گولانا ٢٠٢٦ | نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO)

وەك پشكەك ژ پێگیریا وێ یا ستراتیژی بۆ پاراستنا میراتێ کەلتۆری و فێربوونا ئەزموونی و هەڤكاریا ئەكادیمی یا ناڤدەولەتی، پشكا شوینواران ل زانكۆیا دهۆك بەردەوامە ل سەر بجهئینانا زنجیرەیەك ژ چالاكییێن ئەكادیمی و مەیدانی یێن تایبەتمەند ل ژێر پرۆژێ (TRANSITION) كو ب هەڤكاری ل گەل ئێكەتیا ئەورۆپا دهێتە پارەداركرن، كو ئارمانج ژ ڤێ دەستپێشخەریێ بهێزكرنا پێزانین و شیانێن پراكتیكی یێن قوتابیانە د پاراستنا میراتێ جەستەیی و نەجەستەیی یێ پێكهاتەیێن كێمینەیان ل هەرێما كوردستانێ و عێراقێ.

ئەڤ چالاكییە د چارچۆڤەیێ بابەتێ "میراتێ کەلتۆری" دا هاتنە ڕێكخستن و چەندین سەرەدانێن مەیدانی و سمینارێن ئەكادیمی و وانەیێن تایبەتمەند بخۆڤەگرتن كو باس ل میراتێ کەلتۆری یا پێكهاتەیێن كلدانی و ئێزیدی و بەهایی و كێمینەیێن دی دكر.

سەرەدانەك مەیدانی بۆ ئەلقۆش ب مەرەما لێكۆلینكرن ل سەر میراتا كلدانی

قوتابیێن پشكا شینواران سەرەدانەكا مەیدانی بۆ ئەلقۆش ئەنجام دا كو ئێكە ژ دیارترین سەنتەرێن مێژوویی یێن پێكهاتەیێ كلدانی ل باكوورێ عێراقێ.

ئەڤ گەشتا فێركاری سەرەدان بۆ ڤان جهان بخۆڤەگرت:

* كەنیسەیا دێرین یا ئەلقۆش

* قوتابخانە و كەنیسەیا مار میخا

* گۆڕێ پێغەمبەر ناحووم

* مۆزەخانەیا كەلەپووری

* بازاڕێ كەلەپووری یێ ئەلقۆش

ڤێ سەرەدانێ دەلیڤەیەك دا قوتابیان كو ب شێوەیەكێ ڕاستەوخۆ ئاشنای نەریتێن کەلتۆری یێن ناڤخۆیی و میراتێ ئاینی و تەلارسازیا مێژوویی ببن، د هەمان دەم دا، تێگەهشتنا وان بۆ گرنگیا پاراستنا ناسنامەیا كێمینەیان و بیرەوەریا کەلتۆری بهێزتركر.

قوتابیێن شوینواران سەرەدانا پەرستگەها لالش دكەن بۆ خواندنا میراتێ نەجەستەیی یێ ئێزیدی

وەك پشكەك ژ چالاكییێن بەردەوام یێن پرۆژەیێ (TRANSITION)، قوتابیێن شینواران گەشتەك مەیدانی بۆ پەرستگەها لالش ئەنجام دا كو سەنتەرێ ڕۆحی یێ پێكهاتەیێ ئێزیدی یە.

ئەڤ ڤەكۆلینا مەیدانی تەكەز ئێخستە سەر میراتێ كەلتۆری یێ نەجەستەیی یێ وێ دەڤەرێ، كو ئەڤان بخۆڤەدگریت:

* ڕێوڕەسمێن و نەریتێن ئاینی

* نەریت و ئادەتان

* جەژن و چالاكیێن جڤاكی

* جلوبەرگ و خوارنێن كەلەپۆری

* میراتێ زارەكی و هێمایی یێ گرێدای پەرستگەهی ڤە

ل دەمێ سەرەدانێ چەندین گەنگەشەیێن زانستی ل دۆر گرنگیا پاراستنا میراتێ نەجەستەیی وەك پێكهاتەیەكێ سەرەكی یێ ناسنامەیا كەلتۆری و فرەڕەنگییا جڤاكی هاتنە ئەنجامدان.

وانەیەكا تایبەتمەند ل دۆر پاراستنا میراتا بەهایی

د چارچۆڤێ ڕاهێنانا پراكتیكی، پشكا شوینواران مێهڤانداریا وانەیەكا تایبەتمەند ل دۆر پاراستنا میراتێ بەهایی كر، كو ژ لایێ مامۆستا كارمن و دكتۆر ژیار سدیق ڕەمەزان، سەرۆكا پشكا شوینواران ڤە هاتە پێشكێشكرن.

وانەیێ تیشك ئێخستە سەر ڤان خالان:

* گرنگیا مێژوویی و كەلتۆری یا میراتێ بەهایی

* شێوازێن پاراستن و بەلگەكرنا میراتی

* رۆلێ شینوارناس و شارەزایێن میراتی د پاراستنا جهـ و نەریتێن كێمینەیان دا

كۆمبوون ب ئەنجامدانا چەندین گەنگەشەیێن زانستی یێن كارلێكەر و بڕگەیەك بۆ پسیار و بەرسڤان ب دویماهی هات، كو هاندانا قوتابیان كر ل گەل ئالنگاریێن سەردەم د بیاڤێ پاراستنا میراتی دا ب شێوەیەكێ ڕەخنەیی سەرەدەریێ بكەن.

سمینارەك ل دۆر میراتێ ئاینی و پێكڤەژیانا ئاشتییانە ل شێخان

ل ١٠ـی گولانا ٢٠٢٦ـێ، ڤەكۆلەر و شینوارناس مامۆستا محەمەد عارف تەتەر، ڕێڤەبەرێ چالاكییێن ڕەوشنبیری ل قەزا شێخان، سمینارەك ل ژێر ڤی ناڤی پێشكێشكر:

"جهێن كەلەپۆری و ئاینی یێن ئاین و كێمینەیان ل قەزا شێخان و گرنگیا وان د پێكڤەژیانا ئاشتیانە دا"

سمینارێ جەخت ل سەر رۆلێ جهێن ئاینی و مێژوویی د ڤان بیاڤان دا كر:

* پێشخستنا پێكڤەژیانا ئاشتیانە

* بهێزكرنا لێكتێگەهشتنا دناڤبەرا كەلتۆران دا

* پاراستنا بیرەوەریا مێژوویی یا ب كۆم

سمینار ل دۆر كەلتۆرێ كلدانی و كۆمەلناسیا كەلتۆری

چالاكییێن دی یێن ئەكادیمی ل ژێر پرۆژێ (TRANSITION) دوو سمینار بخۆڤەگرتن كو ل ١٢ـی گولانا ٢٠٢٦ـێ ژ لایێ قەشە ئەندرۆ جما القۆش و دكتۆرە سامیە سەعید خالد ڤە هاتنە پێشكێشكرن.

ناڤ و نیشانێن سمیناران ئەڤە بوون:

* "كەلتۆرێ كلدانی"

* "كۆمەلناسیا كەلتۆری"

كۆمبوونان تەكەز ئێخستە سەر بلندكرنا هۆشیاریا قوتابیان دەربارەی ناسنامەیا كەلتۆری و فرەڕەنگی و ڤەكۆلینێن میراتی، هەروەسا هاندانا قوتابیان كر كو د ئایندەی دا ڤەكۆلینێن ماستەر و دكتۆرایێ ل دۆر ڤان بابەتان ئەنجام بدەن:

* كەلتۆر و ناسنامەیا كێمینەیان

* كۆمەلناسیا كەلتۆری

* ڤەكۆلینێن میراتی و پاراستنا وی

* فرەڕەنگیا جڤاكی و ئاینی

پالپشتیكرنا دیتنا ستراتیژی یا زانكۆیا دهۆك

ئەڤ چالاكیە ڕەنگڤەدەرا پێشینەیێن ستراتیژی یێن بەرفرەهتر یێن زانكۆیا دهۆكن د ڤان بیاڤان دا:

* پاراستنا میراتێ كەلتۆری و میراتێ كێمینەیان

* پێشخستنا فێربوونا ئاراستەكری بۆ جڤاكی و مەیدانی

* بهێزكرنا هەڤكارییا ناڤدەولەتی ب ڕێكا پرۆژەیێن پالپشتیكری ژ لایێ ئێكەتییا ئەورۆپا ڤە

* پێشخستنا دیالۆگا دناڤبەرا كەلتۆران دا و پێكڤەژیانا ئاشتیانە

* ئامادەكرنا نڤشەكێ نوی ژ شارەزا و ڤەكۆلەرێن میراتی

ب ڕێیا پرۆژێ (TRANSITION)، زانكۆیا دهۆك بەردەوامە ل سەر جێگیركرنا پێگەهێ خۆ وەك دامەزراوەیەكا هەرێمی یا پێشەنگ د بیاڤێن پەروەردا میراتێ كەلتۆری و هەڤكاریا ناڤدەولەتی و پاراستنا دۆمدار یا ناسنامەیێن كێمینەیان.

ڤێرە كلیك بكە بۆ دیتنا وێنەیان

نڤیسینگەها راگەهاندنا زانكۆیێ، ١٤ـی گولانا ٢٠٢٦
راپۆرت: فاطمە مەحمود عەلی

پەیڤێن سەرەكی: پرۆژێ TRANSITION ل زانكۆیا دهۆك، پاراستنا میراتێ كێمینەیان ل عێراقێ، گەشتێن مەیدانی یێن قوتابیێن شوینواران بۆ جهێن میراتی، میراتێ ئێزیدی و كلدانی ل زانكۆیا دهۆك، فێركاریا میراتێ كەلتۆری ل كوردستانێ.