زانکۆیا دهۆك، 12ـی خزیرانێ 2026 | نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO)

دەرچوونا خۆلەکا نوی ژ کۆلیژا زانستێن سیاسی پێنگاڤەکا گرنگ و ئومێدبەخشە بۆ پێگەهاندنا سەرکردەیێن پاشەڕۆژێ و شڕۆڤەکارێن سیاسی، یێن کو دشێن ل گۆڕانکاریێن ناڤدەولەتی و ناڤخۆیی بگەهن و پشکداریەکا کاریگەر د گەشەپێدانا سازیێن حکومی، دپلۆماسی و دارێژتنا سیاسەتێن گشتی دا بکەن.

دەربارەی کۆلیژێ و دامەزراندنا وێ

ئەڤ کۆلیژە یا کو دکەڤیتە کەمپا سەرەکی یا زانکۆیێ، وەکو قەوارەیەکێ سەربەخۆ د سالا 2020 دا هاتە دامەزراندن، ژ پێخەمەت پڕکرنا وێ پێدڤیا زێدەبووی یا ب پسپۆریێن ئەکادیمی د بوارێن سیاسی، دپلۆماسی و پەیوەندیێن ناڤدەولەتی دا.

کۆلیژ کو دوو پشکان ب خۆ ڤە دگریت: پشکا سیستەمێن سیاسی و سیاسەتا گشتی و پشکا پەیوەندیێن ناڤدەولەتی و دپلۆماسی د ناڤبەرا خواندنا تیۆری یا کویر د سیستەمێن سیاسی و هزرا سیاسی دا، و د ناڤبەرا راهێنانێن کرداری و شیکاری دا گرێ ددەت، دا کو قوتابی بشێن قەیرانێن هەڤچەرخ شیکار بکەن و چارەسەریێن ستراتیژی بۆ دابین بکەن.

گەرا دەرچوونێ و پڕۆژە

خۆلا ئەڤ سالە کۆمەکا ژ210 قوتابیێن خودان شیانێن بلند ب خۆڤە دگریت، یێن کو ب ئاوایەکێ ئەکادیمی هاتینە ئامادەکرن بۆ بەرهنگاربوونا ئاستەنگێن بازاڕێ کاری یێ سیاسی و کارگێڕی.

گرنگیپێدانا کرداری: پڕۆژەیێن دەرچوونێ و ڤەکۆلینێن قوتابیان پتر تیشك ئێخستە سەر گۆتۆبێژکرنا پرسێن سیاسی یێن هەنوکەیی، سەقامگیریا دەڤەرێ، و حوکمڕانیا سازیان، کو ئەڤ چەندە نیشانا ئاستێ بلندێ هشیاریا وان یا سیاسی یە د هەردوو ئاستێن ناڤخۆیی و ناڤدەولەتی دا.

بوارێن کاری و ئامادەبوون بۆ بازاڕێ کاری

دەرچوویێن کۆلیژا زانستێن سیاسی دهێنە ئامادەکرن بۆ وەرگرتنا کارێن گرنگ د کۆمەکا بەرفرەهـ ژ کەرتێن سیاسی، دپلۆماسی و راگەهاندنێ دا، ژ وان ژی:

کەرتێ دپلۆماسی و حکومی: کارکرن د ناڤ وەزارەتێن دەرڤە، بالیۆزخانە، کۆنسولخانە، و وەکو راوێژکارێن سیاسی د سازیێن حکومی دا.

رێکخراوێن ناڤدەولەتی و ناڤخۆیی: دەلیقەیێن کارکرنێ د رێکخراوێن جیهانی دا وەک نەتەوەیێن ئێكگرتی، رێکخراوێن نەحکومی (NGOs)، و دەستەیێن ناڤدەولەتی یێن تایبەت ب مافێن مرۆڤی و گەشەپێدانێ.

ڤەکۆلین و راگەهاندنا سیاسی: کارکرن د سەنتەرێن ڤەکۆلینێن ستراتیژی دا، پێشکێشکرنا شیکاریێن سیاسی بۆ کەناڵێن راگەهاندنێ و نووچەیی، و نڤیسینا راپۆرتێن سیاسی.

کارگێڕی و سیاسەتێن گشتی: بڕێڤەبرنا سازیێن گشتی، پلاندانانا ستراتیژی، و پشکداریکرن د دارێژتنا یاسا و سیاسەتێن گشتی یێن وەلاتی دا.

دەنگێن قوتابیان: نەرین د گەشەکرن و ئارمانجان دا

تاهەر موسا تاهەر (پشکا سیستەمێن سیاسی و سیاسەتا گشتی)

وەسفکرنا ئەزمۆنێ د کۆلیژێ ب ڤی رەنگی دیار کر:

"چوار سالێن خواندنا من ل کۆلیژا زانستێن سیاسی نە ب تنێ قۆناغەکا ئەکادیمی بوون، بەلکو وێستگەهەکا سەرەکی بوو بۆ دووبارە ناسکرنا خۆیی و تاقیکرنا شیانێن هزری. د ڤان چوار سالان دا، من شەرەفا وێ چەندێ هەبوو کو ب چەکەکێ جودا بهێمە چەکدارکرن؛ ئەو ژی چەکێ زانست، زانین، و هشیاریا سیاسی یە. ئەڤی چەکی هێزەك د ناڤ من دا ئاڤا کر کو بشێم د جەرگێ رویدانان دا راوەستم، و پرس و قەیرانان ب دیتنەکا ستراتیژی یا کویر بخوینم. ئەڤ قۆناغە دەرگەهەکێ بەرفرەهـ بوو بۆ بدەستڤەئینانا ئەزمۆنێن زەنگین، کو تێدا ئەز فێر بووم کا چەوا هزرا سیاسی دبیتە ئامرازەکێ راستەقینە بۆ گوهۆڕین و ئاڤاکرنا واقعی."

ل دۆر دیتنا پیشەیی و پاشەڕۆژێ دا دیارکرن:

"ئەو هێزا هزری یا من د ناڤ خۆ دا چاندی دەمێ ئەز ل سەر کورسیکا خواندنێ، دێ بیتە بەرێ بنیاتی بۆ پێنگاڤێن من یێن داهاتی. دیتنا من یا پیشەیی ل سەر بنەمایێن رژدی و دلسۆزیێ هاتیە دارێژتن، بۆ کێشانا رێڕەوێن نوی یێن ستراتیژی. ئەز دێ بەردەوام بم ل سەر ئەڤێ رێبازا سەرکردایەتیێ بۆ گوهۆڕینا هزر و دیتنان بۆ پڕۆژە و کارێن مەیدانی یێن بەرچاڤ، کو بشێم ب رێیا وان خزمەتا گەل و وەلاتێ خۆ ب شێوەیەکێ کاریگەر بکەم. ئەز ئارمانجێن مەزن هەلدگرم، و د پاشەڕۆژێ دا دەلیڤەیەکا باش دبینم بۆ جێبەجێکرنا ڤان ستراتیژیەتان و سەرکردایەتیکرنا پڕۆژەیێن کو ئارمانج ژێ بلندکرنا ئاستێ جڤاکی و سیاسی یێ وەلاتی یە."

پەیام و رێنمایی بۆ هەڤالان ئەو بوو:

"بۆ هەڤالێن هێژا و نڤشێ پاشەڕۆژێ، ئەز ڤێ پەیامێ ئاراستەی هەوە دکەم یێن کو من ژ ڤێ گەشتێ وەرگرتین:

* رێڤەچوون ل سەر رێبازا زانستی: داخوازێ ژ هەوە دکەم کو پێگیریێ ب رێبازا زانست و هشیاریێ بکەن، و ب پێنگاڤێن پشتڕاست و پێگیر بەرەڤ پێش بچن.

* ببنە نموونەیەك بۆ نیشتمانپەروەریێ: ببنە سەرکردە و کادرێن هشیار، دا ببنە نموونەیێن گەش و پێشەنگێن راستەقینە د کاروانێ ئاڤاکرنا ڤی وەلاتی دا.

* خۆ دوورکرن ژ خەلەتی و ئاستەنگان: خۆ ب زانینا زانستی یا دروست چەکدار بکەن، بۆ وێ چەندێ خۆ ژ هەر ئاستەنگ و خەلەتیەکێ د ژیانا خۆ یا پیشەیی و سیاسی دا بپارێزن، و پێشکەڤتنا بەردەوام مسۆگەر بکەن."

گولستان محەمەد ئەمین ئەحمەد (پشکا پەیوەندیێن ناڤدەولەتی و دپلۆماسی)

"ئەزمۆنا من د ڤێ کۆلیژێ دا گەلەك یا زەنگین و پڕی ئاستەنگ و سەرکەڤتن بوو. ل ڤێرێ من نە ب تنێ زانینا ئەکادیمی ب دەست ڤە ئینا، بەلکو ئەز فێر بووم کا چەوا دیتنەکا زانستی یا بەرفرەهـ هەبیت و چەوا سەرەدەریێ ل گەل پرسێن جیهانی بکەم. ژینگەها کۆلیژێ پالدەرەکێ مەزن بوو بۆ پێشخستنا شیانێن من یێن کەسایەتی و زانستی.

ژ روویێ پیشەیی ڤە، وەکو قوتابیەک د ڤێ کۆلیژێ دا، ئەز ب گەشبینی ڤە ل پاشەڕۆژێ دنێرم. ئارمانجا من ئەوە کو ئەڤ زانین و ئەزمۆنێن من ل ڤێرێ وەرگرتین بۆ خزمەتکرنا جیهانێ و جڤاکی ب کار بینم، و پشکدار بم د دروستکرنا بڕیارێن دروست و ئەرێنی د بوارێ کارێ خۆ یێ پسپۆری دا.

پەیاما من بۆ هەمی هەڤالێن من ئەڤەیە کو باوەری ب شیانێن خۆ هەبیت و چ جاران نەراوەستن ژ بزاڤکرنێ. ئەڤ قۆناغا زانکۆیێ دەلیڤەیەکا زێڕینە بۆ ئاڤاکرنا پاشەڕۆژێ؛ لەوما دڤێت ئەم پشتەڤانیا ئێك و دو بکەین، و ئەڤ زانستێ ئەم ل ڤێرێ فێر دبین بکەینە چەکەك بۆ سەرکەڤتنا مە د ژیانێ دا."

**ژێگر بدرخان ویسي (پشکا پەیوەندیێن ناڤدەولەتی و دپلۆماسی)

"دەمێ من ل ڤێ کۆلیژێ گەشتەکا پری گەشەکرن بوویە. ڤێ چەندێ ئەز یێ هان دایم کو ب تەمامی شێوازێ خۆ یێ شڕۆڤەکرنا ئاریشەیان باشتر بکەم و شیانێن من یێن هزرا رەخنەیی ب شێوەیەکێ بەرچاڤ دایە پێش. ئەڤێ ئەزمۆنێ دیتنا من یا ژیانێ گوهۆڕی و مێشکێ من ژ مێشکەکێ نۆرمال گوهۆڕی بۆ مێشکەکێ هزرڤان، و ئەز شیام ب شێوازەکێ رێکخستی و ستراتیژیتر بەرەڤ ئاریشێن ئالۆز ڤە بچم نە ب تنێ د ژیانا ئەکادیمی و رامیاری دا بەلکو د ژیانا رۆژانە ژی دا."

"ڤێ کۆلیژێ هاریکاریا من کر کو تیۆریان بکەمە کارێ پراکتیکی. ئەز فێر کرم کو نە ب تنێ ل سەر تشتێن سەرڤەسەرڤە راوەستم، بەلکو ب شێوازەکێ هویر و واقعیانە کار بکەم و پێشبینیا ئاریشێن پیشەیی بکەم."

"هەڤالێن هێژا: ڤێ ئەزمۆنێ بزاڤ و خۆڕاگریا مە هەمیان دڤیا. هیڤیدارم وێ زانین و شیانێن ئەم ل ڤێرێ فێر بووین، بێخینە د خزمەتا ژیانا خۆ یا پیشەیی و وەلاتێ مە یێ خۆشتڤی دا، و هەردەم خۆ پاڵدەین بۆ ئەنجامدانا کارێن باش."

شانازی ب دەستکەڤتان و دەستپێكێن نوی

رۆژا وێنەگرتنا دەرچوونێ كەیفخۆشیەك بوو ب دەستکەڤت، خۆڕاگری و گوهۆڕینان.د دەمێ کو نویترین دەرچوویێن کۆلیژا زانستێن سیاسی دەست ب گەشتێن خۆ یێن پیشەیی دکەن، ئەو نە ب تنێ زانینا ئەکادیمی ل گەل خۆ دبن، بەلکو پابەندبوون ب سەرکردایەتیێ، هزرا رەخنەیی، و خزمەتا گشتی ژی ل گەل خۆ دبەن.

ئەم داخوازێ ژ دەرچوویان، قوتابیێن نوی، خێزان و هەڤالان دکەین کو تەماشەی گەلەرییا وێنەیێن دەرچوونێ بکەن و كەیفخۆشبن ب دەستکەڤتێن کۆلیژا زانستێن سیاسی گەرا 2026.

ڤێرە کلیک بکە بۆ دیتنا گەلەرییا وێنەیان

نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ، 12ـی خزیرانێ 2026

راپۆرت ژلایێ: فاطمە محمود عەلی، جوان

وێنەگرتن: عەلی حەبیب حەبیب، محەمەد ع. تاهر، هەرمان جانگیر ئەحمەد، مهڤان م. سالح