زانکۆیا دهۆك و شاندەکێ وەزارەتا خواندنا بلند دەستپاکیا ئەکادیمی، خواندنا بلند و پێشڤەبرنا ڤەکۆلینان گەنگەشە دکەن

Nov. 15, 2026, 12:41 p.m.

کۆمبوون تیشکێ دئێخیتە سەر ئێتیکا ئەکادیمی، رەوشتا پیشەیی، ژیرییا دەستکرد، خواندنا بلند، و کوالێتیا گۆڤارێن زانستی ل هەرێما کوردستانێ.

زانکۆیا دهۆك، ١٥ـی چریا دووێ ٢٠٢٦ | نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO) — شاندەکێ وەزارەتا خواندنا بلند و ڤەکۆلینێن زانستی یا حکومەتا هەرێما کوردستانێ ب سەرۆکاتیا د. ژاڵە سەعید خەتات، رێڤەبەرا گشتی یا رێڤەبەریا ڤەکۆلین و پەرەپێدانێ ل وەزارەتێ، رۆژا ئێکشەمبی، ٩ـی چریا دووێ ٢٠٢٦ـێ سەرەدانا زانکۆیا دهۆك کر و ژ لایێ د. داود سلێمان ئەترۆشی، سەرۆکێ زانکۆیا دهۆك ڤە هاتە پێشوازیکرن.

سەرەدانێ کۆمبوونەکا بەرفرەهـ بخۆڤەگرت دگەل ئەندامێن جڤاتا زانکۆیێ، رێڤەبەرێن سەنتەرێن ڤەکۆلینان، سەرنڤیسەرێن گۆڤارێن زانستی، و رێڤەبەرێن یەکەیێن کارگێڕی یێن تایبەتمەند ب خواندنا بلند. د کۆمبوونێ دا گەنگەشە ل سەر بابەتێن سەرەکی و چارەنڤیسساز یێن ئاست و گەشەپێدانا خواندنا بلند هاتە کرن، ژ وان ژی دەستپاکیا زانستی، ئێتیکا ئەکادیمی، رەوشتا پیشەیی، پرۆسەیا خواندنا بلند، ژیرییا دەستکرد (AI)، و رەوشا گۆڤارێن زانستی.

ل دەستپێکا کۆمبوونێ، د. داود سلێمان ئەترۆشی بخێرهاتنا شاندێ مێهڤان کر و پێزانینێن خۆ بۆ ڤێ سەرەدانێ دیار کرن. پاشان، د. ژاڵە سەعید خەتات و د. رەتیب خالس حسێن، رێڤەبەرێ خواندنا بلند د رێڤەبەریا ڤەکۆلین و پەرەپێدانێ دا ل وەزارەتێ، تەوەرو بابەتێن سەرەکی یێن کۆمبوونێ ئێخستنە بەرچاڤ.

بهێزکرنا دەستپاکیا زانستی و ئێتیکا ئەکادیمی

د. ژاڵە خەتات دوپاتی ل سەر گرنگیا پاراستنا دەستپاکیا زانستی و ئێتیکا ئەکادیمی د خواندنا بلند و ڤەکۆلینان دا کر. ناڤهاتیێ روونکر کو وەزارەتێ کۆمەکا بها و بنەمایێن زانستی و پیشەیی دەرئێخستینە، دگەل روونکرننێن گرێدایی ب دەستپاکیا ئەکادیمی، رێکارێن سزادانێ، و میکانیزمێن بجهئینانا وان رێنمایان. هەروەسا ئاماژە ب هەماهەنگیا بەردەوام یا د ناڤبەرا وەزارەتێ و دەستەیا دەستپاکیێ دا کر ژ پێخەمەت رێگریکرن ل هەر سەرپێچیەکێ د ڤەکۆلینێن زانستی دا، پاراستنا دەستپاکیا ئەکادیمی، و

بلندکرنا کوالێتیا کارێ زانستی.

پێشڤەبرنا رەوشتا پیشەیی د ناڤ زانکۆیان دا

ژ لایێ خۆ ڤە، د. رەتیب خالس حسێن باس ل رەوشتا پیشەیی یا مامۆستایێن زانکۆیێ کر، ب تایبەتی تیشک ئێخستە سەر رێکارێن رێگریکرنێ ل بکارئینانا پەیوەندیێن خزمایەتیێ د کاروبارێن زانکۆیێ دا، نەخاسمە د سەرپەرشتیکرنا نامە و تێزێن ئەکادیمی و

ئەندامەتیا لژنەیێن گەنگەشەکرنا زانستی دا. ناڤهاتی دیسان جەخت ل سەر گرنگیا دیارکرنا سنورێن پیشەیی یێن روون د پەیوەندیا د ناڤبەرا قوتابی و مامۆستایان دا کر، و رۆلێ سەرۆک پشک و راگرێن کۆلیژان بلند نرخاند د دابینکرنا رێنمایێن بەردەوام بۆ قوتابیان و رۆنکرنا رێکار و یاسایێن کارپێکری.

پێشڤەچوونێن پەیوەندیدار ب خواندنا بلند

د. ژاڵە خەتات پلانێن وەزارەتێ بۆ ڤەکرنا پڕۆگرامێن نوی یێن خواندنا بلند و کارێن بەردەوام د ڤی بیاڤی دا بەرچاڤکرن. هەروەسا تیشک ئێخستە سەر هەموارکرنێن دوماهیێ یێن رێنمایێن خواندنا بلند، ژ وان ژی مەرجێن شیانێن زمانێ ئینگلیزی کو وەک پێشمەرجەکێ بنەرەتی یە بۆ پێشکێشکرنێ ل سەر پڕۆگرامێن ماستەر و دکتۆرایێ.

بکارئینانا بەرپرسانە یا ژیرییا دەستکرد د خواندنا بلند دا

د تەوەرەکێ دی دا، گەنگەشە ل سەر رۆلێ گەشەسەندی یێ ژیرییا دەستکرد د خواندنا بلند و ڤەکۆلینێن زانستی دا هاتە کرن. د. رەتیب خالس حسێن روۆنکر کو وەزارەت مژویلی ئامادەکرنا رێبەرەکێ یە بۆ مامۆستا و قوتابیان ل دۆر بکارئینانا دروست یا ئامرازێن ژیرییا دەستکرد. ناڤهاتی دوپات کر کو ژیرییا دەستکرد پێدڤیە وەک ئامرازەکێ هاریکار بیت بۆ ڤەکۆلەران، نەک جهێ رۆلێ وان بگریت؛ هەروەسا گرنگە ستاف و قوتابی ب شێوازەکێ بەرپرسانە و هشیارانە ڤان تەکنۆلۆژیایان د چالاکیێن ئەکادیمی و ڤەکۆلینان دا بکاربینن.

بلندکرنا کوالێتیا گۆڤارێن زانستی

د. ژاڵە خەتات پێداچوونەک ل سەر پێگەهێ ئەکادیمی یێ گۆڤارێن زانستی یێن زانکۆیێن هەرێما کوردستانێ کر و ئاماژە ب رێنمایێن نوی یێن وەزارەتێ بۆ بەلاڤکرنا زانستی دا. ناڤهاتیێ هەوڵێن وەزارەتێ بۆ بەرزکرنا پێگەهێ ناڤدەولەتی یێ گۆڤارێن زانکۆیان

بەرچاڤکرن و راگەهاند کو ل هەرێما کوردستانێ ٥٠ گۆڤارێن زانستی هەنە، کو حەفت ژ وان د پایەگایێ ناڤدەولەتی یێ سکۆپەس (Scopus) دا هاتینە ئیندێکسکرن. هەروەسا دیار کر کو ئارمانجا ستراتیژی یا وەزارەتێ ئەوە کو کوالێتی و سەنگا ڤان گۆڤاران بلند بکەت، د دەمەکی دا کو دەستپاکیا ئەکادیمی د بەلاڤکرنا زانکۆیی دا بهێتە پاراستن.

کۆمبوون ب دانوستاندنەکا ڤەکری و ئاڵوگۆڕکرنا دیدگەهان د ناڤبەرا شاندێ مێهڤان و نوینەرێن زانکۆیا دهۆك ب دوماهی هات، کو تێدا دەرفەت بۆ زانکۆیێ هاتە رەخساندن دا کو بۆچوون و پێشنیارێن خۆ ل دۆر ڤان پرسان پێشکێش بکەت و پشکداریێ د پڕۆسێسا

پێشڤەبرنا خواندنا بلند و توێژینەوەی زانستی دا بکەت.

ئەڤ سەرەدانە رەنگڤەدانا گرنگیا هەماهەنگیا بەردەوامە د ناڤبەرا وەزارەتا خواندنا بلند و زانکۆیان دا بۆ چارەسەرکرنا پێشینەیێن ئەکادیمی و زانستی. بابەتێن هاتینە گەنگەشەکرن راستەوخۆ د گرێداینە ب پێگرییا زانکۆیا دهۆك ب کوالێتیا ئەکادیمی،

ڤەکۆلینا بەرپرسانە، حوکمڕانیا کارتێکەر، و گەشەپێدانا بەردەوام یا ژینگەیێ وێ یێ فێرکرن و ڤەکۆلینێ.

گونجاندنا ستراتیژی:

ئەڤ کۆمبوونە پشەڤانیێ ل پلانا ستراتیژی یا زانکۆیا دهۆك (٢٠٢٣–٢٠٣٨) دکەت، ب تایبەتی د دەستکەڤتێن وێ دا بۆ بوون ب دامەزراوەیا پێشەنگ د خواندنا بلند دا، پەرەپێدانا کوالێتیا ئەکادیمی، ب هێزکرنا ڤەکۆلین و داهێنانێ، و برەودان ب وەرچەرخانا دیجیتاڵی ب رێیا بکارئینانا بەرپرسانە یا ژیرییا دەستکرد.

ڤێرە کلیك بکە بۆ دیتنا وێنەیان

نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ، ١٥ـی چریا دووێ، ٢٠٢٦

راپۆرت: ماهر تاهر سالح

وێنەگرتن: محەمەد ع. تاهر

پەیڤێن سەرەکی یێن نووچەی:

دەستپاکیا ئەکادیمی و ئێتیکا ڤەکۆلینێ | وەزارەتا خواندنا بلند و توێژینەوەی زانستی | خواندنا بلند ل کوردستانێ | ژیرییا دەستکرد د خواندنا بلند دا | گۆڤارێن زانستی یێن ئیندێکسکری د سکۆپەس دا.