زانکۆیا دهۆك دەهەمین سالیادا دامەزراندنا پەیمانگەها IPP ساخ دکەت: یادکرنا دەهـ سالێن چاڤدێریا دەروونی و خزمەتا جڤاکی

Nov. 2, 2026, 9:58 a.m.

زانکۆیا دهۆك، ٢ـی چریا دووێ ٢٠٢٦ | نڤێسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO) — زانکۆیا دهۆك دەهەمین سالیادا دامەزراندنا پەیمانگەها چارەسەریا دەروونی و تراومایێ (IPP) گێڕا، ب هەلکەڤتا تێپەڕبوونا دەهـ سالان ل سەر پێشکێشکرنا چاڤدێریا

دەروونی یا تایبەتمەند، پەروەردە و فێرکرنا پیشەیی، ڤەکۆلینێن زانستی، و خزمەتگوزاریێن جڤاکی ل هەرێما کوردستانا عیراقێ. ئەڤ سالیادە تیشکێ دئێخیتە سەر گەشەسەندنا پەیمانگەهێ ژ دەستپێشخەریەکا بەرسڤدانێ بۆ کارتێکرنێن دەروونی یێن شەڕ و

ئاوارەبوونێ، بەرەڤ سەنتەرەکێ پێشکەڤتی بۆ خزمەتگوزاریێن کلینیکی، خواندنا بلند، و هەڤکاریا ئەکادیمی یا ناڤدەولەتی.

د رێورەسمان دا چەندین پەیڤ ژ لایێ نوینەرێن زانکۆیا دهۆك، هەرێما کوردستانێ، و سازیێن هەڤپشکێن ناڤدەولەتی هاتنە پێشکێشکرن. رێزدار دلشاد شەهاب، نوینەرێ سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ، پەیامەک ب ناڤێ رێزدر نیچیرڤان بارزانی سەرۆکێ هەرێمێ پێشکێش کر. پاشان، ئامادەبووان تەماشەی فلیمه‌کێ دۆکیۆمێنتاری ل دۆر قۆناغێن دامەزراندن، پێشڤەچوون و دەستکەڤتێن

پەیمانگەهێ د ماوێ دەهـ سالێن بۆری دا کر. هەروەسا تیپا دهۆك یا هونەرێ مللی ب پێشکێشکرنا بەرهەمەکێ موزیکی یێ درامی پشکداری د رێورەسمان دا کر، کو رەهەندەکێ کەلتۆری بەخشیە هەلکەڤتێ.

بەرسڤدانا زانکۆیێ بۆ پێدڤیەكا مرۆڤایەتی یا لەزگین:

وەکو د پەیڤا سەرۆکێ زانکۆیێ، د. داود سلێمان ئەترۆشی، دا هاتە بەرچاڤکرن، پەیمانگەها IPP وەک بەرسڤدانەك بۆ پێدڤیا لەزگین یا پشتبەستنا دەروونی پشتی ئەو تاوان و کارەساتێن ل سالا ٢٠١٤ـێ ب سەر جڤاکێ ئێزدی و خەلکێ دەڤەرێ دا هاتین ژ ئەگەرێ توندوتیژی و ئاوارەبوونێ، هاتە دامەزراندن. زانکۆیا دهۆك ل سالا ٢٠١٧ـێ پەیمانگەهـ و بەرنامێ ماستەرێ تێدا راگەهاندن، ژ پێخەمەت ئاڤاکرنا چارەسەریەکا ئەکادیمی و کلینیکی یا بەردەوام بۆ بەرەنگاربوونا ڤان ئاستەنگان.

د پەیڤا سەرۆکێ زانکۆیێ دا رۆل و ماندووبوونا پرۆفیسۆر د. جان ئیلهان کیزیلخان، پرۆفیسۆر موسلیح محەمەد سەعید سەرۆکێ بەرێ یێ زانکۆیا دهۆك، د. مەمۆ عوسمان رێڤەبەرێ بەرێ یێ پەیمانگەهێ، و د. نزار تەها رێڤەبەرێ بەرێ یێ ساخلەمیا دهۆکێ د دامەزراندنا وێ دا هاتە بلند نرخاندن. هەروەسا پێزانین بۆ پشتەڤانیا بەردەوام یا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ، و حکومەتا هەرێما کوردستانێ ب سەرۆکاتیا مەسرور بارزانی، سەرۆکێ حکومەتێ، دگەل هەڤپشکێن ناڤخۆیی و ناڤدەولەتی هاتە دەربڕین.

بەرنامێ رێورەسمان پەیڤێن بەرێز ماجد سەعید ساڵح، جێگرێ پارێزگارێ دهۆکێ، و بەرێز دڵشاد شەهاب بخۆڤەگرت، هەروەسا پەیامەکا ڤیدیۆیی ژ لایێ بەرێز فلۆریان هاسلەر، نوینەرێ وەزارەتا دەولەتێ ل هەرێما بادن-ڤویرتمبێرگ ل ئەلمانیا، هاتە پێشکێشکرن.

لایێ خۆ ڤە، خانم جولیا کرۆن، رێڤەبەر د ئاژانسا ئەلمانی بۆ هەڤکاریا ناڤدەولەتی (GIZ) دا د پەیڤەکێ دا تیشک ئێخستە سەر گرنگیا هەڤکاریا سازیاتی و ناڤدەولەتی د پشتەڤانیکرنا کارێ پەیمانگەهێ دا.

د گوتارا خۆ دا، پرۆفیسۆر د. جان ئیلهان کیزیلخان، راگرێ پەیمانگەها IPP، باس ل دیرۆك، دەستکەڤت و گەشەسەندنا پەیمانگەهێ د دەهـ سالێن بۆری دا کر، و ئاماژە ب رۆلێ پێشەنگ یێ پەیمانگەهێ کر وەك ئێکەم دەزگەهێ باوەرپێکری ل رۆژهەلاتا ناڤةراست بۆ

پەروەردەکرن و پێگەهاندنا چارەسەرکارێن دەروونی. پشتی پەیڤان، باوەرنامێن رێزلێنانێ پێشکێشی سازیێن هەڤپشك، پشتەڤان و کەسایەتیان هاتنە کرن وەك پێزانینەك بۆ رۆلێ وان

د دامەزراندن، پێشڤەبرن و بەردەوامیا کارێ پەیمانگەهێ دا.

دەهـ سالێن فێرکرن، چارەسەری و خزمەتا جڤاکی:

د درێژاهیا سالان دا، پەیمانگەها IPP مۆدێلەکێ تێکەل ئاڤاکریە کو خواندنا بلند، خزمەتێن کلینیکی، ڤەکۆلینێن زانستی و پشکداریا جڤاکی پێکڤە گرێددەت. بەرنامێ ماستەرێ د چارەسەریا دەروونی دا پێوەرێن ئەکادیمی یێن جیهانی دگەل رەوش و کەلتۆرێ

جڤاکی یێ دەڤەرێ ئاوێتە دکەت. ل دویڤ فلیمێ دۆکیۆمێنتاری، ٦٩ قوتابی ژ ڤی بەرنامەی دەرچووینە و ٥٠ قوتابیێن دی د قۆناغێن خواندنێ دانە.

خزمەتگوزاریێن کلینیکی یێن پەیمانگەهێ ژی بەرفرەهـ بووینە؛ ل دوماهیا سالا ٢٠٢٠ـێ، کلینیکا راوێژکاری یا دەرەکی ل دهۆکێ ڤەکر ژپێخەمەت پێشکێشکرنا خزمەتێن دەروونی یێن پیشەیی و نهێنی. د ناڤبەرا سالێن ٢٠٢١ هەتا ٢٠٢٦ـێ، کلینیکێ ٨،٣٥١ روینشتنێن چارەسەریێ بۆ ٩٤٢ کەسان تۆمار کرینە.

ژبۆ گەهاندنا خزمەتان بۆ ئاوارەیان و دەڤەرێن پێدڤی، ل سالا ٢٠٢٢ـێ پەیمانگەهێ خزمەتێن خۆ گەهاندنە شنگالێ، ژ وان ژی ل کەمپا کەبەرتوو و ناحیا سنونێ، کو ٦١٦ کەس هاتینە چارەسەرکرن و ٤،١٦١ روینشتن هاتینە ئەنجامدان.

ل سالا ٢٠٢١ـێ، پەیمانگەهێ هێلەکا گەرم یا ٢٤ دەمژمێری بۆ پشتەڤانیا دەروونی راگەهاند، و هەتا سالا ٢٠٢٦ـێ پێشوازی ل ١،٥٤٥ پەیوەندیان کریە، کو ٢٤٧ ژ وان بزاڤێن خۆکوشتنێ بوون و دەستێوەردانا دەستبەجێ بۆ هاتیە کرن. هەروەسا هەڵمەتێن

هوشیاریا جڤاکی گەهشتینە پتر ژ ١٦،٠٠٠ کەسان. دیسان ل سالا ٢٠٢٥ـێ کلینیکەکا تایبەتمەند بۆ چارەسەریا ئالۆدەبوونێ ڤەکر، و د چارچۆڤێ هۆشیاریێ دا ٨٢ روینشتن بۆ

٢،٧٦١ پشکداران هاتینە سازکرن دژی ستیگمایێ (شەرمەزارییا جڤاکی) و هاندانا وەرگرتنا پشتەڤانیا دەروونی.

بهێزکرنا هەڤپەیمانیێن ناڤدەولەتی و شیانێن ناڤخۆیی:

گەشەسەندنا پەیمانگەها IPP ب رێیا هەڤکاریێ بوویە دگەل زانکۆ و رێکخراوێن ناڤدەولەتی، ژ وان: زانکۆیا دەولەتی یا هەڤپشک ل بادن-ڤویرتمبێرگ (DHBW)، زانکۆیا توبنگن، حکومەتا ئەلمانیا، ویلایەتا بادن-ڤویرتمبێرگ، رێکخراوا ئاڵوگۆڕیا ئەکادیمی

یا ئەلمانی (DAAD)، ئاژانسا ئەلمانی بۆ هەڤکاریا نێڤدەولەتی (GIZ)، و دامەزراوەیا (SEZ). ڤان هەڤبەشیان هاریکاری کریە د پێشڤەبرنا ئەکادیمی و پێگەیاندنا کادیران دا، زێدەباری راهێنانا ٩٥ پسپۆرێن دەروونی یێن خەلکێ سووریێ.

بەرەڤپێشبرنا دیتنا ستراتیجی یا زانکۆیا دهۆك:

دەهەمین سالیادا رەنگڤەدانا پێگریا زانکۆیا دهۆکە ب پێشڤەبرنا خواندنا بلند و خزمەتکرنا کارتێکەر یا جڤاکی. ل دەمەکێ دا کو پەیمانگەها IPP پێ دئێخیتە د ناڤ دەهسالییا خۆ یا دووێ دا، ئەزموونا وێ دوپاتیێ ل سەر پێگریا سازیاتی یا بەردەوام،

چاڤدێریا دەروونی یا گونجای دگەل کەلتووری، و هەڤبەشیێن زانستی دکەت کو دبنە ئەگەرێ بهێزکرنا شیانێن خۆجهی.

ڤێرە کلیک بکە بۆ دیتنا وێنەیان

نڤێسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO)

٢ـی چریا دووێ ٢٠٢٦

راپۆرت: فاطمە مەحمود عەلی

وێنەگرتن: محەمەد ع. تاهر