رێزبەندیا نیڤدەولەتیا زانکۆیان

Dec. 30, 2025, 1 a.m.

ئەڤ لاپەرە زانیاریێن تەواو ددەت دەربارەی بەشداریا زانکۆیا دهۆک د سیستەمێن رێزبەندیا زانکۆیی یێن جیهانێ، رێوشوێنێن پێشکەشکرنا داتایان، و دەستکەفتێن زانکۆیێ ل دانانا شوێنێ خۆ وەک دامەزراندنەکەیەکێ ئەکادیمی یێ هەرێما کوردستانێ وعیراقێ.

زانکۆیا دهۆک ب شێوەیەکی چاڵاک پشکداریێ دکەت د رێزبەندیا نیڤدەولەتی یێن سەرەکی ب مەبەستێ:

  1. بەراوردکرنا ئاست و کاراییێن خۆ ل گەل زانکۆیێن نافخۆیی و جیهانی.
  2. دیاریکرنا خاڵێن هێز و دەرفەتێن باشترکرنێ.
  3. بەرزکرنا ئامادەبوون و ناڤداریا نێڤدەوڵەتی.
  4. راکێشانا قوتابی و مامۆستایێن نایاب، و بەرزکرنا هەڤکاریێ د ڤەکۆلینێن زانستی.
  5. باشترکرنا بەردەواما کوالیتیا خوێندنێ ل هەمی بواریێن ئەکادیمی دا.
  6. پشتگیریا مەبەستێن گەشەپێدانا خوێندنا بلند ل هەرێما کوردستانێ.

زانکۆیا دهۆک د ئێستادا بەشدارە د ژمارەیەک ژ دامەزراندن و سیستەمێن رێزبەندیا نیڤدەولەتی یێن ناڤدار، و داتایێن خۆ پێشکەش دکەت ب وان، وەک پلەبەندیا Times Higher Education (THE) یێ جیهانی بۆ زانکۆیان و پلەبەندیا QS یێ جیهانی، و هتد.

پلەبەندیا Times Higher Education (THE) یێ جیهانی بۆ زانکۆیان

رێزبەندیا THE ئێک ژ کاریگەرترین و ب ناڤوبانگترین رێزبەندیا زانکۆیانە ل جیهانێ. ئەڤ رێزبەندیە ژ ساڵا 2004ێ هەتا نوکە رێزبەندیا زانکۆیان سەر ئاستێن جودا بەڵاڤدکەت، و زانکۆیێن ڤەکۆلینێن یێن سەرەکی ل هەمی بنەمایێن سەرەکیێن واندا هەلسەنگاندنێ دکەن: خوێندن، ڤەکۆلین، ڤەگوهاستنا زانیاری و ئاراستەی نێڤدەوڵەتی.

زانکۆیا دهۆک ژ ساڵا 2022ێ هەتا نوکە بەشدارە د رێزبەندیا THE لسەر ئاستێ وەڵاتێن عەرەبی وجیهانێ دا. رێڤەبەریا دڵنیای جۆری، ب هەڤکاریا هەمی کۆلێژ، بەش و یەکێن کارگێری یێن جودا، پڕۆسەیا کۆمڤەکرن و پێشکێشکرنا داتایان هەر ساڵ بکارێ رێکخست رادبیت.

دەمێن پێشکێشکرنا داتایان

  • تشرینی دووهەم – کانونی یەکەم: کۆمڤەکرنا داتایان
  • کانونی دووهەم – شوبات: پشتڕاستکرن و دڵنیابوون ژ کوالیتیا داتایان
  • ئادار – نیسان: پێشکێشکرنا فەرمی بۆ THE
  • ئایار – ئەیلول: هەلسەنگاندن و پشتڕاستکرنا داتایان ژ لایێ THE
  • ئەیلول – تشرینی یەکەم: راگەهاندنا ئەنجامان

داتایێن پێویست

  1. داتایێن دامەزراندنێ (ژمارا قوتابیان، ستاف، زانیاریێن دارایی)
  2. داتایێن ڤەکۆلینان (بەڵاڤکرن و استشهاد ژ Scopus دهێنە وەرگرتن)
  3. بەشداریا ل ڕاپرسییا ناسیاریا زانکۆیا دهۆک ل جڤاتێ.
  4. پیڤانێن هەڤکاریا نێڤدەوڵەتی
  5. زانیاری دەربارەی هەڤکاریێ د بازارێ کاری دا.

پلەبەندیێن QS یێن جیهانی بۆ زانکۆیان

QS_World_University_Rankings_Logo

پلەبەندیێن QS (Quacquarelli Symonds) ژ ناڤدارترین و بەربەڵاڤترین رێزبەندیا زانکۆیی یێن نێڤدەوڵەتی یە. ئەڤ رێزبەندیە ژ ساڵا 2004ێ دامەزراندیە و داتایێن بەراوردی دەربارەی کاراییێن زانکۆیان ل ئاستێ جیهانێ پێشکێش دکەت، و ژ لایێ قوتابیان، مامۆستایان و مفاوەرگێران ب گشتی یا ناسیارە.

زانکۆیا دهۆک ژ ساڵا 2021ێ هەتا نوکە داتایێن خۆ بۆ رێزبەندیا QS پێشکێش دکەت. ئارمانجا ستراتیجی یا زانکۆیا مە بەرزکرنا بەرهەمێ ڤەکۆلینێ، بەرزکرنا هەڤکاریا نێڤدەوڵەتی و باشترکرنا ناڤودەنگێ ئەکادیمی یا زانکۆیا دهۆک.

دەمێن کارێ کۆمڤەکرن وپرۆسەکرنا داتایێن QS

  • ئامادەکاری پێشەکی (پێش ئەیلول)
  • قۆناغا پێشکەشکرنێ (ئەیلول – شوبات / ئادار)
  • پشتڕاستکرن و هەلسەنگاندن (ئادار – ئایار)
  • راگەهاندنا رێزبەندیێ (حوزەیران)

داتایێن پێویست

  1. کورتەیەک دەربارەی زانکۆ و زانیاریێن سەرەکی
  2. ئامارێن قوتابی و ستاف (ژمارا گشتی و رێژەیا بیانیا)
  3. زانیاری و ناسناڤێ زانستی وباوەرنامێن مامۆستایان
  4. ڤەکۆلینێن بەڵاڤکری وژمارا سایتێشنێ (استشهاد) (ژ Scopus)
  5. بەشداریا د ڕاپرسیێن نیاسین وناڤداریا زانکۆیا دهۆک دناڤ مامۆستایان و خودان بەرژەوەندیێ (stakeholders)
  6. هەڤکاریا نێڤدەوڵەتی و بەرنامەیێن لێک گهۆرینێ

تەمێن رێزبەندیێ و بنکەداتایێن دیتر

سەرەرایی THE و QS، زانکۆیا دهۆک هەروەسا تۆمارکریە و هەلسەنگاندیە ژلایێ ژمارەیەک ژ سیستەمێن رێزبەندیێ و ناڤداریا نێڤدەوڵەتی یێن دیتر بەشدارە، وەک Webometrics (پلەبەندیا تۆڕا زانکۆیان)، Scimago Institutions Ranking (SIR) و ژمارەیەک یێن دیتر.

زانکۆیا دهۆک چەوا دڵنیایێ ژ کوالیتیا داتایان دکەت؟

رێڤەبەریا دڵنیای جۆری پڕۆسەیەکا تەواو لسەر ئاستێ زانکۆیێ رێکدێخیت بۆ کومڤەکرن، پشتڕاستکرن و پێشکەشکرنا داتایێن راست ودروست بۆ دامەزراندنێن رێزبەندیا نێڤدەوڵەتی دکەت. رێبازا دڵنیاییکرنا پێزانین وداتا ڤان خاڵان بخوڤەدگریت:

  1. دروستیا و سەلامەتیا داتایان.
  2. گونجاوبن ب مەرجێن دامەزراندنێن رێزبەندیێ.
  3. پێشکەشکرنا داتایان د دەمێ خودا.
  4. باشترکرنا بەردەواما سیستەمێن داتایان ورێکێن کۆمڤەکرنا وان داتان.
  5. ڕوونی و بەرپرسیارێتی.

مامۆستایان و ستافێ ئەکادیمێ چەوا دشێن هاریکاریێ بکەن؟

  1. بەشداربون د ڕاپرسییا ناڤداری (سمعە) یا QS دەمێ بۆ وان دهێتە هنارتن وداخوازکرن.
  2. دڵنیابوون ژ وێ یە کو ناڤێ زانکۆیا دهۆک ب دروستی د ڤەکۆلینان هاتیە بکارئینان وەک جهێ کارێ ڤەکۆلەری.
  3. نوێکرنا پڕۆفایلێن خۆ ل Google Scholar، Scopus و ORCID.
  4. بەشداربون دهەڤکاریێن ڤەکۆلینێ یێن نێڤدەوڵەتی
  5. بەڵاڤکرنا ڤەکۆلینێن خۆ ل گۆڤارێن زانستی یێن ناسیار و خودان ئێندێکسێ بهێز وەک کلاریڤێت وسکۆپەس.