پێشڤەبرنا دیالۆگا نێڤ-کەلتووری ب رێکا ئەدەبیات و هەڤکاریا ئەکادیمی

دهۆک، ١٩ـی شوباتا ٢٠٢٥ـێ - وەک پشكەك ژ پابەندبوونا خۆ یا ستراتیجی بۆ جیاوازیا ئەکادیمی، پشكداریا جیهانی و ڤەکۆلینا پرپشک، زانكۆیا دهۆك ب سەرکەڤتیانە كۆربەندێ ناڤدەولەتی: ویژە وەک پرەک د ناڤبەرا کەلتووران دا برێڤەبر. بۆنە، کو ژ لایێ پشکا زمانێ و ئەدەبێ ئینگلیزی ل کۆلێژا زمانان هاتە رێکخستن، ب هەڤکاری دگەل پەیمانگەها تەکنیکی یا ئارارات یا تایبەت ل دهۆکێ و زانکۆیا سەلاحەدین - هەولێر هاتە ئەنجامدان، زانایێن ناڤدار، پەروەردەکار و پسپۆرێن ئەدەبی کۆمکرن بۆ ڤەکۆلینا هێزا گۆهۆرانكەر یا ئەدەبیاتێ د گۆهۆرینا کەلتووری، وەرگێران و گۆتوبێژا جیهانی دا.

ل هۆلا کۆنفرانسان یا زانكۆیا دهۆك، ئەڤی كۆربەندی دیتنا زانكۆیا دهۆك بۆ بهێزکرنا هەڤکاریێن ئەکادیمی یێن ناڤدەولەتی بهێز کر، ب تەكەزكرن ل سەر رۆلێ ئەدەبیاتێ وەک ئامرازەك بۆ پێشڤەبرنا تێگەهشتنا کەلتووری، گۆتوبێژا رۆشەنبیری و گرێدانا جیهانی.

پلاتفۆرمەک بۆ باشیا ئەکادیمی و گۆتوبێژا ئەدەبی

كۆربەند ب گۆتارا ب خێرهاتنێ و سروودا نیشتیمانی یا کوردی دەستپێکر، زەمینە ئامادەکر بۆ گفتوگۆیێن كویر ل سەر کارتێکرنا گەشەکری یا ئەدەبیاتێ د جیهانەکا ب لەز جیهانیبووی دا.

گۆتارێن ڤەکرنێ

🔹 د. ئەبوعوبەیدە عەبدوڵڵا زیاب، راگرێ کۆلێژا زمانان، هێزا ئەدەبیاتێ د داڕێژتنا تێگەهشتنێن ناڤدەولەتی دا دیار کر و گۆت:

"ئەدەبیات وەک ئەدەبیاتا جیهانی نەتەوان پێکڤە گرێددەت. ئەرکێ زانایێن ئەدەبی ئەوە کو ئەدەبیاتا کوردی بگەهینین گوهدارێن جیهانی."

🔹 د. ئیدریس عەلی حسێن، راگرێ پەیمانگەها ئارارات، رۆلێ ئەدەبیاتێ ژ خواندنێ وێڤەتر دیار کر و گۆت:

"ئەدەبیات نە ب  تنێ پەیڤن لسەر پەڕان - ئەو پرەکە کو کەلتوور، دیتن و هزران پێکڤە گرێددەت."

گۆتارا سەرەکی: ژ رەخنا ئەدەبی بۆ تیۆریا کەلتووری

گۆتارا سەرەکی ژ لایێ د. بەختیار سەجادی ژ زانکۆیا کوردستان، سنە، ئیران ڤە هاتە پێشکێشکرن. گۆتارا وی "ژ رەخنا ئەدەبی بۆ تیۆریا کەلتووری" ڤەکۆلین کر د:

• پێشکەڤتنا ئەدەبیاتا مۆدێرنیست و رۆلێ وێ د داڕێژتنا هزرا رەوشەنبیری دا
• ئاڤاکرنا ناسنامێ ب رێکا چیرۆکێن ئەدەبی
• دیتنێن پشتی-پێکهاتەگەری د خواندنێن ئەدەبی یێن هەڤچەرخ دا

د. سەجادی دیار كر كو ئەدەبیات نە بتنێ رەنگڤەدانا جڤاكی یە، بەلكو، هێزەكا بۆ زیدەكرنا هشیاریا رەوشەنبیری و جیهانی

پانێلێ گەنگەشێ: "چیرۆکێن بێ سنۆر"

خالەکا سەرەکی یا كۆربەندی پانێلێ پسپۆران بوو، کو ژ لایێ د. مەروان م. عەبدی، سەرۆکێ پشکا زمان و ئەدەبێ  ئینگلیزی و رێڤەبەرێ جێبەجێکەر یێ تیسۆل کوردستان ڤە، كو رێكخەری كۆربەندی بوو هاتە برێڤەبرن. د ناساندنا گفتوگۆیێ دا، وی گۆت:

"ئەدەبیات پرەکە دناڤبەرا کەلتووران دا، ئامرازەکێ گۆهۆرینێ یە، و هەڤرکیەکە بۆ نۆرمێن نەریتی. ئەو هێزا دەربازبوونا سنۆران و داڕێژتنا ئەزموونا مرۆڤایەتی یا هەڤپشك هەلدگریت."

پشكدارێن پانێلی و تێگەهشتنێن سەرەکی:

🔹 د. لۆلاڤ م. حەسەن م. سالح ئەلحامد - رۆلێ وەرگێرانێ د ئەدەبیاتێ دا

"وەرگێران نە ب تنێ گۆهۆرینا زمانی یە؛ ئەو دانوستاندنەکا کەلتووری یە کو رێ ددەت چیرۆک بگەڕن، کارتێکرنێ بکەن و گوهدارێن نوی هان بدەن."

🔹 د. شیرین سەعدوڵڵا رەشید - چەوا ئەدەبیات بابەتێن جیهانی ڤەدگۆهێزیت

"ب رێکا ئەدەبیاتێ، ئەم شاهدێ خەبات، هیڤی و گۆهۆرینێن جڤاکان دبین. ئەو وەک نەینکەکێ یە، گرنگترین ئاستەنگێن دەمێ مە ئاشکرا دکەت."

🔹 مامۆستا هودا م. سالح - ئەدەبیات وەک ئامرازەک بۆ هزرکرنا رەخنەیی

"ئەدەبیاتا مەزن نە ب تنێ چیرۆکان ڤەدبێژیت - ئەو مە هان ددەت کو ئەم شرۆڤە بکەین، پرسیار بکەین و جیهانا خۆ دووبارە ب هزر بکەین."

🔹 بەڕێز محەمەد خورشید رەشید - پاشەرۆژا ئەدەبیاتێ د جیهانەکا زیرەكیا دەستکرد دا

"زیرەكیا دەستکرد پێکهاتا ئەدەبی دووبارە دادڕێژیت، لێ داهێنانا مرۆڤی و چیرۆکبێژی ناهێنە گۆهۆرین. پاشەرۆژا ئەدەبیاتێ د هەماهەنگیا نەریت دگەل پێشکەڤتنا تەکنۆلۆجی دا یە."

پشتی پانیلی، گەنگەشەیێن ڤەكری د ناڤبەرا ئامادەبوویان و پسپۆران دا برێڤەچوون بۆ بەرفرەهكرنا هزرا رەخنەیی. 

ئەنجام و ئاراستەیێن پاشەرۆژێ

📌 ئەنجامێن سەرەکی و ئاراستەیێن پاشەرۆژێ:

• بهێزکرنا ڤەکۆلینا ئەدەبی یا پرپشک بۆ پێشڤەبرنا دیتنێن جۆراوجۆر
• بەرفرەهکرنا هەڤکاریێن ئەکادیمی دناڤبەرا زانكۆیا دهۆك و دامەزراوێن ناڤدەولەتی دا
• هاندانا دەستپێشخەریێن دیجیتالی یێن مرۆڤایەتی بۆ گرێدانا ئەدەبیاتێ دگەل تەکنۆلۆجیێن پەیدابووی
• پێشخستنا پرۆگرامێن گۆهۆرینا ئەدەبی یێن سەر-سنۆر بۆ پێشڤەبرنا تێگەهشتنا کەلتووری

پابەندبوونا زانكۆیا دهۆك بۆ پشكداریكرنا ئەکادیمی یا جیهانی

وەک پشكەك ژ پلانا ستراتیجی ٢٠٢٣-٢٠٣٨، زانكۆیا دهۆك پابەندە ب:

• ناڤدەولەتیکرنا پەروەردێ ب رێکا ڤەکۆلین و گۆهۆرینا کەلتووری
• باشترکرنا هەڤپشكیێن جیهانی بۆ پێشڤەبرنا باشیا ئەکادیمی
• تێکەلکرنا خواندنێن پرپشک کو ئاستەنگێن جڤاکی و کەلتووری یێن هەڤچەرخ چارەسەر دکەن
• هاندانا نێزیکبوونێن داهێنەر بۆ فێرکرن و زانینێ د زانستێن مرۆڤایەتی دا

• 📍 راگەهاندنا زانكۆیا دهۆك | ١٩ـی شوباتا ٢٠٢٥ـێ
• 📝 راپۆرت: فاطمە مەحموود عەلی
• 📸 وێنەگر: محەمەد عەبدولکەریم تاهر

پەیڤێن سەرەكی:

• كۆربەندێ ناڤدەولەتی یێ زانكۆیا دهۆك
• ئەدەبیات وەک پرەکا کەلتووری
• وەرگێران و جیهانیبوون د خواندنێن ئەدەبی دا
• کۆنفرانسێن ئەکادیمی ل کوردستانێ
• گۆهۆرینا کەلتووری ب رێکا ئەدەبیاتێ

وێنە