زانكۆیا دهۆك وێنەگرتنا دەرچوونێ بۆ قوتابێن كۆلیژا یاسا گەرا 2026 ئەنجام دا

July 30, 2026, 1:46 a.m.

زانكۆیا دهۆك، تیرمەها 2026ـێ، نڤیسینگەها راگەهاندنا زانكۆیێ (UNPO) | زانكۆیا دهۆك (UOD) ب شانازی ڤە وێنەگرتنا دەرچوونێ بۆ قوتابیێن قۆناغا پێنجێ ل كۆلیژا یاسا ئەنجام دا، وەكو رێزلێنانەك بۆ نڤشەكێ نوی یێ یاساناسان كو بەرهەڤن بۆ پشكداریكرنێ د بجهئینانا دادپەروەریێ، پاراستنا مافێن مرۆڤی و سەروەریا یاسایێ ل هەرێما كوردستانێ، عیراقێ و دەرڤەی وێ ژی.

كۆلیژەكا تەرخانكری بۆ پێشكەڤتنا یاسایێ

كۆلیژا یاسا د سالا خواندنێ 1997-1998 دا وەكو پشكەك ل كۆلیژا كارگێڕی و ئابووری هاتە دامەزراندن، و ل سالا 1999 بوو كۆلیژەكا سەربەخۆ. ئەڤرۆ ژی، وەكو ئێك ژ دامەزراوەیێن ئەكادیمی یێن پێشەنگ ل زانكۆیا دهۆك دمینیت، كو پابەندە ب پێگەهاندنا نڤشێن یاسا ناسان ئەڤێن باوەری ب دادپەروەری، كریارێن ئەخلاقی و سەروەریا یاسایێ هەی. كۆلیژ پرۆگرامێن بەكالۆریۆس (LL.B.)، ماستەر و دكتۆرایێ ب رێیا پشكا یاسا پێشكێش دكەت.

پرۆگرامێن خواندنێ ب بەردەوامی دهێنە نویكرن ل دویڤ پیڤەرێن ئەكادیمی یێن سەردەم كو ل سەرانسەری هەرێما كوردستانێ هاتینە پەسەندكرن، بۆ پشتڕاستبوون ژ هندێ كو دەرچوویان هەم زانینەكا یاسایی یا ب هێز هەیە و هەم ژی شیانێن شیكاری یێن پێدڤی بۆ رووبڕووبوونا ئاستەنگێن یاسایی یێن سەردەم هەنە. ب گرنگیپێدانەكا مەزن ل سەر ڤەكۆلین، هزركرنا رەخنەگرانە، لۆژیكا یاسایێ و داهێنانێ، كۆلیژ رێكێن سەردەمیانە یێن وانەگۆتنێ ب كار دئینیت كو هاندانا فێربوونا چالاك، پشكداریكرن و شیكاریا ل سەر بنەمایێ بەلگەیان دكەت، د هەمان دەم دا قوتابیان بۆ پێشكەڤتنا پیشەیی یا بەردەوام بەرهەڤ دكەت.

پركرنا ڤالاهیا د ناڤبەرا تیۆری و پراكتیكی دا

ئێك ژ خالێن ب هێز یێن كۆلیژا یاسا، پابەندبوونا وێ یە ب فێربوونا پراكتیكی. دگەل وانەگۆتنا ناڤ پۆلێ، قوتابی پشكداریێ د بەریكانەیێن دادگەهێن گریمانەیی، راهێنانێن یاسایێ یێن پراكتیكی و سەرەدانێن زانستی بۆ دادگەهـ و دامەزراوەیێن دادوەری ل ژێر سەرپەرشتیا كلینیكا یاسایی یا كۆلیژێ دكەن. هەروەسا قوتابی مفای ژ سەرەدانێن مەیدانی بۆ چەندین دامەزراوەیێن دادوەری و حكومی ل سەرانسەری پارێزگەها دهۆكێ وەردگرن، وەكو رێڤەبەریا جێبەجێكرنێ، رێڤەبەریا تۆمارا خانووبەرەی، و رێڤەبەریا زیندانان. سەرەدانێن زانستی یێن سالانە بۆ پەرلەمانێ كوردستانێ و جڤاتا شوورایا هەرێما كوردستانێ پتر تێگەهشتنا وان بۆ پرۆسەیێن یاسادانان و دادوەریێ ب هێز دكەن. هەروەسا كۆلیژ هەڤپەیمانیێن زانستی و ئەكادیمی دگەل كۆلیژێن یاسا یێن هەڤتا رێیا كۆنفڕانس، بەریكانە و وۆركشۆپان دپارێزیت. ل سەر ئاستێ ناڤدەولەتی ژی، هەماهەنگیێ دگەل رێكخراوێن وەكو لیژنا ناڤدەولەتی یا خاچا سۆر (ICRC) و زانكۆیێن هەڤپشك، ژ وان ژی زانكۆیا ئەسكەندەریە (مسر) و زانكۆیا شارقە (ئیمارات)، دكەت ب رێیا پرۆگرامێن سەرپەرشتیا هەڤپشك یا خواندنا بلند (Split-Site).

بەرهەڤكرنا دەرچوویان بۆ كارێن یاسایی یێن جۆراوجۆر

دەرچوویێن كۆلیژا یاسا ب زانینا یاسایێ، شیانێن پیشەیی، و شارەزایا پراكتیكی یا پێدڤی بۆ بدەستڤەئینانا كاری د چەندین كەرتێن یاسایی یێن جودا دا هاتینە ئامادەكرن. گەلەك ژ وان ئارمانجا وان ئەوە ببنە پارێزەر، دادوەر، شێوەرمەندێن یاسایی، داواكارێن گشتی، ئەكادیمی، یان پسپۆر د ناڤ دامەزراوەیێن حكومی، رێكخراوێن ناڤدەولەتی، و كۆمپانیایێن تایبەت دا. ب تێكەلكرنا پێشكەڤتنا ئەكادیمی دگەل خواندنا یاسا یا پراكتیكی، كۆلیژ بەردەوامە ل سەر پێگەهاندنا دەرچوویان كو بشێن ب پیشەیی، دەستپاكی و پابەندبوونەكا ب هێز ب دادپەروەریێ خزمەتا جڤاكی بكەن.

دەنگێ قوتابیان: فێربوون ل دەرڤەی پۆلێ

د دیدارەكێ دا دگەل چەند دەرچوویان (فەهەد عەبد ئیسماعیل، موهەنەد كەمال بەكر، و بەكر محەمەد حاجی)، وان دیاركر كو خواندنا یاسا گەلەك پتر بوویە ژ فێربوونا دەقێن یاسایی. ئەوان ئەزمۆنا خۆ یا زانكۆیێ وەكو دەلیڤەیەك بۆ ئاڤاكرنا هزرەكا یاسایێ یا راستەقینە وەسف كر كو ل سەر هزركرنا رەخنەگرانە، لۆژیكێ شیكاری و شیانا ئاڤاكرنا بەلگەنامەیێن باوەرپێكەر هاتیە ئاڤاكرن. ژ یەكلاكەرترین لایەنێن خواندنا وان، بەریكانەیێن دادگەها گریمانەیی، دادگەهكرنێن ساختە، و دانوستاندنێن یاسا یێن كاریگەر بوون، كو ل وێرێ ب شێوەیەكێ راستەوخۆ هەست ب بەرپرسیارەتیێن داواكارێن گشتی، پارێزەرێن بەرگریێ و داكۆكیكارێن یاسا كر. ئەڤ ئەزمۆنێن پراكتیكی هاریكار بوون بۆ پركرنا ڤالاهیا د ناڤبەرا خواندنا ئەكادیمی و كارێ پیشەیی دا. بۆ پاشەڕۆژێ، گەلەك ژ دەرچوویان هیڤیا كاركرنێ ل نڤیسینگەهێن پارێزەری یێن ب ناڤودەنگ، دامەزراوەیێن دادوەری، پشكێن یاسا یێن كۆمپانیایان، یان رێكخراوێن ناڤدەولەتی وەكو نەتەوەیێن ئێكگرتی و رێكخراوێن نەحكومی هەیە، ب هیڤیەكا هەڤپشك بۆ پێشخستنا دادپەروەریێ و پاراستنا مافێن مرۆڤی. ل دەمێ بەرهەڤیێ بۆ چوونا دناڤ پیشەیا یاسایێ دا، دەرچوویان كەیفخۆشیا خۆ بۆ سویندخوارنا یاسا، ل بەرخۆكرنا جلكێ رەش (رۆبێ رەش)، بجهئینانا زانینا خۆ ل قاعەیێن دادگەهێن راستەقینە، هاریكاریكرنا كەسان بۆ تێگەهشتن ژ سیستەمێن یاسا یێن ئالۆز، و بدەستڤەئینانا سەربەخۆبوونا پیشەیی و كەسی دیار كر.

تێڕامان و ئارمانج

هەروەسا دەرچوویان تێڕامانێن ئاڤاكەر ل سەر گەشتا خۆ یا ئەكادیمی بەلاڤ كرن. دگەل دیاركرنا سوپاسیا خۆ بۆ بنەمایێ یاسا یێ ب هێز كو كۆلیژێ پێشكێشكریە، گەلەك ژ وان ئاماژە ب گرنگیا بەرفرەهكرنا دەلیڤەیێن راهێنانا پراكتیكی و زێدەكرنا گرنگیپێدانێ ب بوارێن یاسایی یێن سەردەم وەكو یاسایا ئەلیكترۆنی (سایبەر)، تایبەتمەندیا دیجیتاڵی، و رێكخستنا ژیریا دەستكرد (AI) كرن. هەروەسا وان گرنگیا بهێزكرنا شیانێن نەرم - كو پێكهاتینە ژ دانوستاندن، پەیڤین ل پێشیا جەماوەری، پەیوەندیكرن دگەل كڕیاران و زیرەكیا سۆزداری - بەرچاڤ كر، كو د كارێ یاسایی یێ سەردەم دا گرنگیا وان بەرەڤ زێدەبوونێ دچیت.

پەیاما وان بۆ قوتابیێن یاسا یێن پاشەڕۆژێ پەیامەكا خۆڕاگری و ئارمانجداریێ یە: "كۆلیژا یاسا ماراسۆنە، نەكو بەزینەكا خێرا. بخوینە نە ب تنێ بۆ دەرچوونێ ژ ئەزمۆنان، بەلكو بۆ تێگەهشتنێ ل خەلكی، جڤاكی و دادپەروەریێ. ژ دەرڤەی پەرتووكێن خۆ یێن پرۆگرامی بخوینن، شیانێن خۆ یێن پەیوەندیكرنێ بهێزبكەن و هەردەم پارێزگاریێ ل پیڤەرێن خۆ یێن ئەخلاقی بكەن. جیهان پێدڤی ب پارێزەرانە كو نە ب تنێ د زانا بن، بەلكو د دلۆڤان، ئەخلاقی و ئازا ژی بن."

ریزگرتن ل دەستپێكەكا نوی

وێنەگرتنا دەرچوونێ پترە ژ ریزگرتنەكی - ئەو هێمایە بۆ دەستپێكا گەشتەكا پیشەیی یا نوی. ل دەمێ ئەڤ دەرچوویە زانكۆیا دهۆك بجهـ دهێلن، ئەو زانین، بها و ئیرادەیێ دگەل خۆ دبن بۆ پشكداریكرنەكا واتادار د كارێ یاسایی و د جڤاكی دا.

ڤێرە كلیك بكە بۆ دیتنا گەلەریا وێنەیێن دەرچوونێ

نڤیسینگەها راگەهاندنا زانكۆیێ، تیرمەها 2026

راپۆرت: فاطمە محمود عەلی،….

وێنەگرتن: عەلی حەبیب حەبیب، محەمەد ع. تاهر، هەرمان جانگیر ئەحمەد، مێهڤان م. سالح