د سەرەدانەكا فەرمی دا، و د چارچۆڤێ پرۆژێ "رێبازا بنەمادار لسەر مافان دەربارەی توندوتیژیا رەگەزی و هەڤگرتنا جڤاکی دناڤبەرا ئاواران و خەلکێ خوجهـ"، یێ كو دهێتە جێبەجێكرن ژ لایێ سەنتەرێ خواندنێن ئاشتیێ و چارەسەرکرنا ململانێ ل زانکویا دهوک، خانم شرین سالح حەسەن هاریكارا پرۆژەی ل سەنتەرێ ناڤبری پشكداری ل روینشتنەكا دەستتپێکێ کر ل دۆر دارێژتنا راپورتا سیبەر یا ناڤدەولەتی یا فەرمی UPRل نەتەوێن ئێکگرتی ل جنێڤ، ل وەلاتێ سویسرا. کو ئەڤە بو ماوؽ سالەکؽ یە ل سەر کاردکەن وەک پشكەك ژپرۆژێ ناڤهاتی.

د ماوێ سەرەدانێ دا یا كو ل 18-28ـی مەها چریا دووێ، 2024، برێڤەچووی، هنارتیا زانكۆیا دهۆك چاڤپؽکەفتن دگەل كەسایەتیێن ژ چەندین وەلاتان کر و د كۆمبوونا دا باس ل رەوشا مافێ مرۆڤی ل عيراقێ کر ب تایبەتی بابەتێ توندوتیژیا لسەر بنەمایێ رەگەزی و بابەتێ ئافرەت دبوارێ ئابوری دا. هەروەسا، ل دەمؽ سەرەدانا خو پشکداری روینشتنەكا گەنگەشێ بوو کو ژلایؽ رؽکخراوا ئێكەتیا لۆسەری یا جیهانی ڤە ل جنێڤ ب هەلكەفتا 16 روژێن هەلمەتا بەرهنگاربوونا توندوتیژیێ دژی ئافرەتان، هاتە رێكخستن. خانم شرین جەخت ل وێ چەندی كرد گەنگەشان دا كو ئافرەتا کورد یا ب بهێزە و خۆدان شیانە و هؽزێ و پشتەڤانیێ ددەتە ئافرەتێن دیتر ژی سەرارای ئاستەنگ و بارودۆخێن گران ئەوێن ئافرەتا کورد تێدا دەربازبوووی و نۆكە دەربازدبیت.

راپۆرتا هاتیە دارێژتن و پێشكێشكرن ل جنێڤ دەرئەنجامێن ڤەكۆلینەكێ كو ل مەها گولانێ، 2024 ل شنگال و سێمێلی هاتبوو ئەنجامدان دیاردكەت، سەنتەرێ خواندنێن ئاشتیێ و چارەسەركرنا ململانێ ل زانكۆیا دهۆك و رؽکخراوا ئێكەتیا لۆسەری یا جیهانی و رێكخراوا ئافرەتێن بەغداد و رێكخراوا ئەلند پشكداری نڤیسینا راپۆرتێ بووینە. راپۆرتا هەڤپشك تیشکێ دئێخیتە سەر توندوتیژیا دژی ئافرەتان و کچان ل عیراقێ، ژ وانا ژی توندوتیژیا خێزانی، توندوتیژیا سێکسی، و ئاستەنگێن ئابووری. ب رێكا فۆکس گروپ و چاڤپێكەفتنێن زانیاریدەرانێن سەرەکی، کاریگەریا نەریتێن کۆمەڵایەتی و کێماسیێن یاسایی ل سەر مافێن ئافرەتان دیار دكەت. ڤەكۆلین جەخت ل سەر پیدڤیا باشترکرنا چارچۆڤێ یاسایی و هۆشیاریا زیدەتر دكەت بۆ چارەسەرکرنا ئەڤان پرسان ب شێوەیەکێ كاریگەر.

ب شێوەكێ سەرەكی، راپۆرتێ رەوشا ئافرەتێ ومافێن مرۆڤی ل كوردستانێ و عیراقێ بۆ نەتەوێن ئێكگرتی دا دیاركرن.

ژ هەژی ئاماژەدانی یە كو ئەڤ سەرەدانە بۆ روینشتنا دەستپێكی بوو و بریارە روینشتنا سەرەكی ل مەها كانوونا ئێكێ یا 2024ـێ بهێتە ئەنجامدان.

پرۆژێ "رێبازا بنەمادار لسەر مافان دەربارەی توندوتیژیا رەگەزی و هەڤگرتنا جڤاکی دناڤبەرا ئاواران و خەلکێ خوجهـ" د سالێن 2023-2025 دهێتە ئەنجامدان و مفادارێن پرۆژەی خەلكێ ئاوارە و خەلكێ خۆجهن ژ دەڤەرێن سێمێل و شنگالێ، هەردوو دەڤەرێن ململانێ بخۆ ڤە دیتین د چەند سالێن بۆری دا. و ئارمانجا سەرەكی یا ڤی پرۆژەی ئەوە پالپشتیا مافێن مرۆڤی بۆ مفاداران و چەسپاندنا ئاشتیێ دناڤبەرا پێكهاتێن هەمەجۆر دا یێن ڤان دەڤەران.

راگەهاندنا زانكۆیا دهۆك، 13ـی كانوونا ئێكێ، 2024

فاطمة محمود