زانکۆیا دهۆک رۆژا جیهانى یا نەهێلانا توندوتیژیا سێکسى د دەمێ شەر و ململانێیان دا ساخ دکەت

June 22, 2026, 12:11 p.m.

زانکۆیا دهۆک، 22ـی خزیرانا 2026 | نڤیسینگەها ڕاگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO)

زانکۆیا دهۆک (UOD) ب رێیا سەنتەرێ خواندنێن یەکسانیا جێندەری، ب هەماهەنگی دگەل ئەنجومەنێ باڵا یێ خانمان و گەشەپێدانێ ل حکومەتا هەرێما کوردستانێ (KRG)، ڕۆژا جیهانی یا نەهێلانا توندوتیژیا سێکسی د دەمێ شەر و ململانێیان دا ل سەنتەرێ کۆنفرانسان یێ زانکۆیا دهۆک ساخ کر، ل ژێر درویشمێ: "ل بیرئینانا جینۆسایدا ئێزدیان: ژ دانپێدانێ بەرەڤ چاکبوون،

دادپەروەری، و چارەسەریێن دۆمدار."

د ڤێ چالاکیێ دا چەندین بەرپرسێن حکومی، ئەکادیمی، نوینەرێن جڤاكێ سڤیل و چالاکڤان کۆمبوون بۆ هزرکرن د کاریگەریێن بەردەوام یێن جینۆسایدا ئێزدیان دا و گەنگەشەکرنا ڕێیێن بەرەڤ دادپەروەریێ، سارێژکرنا برینان، و بهێزکرنا قورتالبوویان.

د ناڤ ئامادەبوویان دا، د. داود سلێمان ئەتروشی، سەرۆکێ زانکۆیا دهۆک؛ د. خانزاد ئەحمەد، ئەمیندارا گشتی یا ئەنجومەنێ باڵا یێ خانمان و گەشەپێدانێ؛ بەرێز ماجد سەید سالح، جێگرێ پارێزگارێ دهۆکێ؛ د. ڤیان سلێڤانەیی، جێگرا بەرپرسێ مەکتەبا رێکخستنا (پ.د.ک) ل بادینان؛ هەروەسا چەندین بەرپرسێن

حکومی، ئەکادیمی، و نوینەرێن رێکخراوێن جڤاکێ سڤیل ئامادە بوون.

ژ بیرئینانێ بەرەڤ چاکبوونەکا بەردەوام

د پەیڤا خۆ یا دەستپێکی دا، د. داود سلێمان ئەتروشی تەکەزی ل سەر وێ چەندێ کر کو ئەڤ هەلکەڤتە نە بتنێ ساخکرنا ڕۆژەکا جیهانی یە، بەلکو دەلیڤەیەکە بۆ بیرئینانا ئێک ژ ب ئازارترین لاپەڕێن

مێژوویا هەڤچەرخ یا هەرێما کوردستانێ. "ئەڤرۆ ئەم ل ڤێرە کۆمبووینە نە بتنێ بۆ ساخکرنا ڕۆژەکا جیهانی، بەلکو بۆ ڕاوەستان ل سەر ئێک ژ ب ئازارترین لاپەڕێن دیرۆکا هەڤچەرخ یا دەڤەرا مە." وی تیشک ئێخستە سەر ڕۆلێ زانکۆیا دهۆک د پشتەڤانیکرنا قورتالبوویان و پشکداریکرن د بزاڤێن چاکبوونەکا دۆمدرێژ دا ب ڕێیا خواندن، ڤەکۆلین و خزمەتگوزاریێن تایبەتمەند.

دامەزراندنا پەیمانگەها چارەسەریا دەروونی و چارەسەریا تروامایێ (IPP)

د دەمێ پێشکێشکرنا پەیڤا خۆ دا، سەرۆکێ زانکۆیێ دامەزراندنا پەیمانگەها چارەسەریا دەروونی و تروامایێ (IPP) ب ئێک ژ گرنگترین دەستپێشخەریان وەسف کر کو پشتی جینۆسایدا ئێزدیان هاتیە ئەنجامدان. "ئێک ژ گرنکترین دەستپێشخەریێن کو پشتی جینۆسایدا ئێزدیان هاتیە ئەنجامدان دامەزراندنا پەیمانگەها چارەسەریا دەروونی و تروامایێ (IPP) بوو د ناڤ زانکۆیا دهۆک دا." ب پالپشتی ب ئەزمۆنا زانکۆیێ هەر ژ سالا 2014، د. داود ئاماژە ب هندێ دا کو، پشتی دەستپێشخەریەکا کو ژ لایێ فەخامەتا بەرێز نێچیرڤان بارزانی ڤە هاتیە ڕاگەهاندن، کو ل وی دەمی سەرۆکێ حکومەتا هەرێما

کوردستانێ بوو و نوکە سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ یە، پتر ژ 1100 ژن و کچێن ئێزدی یێن قورتالبوو بۆ وەلاتێ ئەلمانیا هاتنە شاندن بۆ وەرگرتنا چارەسەریێن دەروونی و جەستەیی یێن تایبەتمەند. وی دیار کر کو پێدڤیەکا مەزن ب پشتەڤانیەکا ناڤخۆیی یا دۆمدار و شارەزاییەکا زانستی بوو ئەگەرێ هندێ کو زانکۆیا دهۆک هەست ب ڤێ بەرپرسیارەتیێ بکەت و پەیمانگەها (IPP) دابمەزرینیت، داکو قورتالبوو بشێن بگەهنە خزمەتێن دەروونی و چارەسەریا تروامایێ ل ناڤخۆیا هەرێما کوردستانێ. ب ڕێکا خواندن، ڤەکۆلین، و ڕاهێنانێن پیشەیی، ئەڤ پەیمانگەهە بوویە سەنتەرەکێ پێشەنگ بۆ خواندنێن تروامایێ و پشتەڤانیا ساخلەمیا دەروونی.

پشتەڤانیکرنا قورتالبوویان ب ڕێیا سیاسەت و هەڤپشکیێ

ژ لایێ خۆ ڤە، د. خانزاد ئەحمەد تیشک ئێخستە سەر بزاڤێن هەڤپشک یێن حکومەتا هەرێما کوردستانێ، ڕێکخراوێن جڤاکێ سڤیل، ئاژانسێن ناڤدەولەتی، و تۆڕێن قورتالبوویان بۆ ئاڤاکرنا سیستەمەکێ

گشتگیر یێ پشتەڤانیا یاسایی، دەروونی، و ئابووری بۆ قورتالبوویان. وێ یاسایا ڕزگاربوویێن ئێزدی ب دەستکەڤتەکێ مێژوویی وەسف کر کو دانپێدانێ ب مافێن قورتالبوویان دکەت و بەرپرسیارەتییا قەرەبووکرن و پشتەڤانیێ دئێخیتە سەر ستۆیێ دەولەتێ ل شوینا وان کەسێن کو قوربانیێن ڤان کارەساتان بووینە.

د. خانزاد، هەروەسا، دوپاتی ل سەر پێگیرییا حکومەتا هەرێما کوردستانێ کر کو دێ بەردەوام بیت

د بزاڤێن خۆ دا بۆ دیارکرنا چارەنڤیسێ ئەو کەسێن بەرزەبووی و ڕەڤاندی یێن مایین، هەتا کو دویماهی کەس دهێتە دیتن.

پانێلەکا گەنگەشێ ل دۆر چاکبوون و خۆڕاگریێ

پشتی پەیڤێن فەرمی، پشکداران ئامادەبوونا خۆ ل پانێلەکێ ب ناڤونیشانێ "چاکبوون پشتی ڕزگاربوونێ"

نیشاندا. د ڤێ پانێلێ دا ئەڤ بەرێزە پشکدار بوون:

- د. دلین سەردار زوهدی، ڕێڤەبەرا سەنتەرێ خواندنێن یەکسانیا جێندەری ل زانکۆیا

دهۆک.

- بەرێز سەعید جردۆ مستۆ، سەرۆکێ دەستەیا بلند یا بنگەهێ لالش.

- خانم ناڤین سمۆقی، چالاکڤان و ڕێڤەبەرا ڕێکخراوا تیرێژێن ڕۆژێ (Tirejên Rojê).

پەیڤداران گەنگەشە ل سەر چاکبوونا دەروونی، تێکەلکرنا جڤاکی، بهێزکرنا قورتالبوویان، و گرنگیا پاراستنا بیرەوەریێ ل گەل ئاڤاکرنا کۆمەلگەهێن خۆڕاگر کر.

پێگیرییا دۆمدار یا زانکۆیا دهۆک ڤێ چالاکیێ جارەکا دی دوپاتی ل سەر پێگیرییا زانکۆیا دهۆک کر بۆ بەرەڤپێشبرنا دادپەروەریێ، سارێژکرنا برینان، و چاکبوونا جڤاکی ب ڕێیا سازیێن خۆ یێن ئەکادیمی و سەنتەرێن ڤەکۆلینێ. ب ڕێکا دەستپێشخەریێن وەک پەیمانگەها چارەسەریا دەروونی و تروامایێ (IPP) و سەنتەرێ خواندنێن یەکسانیا جێندەری، زانکۆ بەردەوامە ل سەر گێڕانا ڕۆلەکێ گرنگ د چارەسەرکرنا دەرئەنجامێن ململانێیان، پشتەڤانیکرنا قورتالبوویان، و پشکداریکرن د ئاڤاکرنا پاشەڕۆژەکێ دا کو ل سەر بنەمایێ کەرامەت، خۆڕاگری و مافێن مرۆڤی هاتیە ئاڤاکرن. د دەمەکێ دا کو هەرێما کوردستانێ و جڤاکێ ناڤدەولەتی بەردەوامن د ڕووبڕووبوونا شوینوارێن

توندوتیژیا سێکسی یا گرێدای ململانێیان ڤە، زانکۆیا دهۆک پێگیر دمینیت ب

هاندنا ڤەکۆلین، خواندن، داکۆکیکرن، و پشکداریا جڤاکی کو پشتەڤانیێ ل چاکبوون و

گەشەپێدانا دۆمدار دکەن.

نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ، 22ـی خزیرانا 2026
ڕاپۆرت: حسێن ئیسماعیل محەمەد

وێنەگرتن: عەلی حەبیب حەبیب