زانایەکێ زانکۆیا دھۆک بەرنیاسیەكا جیھانی بدەستڤەدئینیت بۆ چارەسەریەکا نوی یا پەنجەشێرا ملێ زارۆکدانێ

Aug. 5, 2025, 12:17 p.m.

زانکۆیا دھۆک، ٥ـی تەباخا ٢٠٢٥ـێ – نڤیسینگەھا راگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO) | د دەمەکێ شانازیێدا بۆ زانکۆیا دھۆک (UOD)، پێشکەڤتنەکا زانستی ژ لایێ د. هەژمەت عبدولخالق عەلی، مامۆستایێ کولیژا پزیشكی ستایشەکا جیھانی بدەستڤە ئینا. پشتی چار سالان ژ تاقیکرنێن تیروتەسەل و ١٢ ڤەکۆلینێن زانستی، د. عبدولخالق و تیمەکێ ناڤدەولەتی یێ پێکهاتی ژ نەهـ ڤەکۆلەران سەرکەڤتن د پەرەپێدانا چارەسەریەکا پێشەنگ یا گیایی دا کو دشێت ٩٥٪ ژ خانەیێن پەنجەشێرا ملێ زارۆکدانێ یێن تووشبووی ب ڤایرۆسێ HPV-18 بکوژیت — پێشکەڤتنەکا بێ وێنە د زانستێ ئۆنکۆلۆژیێ دا.

ڕووماڵکرنا میدیایا جیھانی و ستایشا ناڤدەولەتی

ڤێ داھێنانێ نە ب بتنێ سەرنڤیسێن ڕۆژنامەیێن وەلاتێن دەوروبەر گرتن، لێ هەروەسا ستایشا ڤەکۆلەرێن ناڤدار و ئینستیتویێن پەنجەشێرێ ل ئەوروپا ژی بدەستڤە ئینا. کارێ د. عبدولخالق وەک قۆناغەکا گرنگ د پزیشكیێ دھێتە هژمارتن و چاڤەڕێ دھێتە کرن کو ب شێوەیەکێ بەرچاڤ ستراتیژیێن چارەسەرییا پەنجەشێرا ملێ زارۆکدانێ بگۆهۆریت، ب تایبەتی ل ھەرێمێن گەشەکرنێدا.

د. هەژمەت باسی پرۆسەیا ڤەکۆلینێ و کارتێکرنێن جیھانی یێن چارەسەرییا پەنجەشێرا ملێ زارۆکدانێ کر:

ئەڤ دیاربوونێن میدیایی نە ب بتنێ بۆ ڕێزگرتن ل پشکدارییا زانستی یا د. هەژمەتن، لێ هەروەسا بۆ هاندانا ڤەکۆلەرێن گەنج ل کوردستانێ و دەرڤە ژی نە.

ڕێزگرتن ل سەرکەڤتنێ ل زانکۆیا دھۆک

د ڕێورەسمەکێ دا کو ل سەنتەرێ کۆنفرانسێن زانکۆیێ ل ١٠ـی گولانا ٢٠٢٥ ھاتە گێران، سەرۆکێ زانکۆیا دھۆک، د. داوود سلێمان ئەتروشی، ڕێز ل د. عبدولخالق گرت بۆ ڤێ دەستکەڤتا وی یا بێ وێنە. سەرۆکێ زانکۆیێ دوپات کر کو ئەڤ دەستکەڤتە دیدگەها زانکۆیێ بۆ گۆهۆڕینا زانکۆیا دھۆک بۆ ناڤەندەکا ھەرێمی یا سەرکەڤتنا زانستی نیشان ددەت، و ئاماژە پێدا کو کارێ د. هەژمەت نە ب تنێ ئاستێ ئەکادیمی یێ کولیژا پزیشكی بلند کر، لێ هەروەسا هیڤی دایە ملیۆنان کەس ل سەرانسەری جیھانێ.
هاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیێ بۆ کاروبارێن زانستی و خواندنا بلند، د. لوقمان هادی حسن، و ڕاگرێ کولیژا پزیشكی د. دلدار حاجی موسا، پشكداری ڕێورەسمێ بوون، کو ئەڤە پشتەڤانیا بهێز یا دامەزراوەیێ بۆ ڤەکۆلینێن پێشەنگ و دانپێدانا ناڤدەولەتی یا سەرکەڤتنا ئەکادیمی نیشان ددەت.

بنەمایێن زانستی: گیایەکێ دەگمەن ب تایبەتمەندیێن نایاب

ڤەکۆلین ل سەر پێکهاتەیەکا بایۆئەکتیڤ یا وەرگرتی ژ گیایەکێ دەگمەن — Centrapalus Pauciflorus — کو ب شێوەكێ سەرەکی ل ئەفریقیا دهێتە دیتن، كار دكەت. ڤێ پێکهاتەیێ نە ب تنێ ڕێژەیا ٩٥٪ ژناڤبرنا خانەیێن پەنجەشێرا ملێ زارۆکدانێ یێن تووشبووی ب HPV-18 نیشان دا، لێ هەروەسا کارتێکرنێن هیڤیبەخش ل سەرجورێن دی یێن پەنجەشێرێ ژی نیشان دان، کو ئەڤە شیانێن وێ یێن بەرفرەهـ وەک چارەسەریەکێ دیار دکەت.

هەڤكاریا ناڤدەولەتی دگەل هنگاریا

ئەڤ پێشکەڤتنە ئەنجامێ دەستپێشخەریەکا ڤەکۆلینێ یا هەڤپشکە د ناڤبەرا زانکۆیا دھۆک و نەهـ ڤەکۆلەران ژ زانکۆیا سەگەد ل هنگاریا. دەرمان ل تاقیگەهێن پێشکەڤتی یێن سەگەد ھاتە تاقیکرن و دروستكرن. د. عبدولخالق ئاشکرا کر کو دبیت ئەڤ گیایە ل کوردستانێ ژی شین ببیت، کو ئەڤە هیڤیان بۆ ژێدەرکرن و بەرهەمئینانا ناڤخۆیی د پاشەرۆژەکا نێزیک دا زێدە دکەت.

هەڤرێزی دگەل دیدگەها ستراتیژی یا زانکۆیا دھۆک

ئەڤ پێشکەڤتنە ب شێوەیەکێ نێزیک دگەل دیدگەها ستراتیژی یا زانکۆیا دھۆک ٢٠٢٣–٢٠٣٨ و پابەندیا زانکۆیێ ب داھێنانا زانستی، هاریکاریا ڤەکۆلینێن جیھانی، و پشکداری کرن د ئارمانجێن گەشەپێدانا بەردەوام یێن نەتەوەیێن ئێکگرتی، ب تایبەتی ئارمانجا سێیەم: ساخلەمییا باش و خۆشگوزەرانی، دگونجیت.

پێنگاڤێن داهاتی: بەرەڤ تاقیکرنێن کلینیکی و جێبەجێکرنا کرداری

د. عبدولخالق دوپات کر کو ئامادەکاری دهێنە کرن بۆ دەستپێکرنا قۆناغا تاقیکرنێن کلینیکی، دگەل پلانان بۆ هاریکاریێ دگەل کۆمپانیێن دەرمانسازیێ و سەنتەرێن پەنجەشێرێ بۆ پشتڕاستکرنا کاریگەرییا چارەسەریێ ل سەر نەخۆشان. ئەگەر سەرکەڤتی بیت، دبیت ئەڤ دەرمانە شۆڕەشەکێ د چاڤدێریا پەنجەشێرێ دا پەیدا بکەت ب پێشکێشکرنا جهگرەكێ کێم تێچوو بۆ چارەسەریێن نۆكە و دابینکرنا پرۆتۆکۆلەکێ پزیشكی یێ نوی بۆ پەنجەشێرا ملێ زارۆکدانێ و جورێن دی یێن پەنجەشێرێ.

ڤێرە كلیك بكە بۆ دیتنا وێنەیێن گرنگ

زانیاریێن زێدەتر د ڤی کورتەڤیدیۆیی دا ببینه ل کەنالێ زانکۆیا دهۆک ل یوتیوبی

نڤیسینگەھا راگەهاندنا زانکۆیێ – ٥ـی تەباخا ٢٠٢٥

ڕاپۆرت ژ لایێ: فاطمە محمود علی

پەیڤێن سەرەكی:

  • چارەسەریا شێرپەنجا ملێ زارۆكدانی
  • د. هەژمەت عەبدولخالق
  • ڤەکۆلینێن زانکویا دهۆک
  • چارەسەریا شێرپەنجێ ب ڕووەکان
  • دانپێدانا زانستی یا ناڤدەولەتی