پێشڤەبرنا فیزیا پزیشکی ژ پێخەمەت چاڤدێریەکا ساخلەمیێ یا باشتر: زانکۆیا دهۆك ئێکەمین کۆربەندێ خۆ یێ ناڤدەولەتی ساز دکەت
ل ژێر درووشمێ "پێکڤە بۆ چاڤدێریەکا ساخلەمیێ یا باشتر"، ئەڤ روودانە ناڤەندێن ئەکادیمی و بسپۆرێن ساخلەمیێ کۆمدکەتەڤە دا کو تیشکێ بێخیتە سەر رۆلێ گەشەسەندوو یێ فیزیا پزیشکی د چاڤدێریا نەخۆشان و پێشڤەبرنا کەرتێ ساخلەمیێ دا.
زانکۆیا دهۆك، ١٥ـی چریا دووێ ٢٠٢٦ | نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO) — د
پێنگاڤەکا گرنگ دا بەرەڤ بهێزکرنا پەیوەندیان د ناڤبەرا پەروەردەیا زانستی و پراکتیکا
چاڤدێریا ساخلەمیێ دا، پشکا فیزیک ل کۆلیژا زانست ل زانکۆیا دهۆك، ئێکەمین
کۆربەندێ رۆژا جیهانی یا فیزیا پزیشکی ٢٠٢٦ (IDMP Symposium 2026) ل ژێر درووشمێ "پێکڤە بۆ چاڤدێریەکا ساخلەمیێ یا باشتر" رێکخست. ئەڤ کۆربەندە ب هەڤکاری دگەل چاپتەرێ زانکۆیا دهۆك یێ کۆمەلا قوتابیێن فیزیکێ (SPS) ل هۆلا پێشمەرگە ل سەنتەرێ
قوتابیان ل رۆژا ٥ـی چریا دووێ هاتە سازکرن، ب ئامادەبوونا سەرکردایەتیا زانکۆیێ،
مامۆستا، قوتابی و بسپۆرێن بیاڤێ ساخلەمیێ.
د رێورەسمان دا هەر ئێک ژ رێزداران: د. لقمان هادی حەسەن، هاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیێ
بۆ کاروبارێن زانستی و خواندنا بلند؛ د. نەبەز ئیبراهیم محەمەد، هاریکارێ سەرۆکێ زانکۆیێ بۆ کاروبارێن قوتابیان؛ و د. محەمەد عەزیز ئیبراهیم، راگرێ کۆلیژا زانست، دگەل هەژمارەکا بەرچاڤ ژ مامۆستا و قوتابیان ئامادە بوون.
پشتی نیشاندانا کورتەڤیدیۆیەکێ دەربارەی گرنگیا فیزیکێ و بکارئینانێن وێ، د. رێڤینك
عەلی رەمەزان، سەرۆکێ پشکا فیزیك، پەیڤا ڤەکرنێ پێشکێشکر و تێدا دوپاتی ل سەر
گرنگیا رۆژ ب ڕۆژ یا فیزیا پزيشكی د سیستمێ ساخلەمیا سەردەم دا کر. هەروەسا ناڤهاتی
تیشك ئێخستە سەر رۆلێ پشکێ یێ کو ژ خواندنگەهـ و وانەگۆتنێ دەرباز دبیت، نەخاسمە د
رێبەریکردنا قوتابیان بەرەڤ پێشڤەچوونا زانستی، ئاشنابوون ب بوارێن نوی یێن مەعریفەتێ، و بکارئینانا پراتیکی یا فیزیکێ بۆ دابینکرنا پێدڤیێن جڤاکی و پیشەیی.
گرێدانا فیزیکێ ب پراکتیکا چاڤدێریا ساخلەمیێ ڤە
كۆربەندی چەندین پێشکێشکرن و پانێل بخۆڤەگرتن کو تێدا رۆلێ فیزیا پزیشکی د
ناڤەندێن ساخلەمیێ دا و گرنگیا بهێزکرنا هەڤکاریا د ناڤبەرا زانکۆیان و ستافێ
پزیشکی دا هاتنە گەنگەشەکرن.
د پانێلی دا چەندین بابەتێن گرنگ ژ لایێ: د. حەمدی عیسمەت تاهر، سەرۆکێ پشکا تیشکێ
ل نەخۆشخانا ئازادی یا فێرکاری؛ سەمیر هاشم محی الدین، هاریکارێ راگرێ کۆلیژا
پلانسازیا شار و هەرێمان؛ و هێڤان عەدنان عەبدوڵڵا، فیزیستێ پزیکشی ل نەخۆشخانا ژیان یا تایبەت هاتنە پێشکێشکرن. پانێل ژ لایێ رانیا سەردار محەمەد مەعسووم، سەرۆکا لقا کۆمەڵەیا
قوتابیێن فیزیکێ ڤە هاتە برێڤەبرن.
دانوستاندنان تیشک ئێخستە سەر رۆلێ گرنگ یێ فیزیستێن پزیشکی د پشتەڤانیکرنا خزمەتگوزاریێن تەندروستی دا ب رێیا بکارئینانا پرەنسیپ و تەکنۆلۆژیایێن زانستی. فیزیا پزیشکی بیاڤەکێ فرەپسپۆری یە کو فیزیك، پزیشکی و تەکنۆلۆژیایێ ب ئێك ڤە گرێددەت، دگەل هەبوونا بکارئینانێن بەرفرەهـ د وێنەگرتنا نوژداری (Medical imaging)، چارەسەریا ب تیشکێ (Radiation therapy)، نوژداریا ئەتۆمی (Nuclear medicine)، و خۆپاراستن ژ تیشکێ (Radiation protection) دا. فیزیستێن پزیشکی پشکداریێ د بکارئینانا پاراستی و کارتێکەر یا تەکنۆلۆژیایێن پزیشکی، دڵنیابوون ژ کوالێتیا ئامیران، و پاراستنا نەخۆش و ستافێ ساخلەمیێ دا دکەن. ئەڤ بەرپرسیارەتیە دبنە ئەگەر کو ئەڤ پسپۆریە ببیتە بەشەکێ بناغەیی ژ سیستەمێن ساخلەمیێ یێن سەردەم. رێکخراوا ناڤدەولەتی یا فیزیا پزیشکی (IOMP) و رێکخراوا ساخلەمیا جیهانی (WHO) پێزانینێن زێدەتر ل دۆر ڤێ پیشەیێ و پشکداریا وێ د کوالێتی و ئێمناهیا چاڤدێریا تەندروستی دا بەلاڤ دکەن.
بهێزکرنا هەڤپەیمانیێن ئەکادیمی و پیشەیی
بەرنامێ کۆربەندێ ب رێزلێنان ل سازیێن پشتەڤان و ستافێ ناڤەندێن تەندروستی یێن پشکدار ب دوماهی هات، ژ وان ژی: نەخۆشخانا ژیان یا تایبەت، نەخۆشخانا شیلان، کۆمپانیەکا دەرمانسازیێ، و تاقیگەهەکا هەناسەدانێ یا پزیشکی. هەروەسا پشکداربوویان سەرەدانا پێشانگەهەکێ کر کو گرنگی و بکارئینانێن فیزیا نوژداری نیشان ددان.
پێشانگەهـ و دانوستاندنێن هەڤپێچ بوونە سەکۆیەک بۆ ئالوگۆرکرنا هزران و لێگەریان ل
دەرفەتێن پێشڤەبرنا فیزیا نوژداری ل سەرانسەری زانکۆ، نەخۆشخانە و دامەزراوەیێن
تەندروستی ل هەرێما کوردستانێ. هەروەسا گرنگیا هەڤکاریا نێزیکتر د ناڤبەرا پشکێن
ئەکادیمی و دابینکەرێن خزمەتگوزاریێن تەندروستی دا بەرچاڤکر بۆ پشتەڤانیکرنا گەشەپێدانا پیشەیی، ئاڵوگۆڕکرنا ئەزموونێن کرداری، و گرێدانا زانینا زانستی ب پێدڤیێن کەرتێ ساخلەمیێ ڤە.
پشتەڤانیکرنا کارێن ل پێشین یێن ستراتیژی یێن زانکۆیا دهۆك
ئەڤ سمپۆزیۆمە رەنگڤەدانا پێگری و پابەندبوونا زانکۆیا دهۆكە ب پێشڤەبرنا پەروەردەیا فرەبیاڤ، ب هێزکرنا شیانێن قوتابیان ب رێیا تێکەڵبوون دگەل بوارێن پیشەیی، و ب هێزکرنا پشکداریا زانکۆیێ د جڤاکی دا. ب رێیا گرێدانا خواندنا فیزیکێ ب پراکتیکا تەندروستی ڤە، ئەڤ دەستپێشخەریە پشتەڤانیێ ل گەشەپێدانا زانینا زانستی و هوشیاریا پیشەیی دکەت و هاندەرا هەڤکاریێ یە د ناڤبەرا سازیێن ئەکادیمی و تەندروستی دا.
ئەڤ چالاکیە ب ئاوایەکێ تایبەت پشکداریێ د بجهئینانا کارێن ل پێشین یێن ستراتیژی یێن زانکۆیێ دا دکەت، نەخاسمە: "دامەزراوەیا پێشەنگ د خواندنا بلند دا"، "ب هێزکرنا شیانێن قوتابیان"، و "پشکداریا کارتێکەر د جڤاکی دا"، کو د پلانا ستراتیژی یا زانکۆیا دهۆك (٢٠٢٣–٢٠٣٨) دا هاتینە دیارکرن.
ڤێرە کلیك بکە بۆ دیتنا وێنەیان
نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ، ١٥ـی چریا دووێ، ٢٠٢٦
راپۆرت: نیبار حاجی حسێن
وێنە: محەمەد ع. تاهر
پەیڤێن سەرەکی یێن نووچەی:
فیزیا نوژداری | رۆژا جیهانی یا فیزیا نوژداری ٢٠٢٦ | کۆلیژا زانست یا زانکۆیا دهۆك
| فیزیا نوژداری و خزمەتگوزاریێن ساخلەمیێ | هەڤکاریا ئەکادیمی و تەندروستی.