زانکۆیا دهۆک ڤەکۆلینێن زانستی ب چوارچۆڤەیەکێ ستراتیجی یێ نوی پێش دئێخیت
ل ١٦ـی کانوونا دووێ، ٢٠٢٥ێ، زانکۆیا دهۆک (UOD) ب سەربلندی دەستپێشخەریەکا گرنگ بۆ بلندکرنا شیانێن خۆ یێن ڤەکۆلینێ راگەهاند. ب رێیا راگەهاندنا چوارچۆڤێ ستراتیجیێ ڤەکۆلینێ و دامەزراندنا راگریا ڤەکۆلینان و داهێنانێ. زانکۆیا دهۆک جارەکا دی پابەندیا خۆ ب ڤەکۆلینێن باش، ستانداردێن ئەکادیمی یێن جیهانی، و کاریگەریا جڤاکی دووپات کر، هەروەکی د پلانا ستراتیجی ٢٠٢٣-٢٠٣٨ دا هاتیە دیارکرن.
پێنگاڤەکا گرنگ بۆ ڤەکۆلینان ل کوردستانێ راگەهاندنا چوارچۆڤێ ستراتیجی یێ ڤەکۆلینێ خالەکا گرنگە د گەشتا زانکۆیا دهۆک دا بۆ دانانا خۆ وەک دەزگەهەکێ سەرەکی یێ ڤەکۆلینان ل هەرێما کوردستانا عیراقێ. ب پشتەڤانیا وەزارەتا خواندنا بلند و ڤەکۆلینێن زانستی، دەستپێشخەری هاتیە دیزاینکرن بۆ بهێزکرنا ژێرخانا ئەکادیمی یا زانکۆیێ، و پێشڤەبرنا ڤەکۆلینان ل ٢٠ کۆلیژ و پەیمانگەهێن وێ.
د ناڤەندا ڤێ گوهۆرینێ دا دامەزراندنا راگریا ڤەکۆلینان و داهێنانێ هەیە، کو ژ سێ پشكێن سەرەکی پێک دهێت:
ڤەکۆلینێن زانستێن پزیشکی: پێشڤەبرنا چارەسەریێن تەندروستی و داهێنانێن پزیشکی
ڤەکۆلینێن زانستێن پەتی: چارەسەرکرنا ئاریشێن زانستی ب رێیا خواندنێن پشکێن جۆراوجۆر
ڤەکۆلینێن زانستێن مرۆڤایەتی: ڤەکۆلینا لایەنێن جڤاکی، چاندی، و دیرۆکی بۆ پێشڤەبرنا جڤاکی
ئارمانجێن ستراتیجی بۆ ڤەکۆلینێن باش هەڤتەریب ل گەل پلانا ستراتیجی یا زانکۆیا دهۆک ٢٠٢٣-٢٠٣٨، چوارچۆڤێ نوی تیشک دخیتە سەر چار ستوینێن سەرکەفتنێ:
- ستانداردێن جیهانی: ئاڤاکرنا سیستەمەکێ ڤەکۆلینێ کو دگەهیتە پیڤەرێن نێڤدەولەتی
- گوهۆرینا دیجیتالی: تێکەلکرنا تەکنۆلۆژیایێ بۆ نویکرنا رێبازێن ڤەکۆلینێ
- دومداریا ژینگەهی: تێکەلکرنا پرەنسیپێن کەسک د پلانێن ڤەکۆلینێ دا
- هەمەگیری و داهێنان: هاندانا هەڤکاری و چارەسەرکرنا ئاریشەیان ب داهێنەری د هەمی پشکان دا
د. شێرزاد سەبری عەلی، راگرێ (DRIN) تیشک ئێخستە سەر سرۆشتێ گوهۆرینکار یێ چوارچۆڤی، و گۆت: "ئەڤ دەستپێشخەریە پێنگاڤەکا گرنگە بۆ پێش بەرەڤ چارەسەرکرنا ئاریشەیێن گرنگ، ژ پێشڤەبرنا زانستێن پزیشکی هەتا هاندانا دادپەروەریا جڤاکی و دومدرێژیا ژینگەهی."
گوهۆرینا ژیانان ب رێیا ڤەکۆلینێ تیشئێکخستنا چوارچۆڤێ ل سەر کاریگەریا جڤاکی ئەرکێ زانکۆیا دهۆک دیار دکەت بۆ ئاڤاکرنا ڤەکۆلینان کو ئاریشەیێن هەرێمی چارەسەر دکەن و بەشداریێ د زانینا جیهانی دا دکەن. مامۆستایێن زانکۆیێ پەسنا دەستپێشخەریێ کرن:
- د. رەفائیل شلیمۆن تۆما (کۆلیژا زانستێن ئەندازیاریا چاندنێ) پەسنا رێبازا رێکخستی یا چوارچۆڤی بۆ هەڤکاریێ کر
- د. پەرجان هاشم تەها (کۆلیژا پزیشکی) شیانێن وێ بۆ گوهاستنا ڤەکۆلینان بۆ پراکتیکێ دیار کرن
- د. رزگار مستەفا محەمەد (کۆلیژا زانستێن ئەندازیاریا چاندنێ) گرنگیا کارێ گروپی یێ پشکێن جۆراوجۆر بۆ بلندکرنا کوالیتیا ڤەکۆلینان دیار کر
ئاڤاکرنا پێیەکێ جیهانی
دامەزراندنا (DRIN) زانکۆیا دهۆک دکەتە ناڤەندەکا ڤەکۆلینێن گوهۆرینکار، و هانددەت بۆ :
- هەڤکاریا پشکێن جۆراوجۆر: پرا دروستکرن دناڤبەرا فاکەلتی و هەڤپشکێن دەرڤە
- گوهاستنا تەکنۆلۆژیایێ: باشترین بکارئینانا سەرچاوەیان و هاندانا چارەسەریێن داهێنەر
- کاریگەریا جڤاکی: چارەسەرکرنا خالێن گرنگ وەک دادپەروەریا جڤاکی، گەشەیا ئابووری، و پاراستنا ژینگەهێ
هەولێن زانکۆیا دهۆک بۆ تێکەلکرنا دومداری و داهێنانا تەکنۆلۆژی د چالاکیێن خۆ یێن ڤەکۆلینێ دا ئارمانجەکا بەرفرەهتر دیار دکەت بۆ باشترکرنا ناڤودەنگێ وێ یێ ئەکادیمی یێ جیهانی. ب پێشڤەبرنا ڤەکۆلینێن باش، زانکۆیا دهۆک ئارمانج دکەت ژیانان باشتر بکەت، داهێنانێ هان بدەت، و ببیتە نموونە بۆ زانکۆیێن جیهانێ.
پابەندیەکا یەکگرتی بۆ داهاتیێ بۆنە ب پابەندیەکا هەڤپشک بۆ جێبەجێکرنا چوارچۆڤەیا ستراتیجی یا ڤەکۆلینێ ب باشترین شێوە ب دوماهیک هات. ئامادەبوویان پابەندیا خۆ دووپات کر بۆ کرنا زانکۆیا دهۆک وەک رۆناهیەکا ڤەکۆلینێن باش، و پشكداریكرن د گەشەپێدانا هەرێمی و پێشکەڤتنا جیهانی دا.
📍 پتر بزانە
- بزانە کا چاوا زانکۆیا دهۆک پەروەردە و ڤەکۆلینان دگوهۆریت ل گۆر پلانا ستراتیجی ٢٠٢٣-٢٠٣٨
پەیڤێن کلیل:
- ڤەکۆلینێن باش ل زانکۆیا دهۆک
- چوارچۆڤێ ستراتیجی یێ ڤەکۆلینێ ل زانکۆیا دهۆک
- کاریگەریا جڤاکی ب رێیا داهێنانێ
- سەرکردایەتیا ئەکادیمی ل هەرێما کوردستانێ
- ستانداردێن جیهانی د ڤەکۆلینێن زانکۆیێ دا
راگەهاندنا زانكۆیا دهۆك، ٢١ـی كانوونا دووێ، ٢٠٢٥
عسمەت محمود محەمەد و فاطمه محمود عەلی
وەرگێران: ماهر تاهر سالح