پەیوەندیکرنا شارەزایێن ڤیتێرنەری و پزیشکی بۆ بەرەنگاربوونا مەترسیەکا كوژەك یا زۆنۆتیک

📍 سەنتەرێ کۆنفرانسان یێ زانكۆیا دهۆک | 🗓️ ١٨ـی گولانا ٢٠٢٥ - نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO) - ژبەر دەرکەڤتنا حالەتێن تایا خوینبەربوونێ یا کریمیا-کۆنگۆ (CCHF) ل عیراق و هەرێما کوردستانێ - ب تایبەتی ژ سالا ٢٠٢٣ - زانكۆیا دهۆك (UOD) سیمپۆزیۆمەکێ زانستی رێکئێخست ب ئارمانجا زێدەکرنا هشیاریا جڤاکی، بهێزکرنا ئامادەباشیا دامەزراوەیی، و پەرەپێدانا راسپاردەیێن کرداری بۆ کێمکرنا مەترسیێن ڤێ نەخۆشیا كوژەك یا زۆنۆتیک. ئەڤ بۆنە یا كو ل ژێر نیشانێن: "سەرەدەریكرن دگەل نەخۆشیا تایا خوینبەربوونێ، بەرەڤ ئێك ساخلەمیێ.. ئێكخستنا نێروانینێن ڤێتێرنەری و پزیشكی" برێڤەچووی، ب ئامادەبوونا سەرۆکێ زانكۆیا دهۆك و بەرپرس، راگر، مامۆستا و قوتابیان، و کەسایەتیێن گشتی وەک رێڤەبەرێ گشتی یێ ساخلومیێ ل پارێزگەها دهۆکێ، و بەرپرسێن کەرتێ تەندروستیێ و دەرڤەی وێ هاتە برێڤەبرن. ئەڤ بۆنە گاڤەکا چالاک بوو د چارەسەرکرنا مەترسیا زێدەبوویی یا CCHF دا ب رێیا دیالۆگا ناڤپشکی و بەشداریا جڤاکی.

🎤 پەیڤێن دەستپێکێ: سەرکردایەتیا ستراتیجی یا تەندروستیێ

سیمپۆزیۆم ب پەیڤێن ڤەکرنێ یێن ڤان کەسان دەستپێکر:

• د. داوود سلێمان ئەتروشی، سەرۆکێ زانكۆیا دهۆك
• بەڕێز ماجد سەید سالح، جێگرێ پارێزگارێ دهۆکێ
• د. محەمەد شوکری شوکور، راگرێ کۆلیژا پزیشكیا ڤیتێرنەری ل زانكۆیا دهۆك

هەر پەیڤدارەكی جەخت ل سەر پێدڤیا بەرسڤێن چالاک و ل سەر بنگەهێ زانستی یێن CCHF کر. د. داود ئەتروشی رۆلێ زانکۆیێ د پێشڤەبرنا پەروەردا تەندروستیێ و پێشگرتنا نەخۆشیان د دەڤەرێ دا دیارکر. وی هەروەها گرنگیا هەولێن هەڤپشک د ناڤبەرا کەرتێن جۆراوجۆر یێن پزیشکی دا بۆ بەرەنگاربوونا پەتایێن کو دەڤەرا مە دهێنە دیارکر. جێگرێ پارێزگاری ئامادەباشیا حکومەتێ بۆ پشتەڤانیکرنا ستراتیژیێن تێکەلکری یێن تەندروستیێ دووپاتکر، د دەمەکی دا د. شوکور گازی کر بۆ زێدەکرنا هشیاریا جڤاکی و هەماهەنگیا د ناڤبەرا کەرتان دا. وی گۆت کو هێلا پێشین بۆ نەخۆشیێن زۆنۆتیک کەرتێ ڤێتێرنەری یە، پاشی بەرپرسیارەتی دكەڤیتە سەر ملێ نۆژدارێن پزیشکی بۆ رزگارکرنا مرۆڤان.

🧑‍⚕️ پێشکێشکرنێن ناڤپشکی

دوو پێشکێشکرن هاتنە ئەنجامدان:

• د. ژڤان قاسم ئەحمەد ( كۆلیژا پزیشكیا ڤیتێرنەری) هویرکاریێن خۆلا ڤەگوهاستنا گیانەوەری پێشکێشکرن، ب دیارکرنا كرمێن ڤەگوهێزەرێن و رێڤەبرنا گیانەوەرێن کێڤی.
• د. رەمەزان سەلاحەدین عیسا (کۆلیژا پزیشکی) دەربارەی دیاردەیێن کلینیکی یێن CCHF د مرۆڤان دا ئاخڤت و گازی کر بۆ باشترکرنا پرۆتۆکۆلێن نەخشەسازی و راپۆرتدانێ د ناڤبەرا دامەزراوێن پزیشکی دا.

🧩 گەنگەشەیا پانێلا پسپۆران: بەرڤ ئێك ساخلەمیێ، ئێكخستنا تیروانیێن ڤیتیرنەری و پزیشكی

گەنگەشەیا پانێلەکێ ب رێڤەبەریا د. رێژین فەتاح عەبدولڕەحمان پراكتیك وسیاسەتێن چارەسەریێ بۆ کۆنترۆلکرنا CCHF ب بکارئینانا مۆدێلا ئێک ساخلەمی شرۆڤەکرن.

پشكدارێن پانێلێ پێکهاتن ژ:

• د. سەگڤان حەسەن عەلی، سەرۆکێ کۆنترۆلا نەخۆشیێن ڤەگر، رێڤەبەریا کاروبارێن ساخلەمیا پێشگری - دهۆک
• د. ئاری حەبیب محەمەد، پسپۆر د پزیشکیا جڤاکی دا، کۆلیژا پزیشکی - زانكۆیا دهۆك
• مەلا دلشاد تاهر ئیبراهیم، نوینەرێ رێڤەبەریا ئەوقافێ - دهۆک
• د. ئەحمەد خەلیل محەمەد، نوینەرێ رێڤەبەریا ڤیتێرنەری - دهۆک
• د. نەوزات ئەبوزەید عیسا، مامۆستایێ هاریکار یێ پزیشکیا دل وهناڤا یا ڤیتێرنەری، کۆلیژا ڤیتێرنەری - زانكۆیا دهۆك

بابەتێن هاتینە گەنگەشەکرن پێکهاتن ژ چاڤدێریا ل سەر بنگەهێ مەیدانی، پارڤەکرنا داتایێن د ناڤبەرا پشكان دا، پەروەردا تەندروستیا جڤاکی ب رێیا سەرکردەیێن ئایینی و جڤاکی، و ژێرخانا نەخشەسازیا ڤێتێرنەری.

گەنگەشەیێ جەخت ل سەر چەوانیا تێکەلکرنا دامەزراوێن ڤیتێرنەری، پزیشکی، و کەلتوری د بن ستراتیژیەکا ئێکگرتی دا کو دشێت ب شێوەیەکێ بەرچاڤ شیانا بەرسڤدانێ ل بەرامبەر مەترسیێن زۆنۆتیک باشتر بکەت.

🧭 راسپاردەیێن سەرەکی و دەرەنجام

سیمپۆزیۆم ب گەنگەشەیەکا پانێلا ئاستێ بلند کو کۆمەکا راسپاردەیێن گرنگ ب ئارمانجا پاراستنا تەندروستیا جڤاکی و بهێزکرنا شیانێن بەرسڤدانا دامەزراوەیی بۆ CCHF و مەترسیێن زۆنۆتیک یێن هەڤشێوە پێکئینان، ب دویماهیک هات. پشكدارێن پانێلێ جەخت ل سەر ڤان خالێن کاری کرن:

• کەمپینێن هشیاریا جڤاکی: د. ئاری حەبیب محەمەد گازی کر بۆ زێدەکرنا هشیاریا جڤاکی ب رێیا هەولێن هەماهەنگ د ناڤبەرا راگەهاندن، دابینکەرێن چاڤدێریا تەندروستیێ، و دامەزراوێن ئەکادیمی دا. وی پێدڤیا پەیامێن دروست و ل سەر بنگەهێ زانستی بۆ بەرەنگاربوونا زانیاریێن شاش دیارکر.
• پراکتیکێن خوارنا گۆشتی ب سەلامەتی: د. ئاری روونکر کو كەلاندنا گۆشتی باش ل ١٢٠ پلەیێن سەدی یان زێدەتر ڤایرۆسان ناهێلیت، و گۆشتی بۆ خوارنێ ب سەلامەت دکەت. لێ، بەفرەسارکرنا گۆشتی ڤایرۆسی ناکوژیت، کو نەتێگەهشتنەکە پێدڤیە ب شێوەیەکێ جڤاکی بهێتە چارەسەرکرن. هەروەسا بکارئینانا کەرەستێن پاراستنا کەسی، وەک دەستگورك د ماوێ مامەلەکرنێ دگەل گۆشتێ خاڤ دا.
• کۆنترۆلکرنا خۆلا ژیانا كرمی ل سەر گیانەوەرێن کێڤی: د. ئەحمەد خەلیل محەمەد گرنگیا چارەسەرکرنا کیمیایی بۆ ژناڤبرنا كرمی ل سەر گیایان، کو هاریکاریا پێشگرتنا ژ ڤەگوهاستنا نەخۆشیێ دکەت، دیارکر.
• جوداكرن و کۆنترۆلا نەخۆشیێ: د. سەگڤان حەسەن عەلی پێدڤیا گرنگ یا جوداكرنا نەخۆشان و کەرەستێن وان، ب پاراستنا هەردوو جڤاکی و کارمەندێن پزیشکی تەئکید کر.
• گونجاندنا پراکتیکێن ئایینی بۆ تەندروستیا جڤاکی: مەلا دلشاد تاهر ژ رێڤەبەریا ئەوقافێ پشتەڤانی ل نەرمێتیا رێرەوی د فەتوایێن ئیسلامی دا بۆ پشتەڤانیکرنا پراکتیکێن قوربانی یێن سەلامەتتر د ماوێ جەژنان دا، ب تایبەتی د بن ئاریشێن تەندروستیا جڤاکی دا، کر.
• بهێزکرنا شیانێن تاقیگەهێ: د. سەگڤان هەروەها راسپاردەیا دامەزراندنا تاقیگەهێن ل سەر ئاستێ نیشتمانی بۆ خێراکرنا تاقیکرن و نەخشەسازیێ کر، کو پشتبەستنێ ل سەر تاقیگەهێن ناڤەندی ل بەغدا کێم دکەت و بەرسڤەکا خێراتر مسۆگەر دکەت.
• پێشنیارا دامەزراندنا سەنتەرەكی بۆ نەخۆشیێن زۆنۆتیک: پانێل ب هەڤپشکی گازی کر بۆ ئاڤاکرنا سەنتەرەكێ تایبەت بۆ گوهۆرینا نەخۆشیێن گرێدایی ل هەرێما کوردستانێ، کو دێ ئاشکراکرنا زوی، هەڤکاریا د ناڤبەرا کەرتان دا، و دەستێوەردانێن ئارمانجکری ئاسان کەت.
• ئەڤ راسپاردە گیانێ هەڤکاریێ یێ سیمپۆزیۆمێ رەنگڤەددەن و نەخشەیەكا رێیێ بۆ پێشگرتنا  بەلاڤبوونێ، باشترکرنا ئامادەباشی، و باشترکرنا سەلامەتیا جڤاکی ب رێیا نێزیکبوونا ساخلەمیا ئێک کو پرا د ناڤبەرا کەرتێن ڤیتێرنەری، پزیشکی، و ئایینی دا دروست دکەت، پێشکێش دکەن.

🧭 هەڤڕێزیا ستراتیژی دگەل دیتنا زانكۆیا دهۆك ٢٠٢٣-٢٠٣٨

ئەڤ سیمپۆزیۆمە ستوینێن ستراتیژی یێن زانكۆیا دهۆك رەنگڤەددەت: 

✅ پێشڤەبرنا ڤەکۆلینێن تەندروستیا جڤاکی یێن دەڤەری

✅ بهێزکرنا هەڤکاریا ناڤپشکی و ناڤکەرتی 

✅ هاندانا پشكداریا قوتابی و مامۆستایان د بیاڤێن گرێدایی ب قەیرانێ دا 

✅ پشتەڤانیکرنا تێکەلکرنا ساخلەمیا ئێک د پرۆگرامێن ئەکادیمی دا 

✅ باشترکرنا ئامادەباشی و سەرکردایەتیا زانستی ل هەرێما کوردستانێ

ڤێرە کلیک بکە بۆ دیتنا وێنێن ۆنەیێ

📢 نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ | ١٨ـی گولانا ٢٠٢٥ 

📝 راپۆرت ژ لایێ: فاطمة محمود علی 

📸 وێنەگرتن ژ لایێ: محەمەد عەبدولکەریم تاهر

🔍 پەیڤێن سەرەکی: 

• سیمپۆزیۆمێ زانكۆیا دهۆك ل دۆر CCHF
• تایا خوینبەربوونێ یا کریمیا-کۆنگۆ ل کوردستانێ
• ساخلەمیا ئێک ل دهۆکێ
• هەڤکاریا پزیشکی-ڤێتێرنەری ل زانكۆیا دهۆك
• چاڤدێریا نەخۆشیێن زۆنۆتیک ل عیراقێ