازی یا دۆمدار"، ئەڤ كۆربەندە پابەندبوونا ستراتیژی یا زانکۆیا دهۆک نیشان ددەت بۆ گەشەپێدانا دۆمدار، ڤەکۆلینێن زانستی یێن پراکتیکی، و دانانا سیاسەتان ل دویڤ بەڵگە و داتایان بۆ پشتەڤانیکرنا پێدڤیێن جڤاکی و گەشەپێدانا دەڤەرێ.

پشکداریا ئەکادیمی و سازیێن ئاست بلند
ئەڤ چالاکیە ب ئامادەبوونا د. لوقمان هادی حەسەن، هاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیێ بۆ کاروباریێن زانستی و خواندنا بلند و د. ڤیان سلێمان، جێگرا سەرۆكێ مەکتەبا ڕێکخستنا پارتی دیموکراتی کوردستان – دهۆک، ل گەل ژمارەکا زۆر ژ مامۆستایێن ئەکادیمی، ڤەکۆلەر و قوتابیێن زانکۆیا دهۆک و پەیمانگەها ئارارات یا تەکنیکی هاتە گێڕان.

كۆربەند ب پەیڤەکا بخێرهاتنێ ژ لایێ د. نەشوان شەوکەت مەحمود ڤە، ڕاگرێ کۆلیژا ئەندازیاری ل زانکۆیا دهۆک دەستپێکر، یێ کو ڕۆلێ زانکۆیێ د گرێدانا ڤەکۆلینێن ئەندازیاری ب ئاستەنگێن کارەبێ یێن واقعی ڤە دیارکری. پاشی پەیڤەکا سەرەکی ژ لایێ د. ئیدریس عەلی حەسەن، ڕاگرێ پەیمانگەها ئارارات یا تەکنیکی هاتە پێشکێشکرن، کو تەکەزی ل سەر گرنگیا خواندنا تەکنیکی و هەڤکاریێن سازیان کر بۆ پێشئێخستنا چارەسەریێن وزەیا دۆمدار.

پانێلێ تایبەتمەند ل دۆر وزە، ژینگەهـ و سیاسەتا گشتی
پانێلەکێ تایبەتمەند ژ لایێ ڕێزدار عوبەید سوبحی، ڕێڤەبەرێ نڤیسینگەها AVA Media ل دهۆکێ هاتە بڕێڤەبرن، کو شارەزایێن ئەکادیمی، ڕێڤەبرنا ژینگەهێ، و کەرتێ کارەبێ کۆمکرن:

• د. نەشوان شەوکەت مەحمود، ڕاگرێ کۆلیژا ئەندازیاری – زانکۆیا دهۆک.
• ئەندازیار دلشاد عەبدولڕەحمان محەمەد، ڕێڤەبەرێ ڕێڤەبەریا ژینگەها پارێزگەها دهۆکێ.
• ئەندازیار حازم مەحمود عوسمان، هاریکارێ ڕێڤەبەرێ گشتی یێ کارەبا پارێزگەها دهۆکێ.

پانێلی دانوستاندن ل سەر كاركرنا تەکنیکی، مفایێن ژینگەهی، و ئاستەنگێن کارپێکرنا پڕۆژێ رۆناکی کر، ب تایبەتی ڕۆلێ وێ د کێمکرنا غازا دۆ ئۆکسیدا کاربۆنی (CO₂)، کێمکرنا پشتبەستنێ ب مەوەلیدەیێن تایبەت، و باشترکرنا کوالێتیا ژینگەها باژێڕی.
ئەندازیار دلشاد عەبدولڕەحمان محەمەد دوپاتکر کو پڕۆژەی ڕۆلەکێ سەرەکی هەبوویە د کێمکرنا دەرچوونا CO₂ ل سەرانسەری پارێزگەها دهۆکێ، کو کارتێکرنەکا ئەرێنی ل سەر ساخلەمیا گشتی و پاراستنا ژینگەهێ هەبوویە.

ل لایەکێ دی، د. نەشوان دەستپێشخەریێن ڤەکۆلینێن نوکە و پاشەڕۆژێ یێن کۆلیژا ئەندازیاری د بیاڤێ وزەیا نویبووی، کارامەییا وزێ، و سیستەمێن کارەبا بەردەوام دا دیارکرن، و ڕۆلێ زانکۆیا دهۆک د بلندکرنا هشیاریا گشتی ل دور بکارئینانا بەرپرسانە یا کارەبێ و کێمکرنا بەهەدەردانا وزێ بەرچاڤ کر.
هەروەسا ئەندازیار حازم مەحمود عوسمان داتا و پێزانین ل سەر کارتێکرنا چاکسازیێن کەرتێ کارەبێ ل دهۆکێ پێشکێشکرن، و ئاماژە ب کێمبوونا بەرچاڤ یا دەرچوونا غازان، دەڤەرێن بەرفرەهکرنا پڕۆژەی، مفایێن ئابووری، و میکانیزمێن کێمکرنا تێچوویێ کارەبێ بۆ وەڵاتیان کر.

پشکداریا قوتابیان و ئاڵوگۆڕا زانینێ
كۆربەند ب روینشتنەكا گەنگەشێ یا ڤەکری بدوماهیهات، کو تێدا پشکداران شیان ب ئاواکی دگەل پانێلیستان بپەیڤن، پاشی راسپاردەیێن تەکنیکی یێن گرێدای ب گەشەپێدانا پڕۆژەی ل پاشەڕۆژێ هاتنە پێشکێشکرن.
ل ڕێوڕەسمێن دوماهیێ، باوەرنامەیێن ڕێزلێنانێ ژ لایێ د. لوقمان هادی حەسەن، د. ڤیان سلێمان، و د. ئیدریس عەلی حەسەن هاتنە بەلافکرن. هەروەسا پێشانگەهەکا پۆستەران یا پانۆرامایی هاتە ڤەکرن کو تێدا پڕۆژەیێن ڤەکۆلینێن قوتابیان یێن گرێدای ب پڕۆژێ کارەبا رۆناکی ڤە هاتنە نیشاندان.

پڕۆژێ رۆناکی: ڕاستی، کارتێکرن، و گرنگیا ستراتیژی
پڕۆژێ رۆناکی یێ کارەبێ ل مەها چریا ئێكێ، 2024، کەڤتە وارێ جێبەجێکرنێ. ل دویڤ داتایێن فەرمی یێن دوماهیا 2025ـێ، پڕۆژە گەهشتیە نێزیکی 4.5 ملیۆن مفاداران ل پارێزگەهێن دهۆک، هەولێر، سلێمانی، و هەڵەبجە، سەرباری ئیدارەیێن سەربەخۆ یێن زاخۆ، سۆران، و ڕاپەڕین.

ئارمانجێن سەرەکی یێن پڕۆژێ رۆناکی:

• دابینکرنا کارەبێ بۆ 24 دەمژمێران ب ڕێکا سیستەمەکێ دوو-ژێدەر (تۆڕا نیشتمانی + مەوەلیدە).
• پاراستنا ژینگەهێ و ساخلەمیا گشتی ب ڕێکا کێمکرنا دەرچوونا غازان و پیسبوونا دەنگ و ژاوەژاوێ.
• پەرەپێدانا بکارئینانا دادپەروەرانە و ڕێکخستی یا کارەبێ.
• جوانکرنا دیمەنێ باژێڕی ب ڕێکا نەهێلانا وایەرێن مەوەلیدان و پیسبوونا دیتنێ.

پتر ژ 130,000 پشکدارێن بازرگانی مفای ژ پڕۆژەی وەرگرتیە، کو بوویە ئەگەرێ گرتنا پتر ژ 3,700 مەوەلیدەیێن کارەبێ یێن تایبەت، و نێزیکی 70% ژ هەرێما کوردستانێ ڤەگرتیە. د چوارچوڤێ ستراتیژیێن وەرچەرخانا دیجیتاڵی دا، حکومەتا هەرێما کوردستانێ ئەپلیکەیشنەکا مۆبایلێ بەردەست کریە کو ڕێ ددەت بکارئینەران چاڤدێریا بکارئینانا کارەبێ و داتایێن پسوولەیان بکەن.

ل نیسانا 2025ێ، "تاخێ سەرھلدان" ل دهۆکێ بوو ئێکەم دەڤەر ل باژێڕی کو کارەبا 24 دەمژمێری وەرگرتی. ئامارێن فەرمی نیشان ددەن کو پتر ژ 50% ژ پشکدارێن رۆناکی نەها کێمتر ژ 28,000 دینارێن عیراقی مەهانە ددەن، کو ئەڤە کارتێکرنا ئابووری و جڤاکی یا پڕۆژەی دیار دکەت.

دەرڤەی دابینکرنا کارەبێ
پڕۆژێ رۆناکی نیشان ددەت:

• دەستپێشخەریەکا ژینگەهی ب ڕێکا کێمکرنا پیسبوونا هەوای و دەرچوونا غازان.
• هەنگاڤەکە بۆ ساخلەمیا گشتی ب کێمکرنا دەنگ و پیسبوونا گرێدای ب سوتەمەنیێ ڤە.
• پڕۆژەکێ چاکسازیا ئابووری ب کێمکرنا پشتبەستنێ ب مەوەلیدەیێن تایبەت یێن ب تێچوویەکێ گران.

ڤێرە كلیك بكە بۆ دیتنا وێنەیان

نڤیسینگەها راگەهاندنا زانكۆیێ، 2ـی شواتا 2026ـی
راپۆرت: رۆندك فازل عادل
وێنە: محەمەد عەبدولكەریم تاهر