خانكێ-دهۆک – نزمبوونا بەرچاڤ یا ئاستێ ئاڤا بەنداڤا مووسل بوویە ئەگەرێ دەرکەظتنا جهەکێ شوینواری یێ گرنگ ل نێزیک خانکێ ل پارێزگەها دهۆکێ، کو گۆرستانەکا مەزن یا نێزیکی ٤٠ گوران ژ سەردەمێ هلنستی و پاشمایێن باژێرەکێ کەڤنار بخؤڤەدگریت، کو تەمەنێ وی بۆ پتر ژ ٥٠٠٠ سالان ڤەدگەریت. ئەڤ دیتنێن نوی پەنجەرەیەکا دەگمەن ل سەر دیرۆکا دەولەمەند و یا بەردەوام یا میزۆپۆتامیایا باکور ڤەدکەن.

پڕۆژێ ڤەکولینێ، ب سەرپەرشتییا تیمەکا شوینوارناسێن کورد ب رێبەرییا د. بێکەس بریفکانی، رێڤەبەرێ شوینوار و کەلەپوورێ دهۆکێ، و پشکا شوینواران ل کۆلیژا زانستێن مرۆڤایەتی دەستپێکر پشتی کو ئاڤا بەنداڤێ گەهشتیە نزمترین ئاستێ تۆمارکری، کو ئەڤە ژی ئەنجامێ هشکەسالیەکا دژوارە یا کو عێراق گرتى. هەرچەندە هشکەسالیێ کارتێکرنێن خراب ل سەر چاندن و کارەبێ هەبووینە، لێ دەلیڤەیەکا کێم و دەگمەن بۆ شوینوارناسان پەیدا کریە دا ل وان جهان بگەڕن یێن کو ژ دەمێ ئاڤاکرنا بەنداڤێ ل سالا ١٩٨٦ ڤە بنئاڤ ببوون.

ئەڤ گۆرستانا نوی دەرکەفتی نێزیکی ٤٠ تابوتێن ئاخێ (قەلاندی) بخۆڤەدگریت کو دیرۆکا وان بۆ پتر ژ ٢٣٠٠ سالان، بۆ سەردەمێ هلنستی-سلوقی (نێزیکی ٣٢٣ ب.ز. حەتا ٣١ ب.ز.) ڤەدگەریت. ئەڤ سەردەمە ل دویڤ داگیرکاریێن ئەلێکساندەرێ مەزن دهێت.

ل رەخ گۆرستانێ، شوینوارناسان پاشمایێن باژێرەکێ کەڤنار و بەرفرەهـ دیتیە. دیتنێن دەستپێکی نیشان ددەن کو ئاکنجیبوون ل ڤی جهی بۆ نێزیکی پێنج هزار سالان یا بەردەوام بوویە. پارچە و شوینوار ژ چەندین سەردەمێن جودا یێن دیرۆکی هاتینە نیاسین.

ئاڤاکرنا بەنداڤا مووسل ل سەر رۆبارێ دیجلەی ل سالێن ١٩٨٠ بوو ئەگەرێ بنئاڤبوونا گەلەك گوندان و هژمارەکا زۆر یا جهێن شوینواری.

هەڤگرتن دگەل دیدگەها زانکۆیا دهۆک

• ناڤدەولەتیبوون و پێشەنگیا ڤەکۆلینان: کارێن ڤەکۆلینێ دەرگەهان بۆ هەڤکاریا ئەکادیمی، بەلاڤکرنا ڤەکۆلینان، و رێکخستنا کۆنفرانسان ڤەدکەن، ب شێوەیەکێ کو دگەل ستراتیژیا زانکۆیێ دگونجیت بۆ چەسپاندنا پێگەهێ وێ وەک ناڤەندەکا هەرێمی بۆ ڤەکۆلینێن دیرۆکی.
• فێرکرنا فرە-پسپۆری: پشکێن وەکی شوینوارناسی، دیرۆک، و کەلەپۆرێ كەلتووری دشێن ڤان دیتنان د ناڤ پرۆگرامێن خۆ یێن خواندنێ دا بجهـ بکەن، دا فێربوونا کرداری بهێزتر لێبکەن.
• پاراستنا کەلەپۆری و تێکەلکرنا مۆزەخانی: هەمی ئەو پارچێن شوینواری یێن دهێنە دیتن، بۆ مووزەخانا نیشتمانی ل دهۆک دهێنە ڤەگوهاستن ژبۆ پاراستن و نیشادانا وان بۆ خەلکێ گشتی، و ئەڤە پشتەڤانیێ ل پابەندبوونا زانکۆیێ دکەت بۆ پاراستنا میراتێ كەلتووری.

ڤێرە كلیك بكە بۆ دیتنا دیمەنان

نڤیسینگەها راگەهاندنا زانكۆیێ، ٢ـی ئیلۆنا ٢٠٢٥ـێ
راپۆرت ژ لایێ: فاطمە محمود علی