زانکۆیا دهۆك، خزیرانا 2026 | نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ (UNPO)

زانکۆیا دهۆك (UOD) پێنگاڤەکا دی یا گرنگ بەرەڤ متمانەبەخشینا دامەزراوەیی و پێشکەڤتنا ئەکادیمی هاڤێت ب پێشوازیکرنا شاندەکێ ئاست بلند ژ دەستەیا کوردستانێ بۆ متمانەبەخشینا پەروەردەیی و خواندنا بلند (KAAE) ل 9ـی خزیرانا 2026. ئەڤ شاندە ب سەرۆکایەتیا سەرۆکا KAAE د. بوشرا رەحال عەلامە و رێڤەبەرێ بۆردێ خواندنا بلند ل KAAE، د. دیلان مەجید روستەم، سەرەدانا زانکۆیێ کرن وەکو پشکەك ژ پرۆسەیا بەردەوام یا پێداچوونا متمانەبەخشینێ.

ب هێزکرنا کاروانێ متمانەبەخشینا زانکۆیا دهۆك

شاند ب گەرمی ل سەرۆکایەتیا زانکۆیێ هاتە پێشوازیکرن ژلایێ سەرۆکێ زانکۆیا دهۆك د. داود سلێمان ئەتروشی، ل گەل رێڤەبەریا دڵنیایا جۆری د. شەهین عەبدوللا عەبدولکەریم. سەرەدانێ کۆمبوونەکا بەرفرەهـ ل گەل لایەنێن پەیوەندیدار ل سەنتەرێ کۆنفرانسان یێ زانکۆیا دهۆك ب خۆڤە گرت، ب ئامادەبوونا ئەندامێن جڤاتا زانکۆیێ، سەرکردایەتیا زانکۆیێ، ستاڤێ ئەکادیمی، و نوینەرێن قوتابیان.

د دەمێ روینشتنێ دا، د. داود دوپاتی ل سەر پابەندبوونا زانکۆیا دهۆك ب باشترکرنا بەردەوام، کارایی یا دامەزراوەیی، و پیڤەرێن ناڤدەولەتی د خواندنا بلند دا کر. وی تیشك ئێخستە سەر وێ چەندێ کو متمانەبەخشین نە ب تنێ پرۆسەیەکا باوەرنامەپێدانێ یە، بەلکو چوارچۆڤەیەکێ ستراتیژی یە بۆ ب هێزکرنا وانەگۆتنێ، ڤەکۆلینێ، حوکمرانیێ، سەرکەفتنا قوتابیان، و پشکداریا جڤاکی.

د پەیڤا خۆ دا، د. بوشرا رەحال دەستخۆشی و پیرۆزباهی ل زانکۆیا دهۆك کر بۆ وێ پێشکەڤتنا مەزن یا کو ب دەستڤەئینای، و رۆناهی ئێخستە سەر پابەندبوونا ب هێز یا سەرکردایەتیێ، بزاڤێن دڵنیایا جۆری، و دەستپێشخەریێن پلاندانانا ستراتیژی. وێ دیارکر کو زانکۆیا دهۆك خۆ د ناڤ وان زانکۆیان دا جهگیر کریە یێن کو ب چالاکی بزاڤێ دکەن بۆ ب دەستڤەئینانا متمانەبەخشینا دامەزراوەیی و ئاڤاکرنا وان سیستەمان یێن کو پشتەڤانیێ ل پێشکەفتن و بەرپرسیارەتیێ دکەن بۆ دەمەکێ درێژ.

خاڵێن ب هێز و پێشکەڤتنا دامەزراوەیی

تەوەرەکێ سەرەکی یێ سەرەدانێ پێداچوونا پێشکەڤتنا زانکۆیا دهۆك بوو بەرامبەر پیڤەرێن بنەڕەتی یێن ژێهاتیبوونێ (FCE)، کو قۆناغا ئێکێ یە ژ رێڕەوێ متمانەبەخشینا KAAE. پێداچوونا KAAE چەندین خالێن ب هێز ل زانکۆیێ پەسەند کرن، ژ وان ژی:

* دیتن، پەیام، و بهایێن دامەزراوەیی یێن رۆهن کو ل گەل ئاراستەیێ ستراتیژی یێ زانکۆیێ دگونجن.

* پەیکەرەکێ بەرفرەهـ یێ سەرکردایەتیا جێبەجێکار و حوکمرانیێ کو دشێت پشتەڤانیێ ل گەشەکرنا دامەزراوەیی بکەت.

* رێڤەبەریا تایبەت یا دڵنیایا جۆری ل گەل میکانیزمێن جێگیرکری بۆ پێشخستن و هەلسەنگاندنا ئەکادیمی.

* سیاسەتێن ب هێز یێن پشکداریا لایەنێن پەیوەندیدار کو قوتابی، مامۆستا، دەرچووی، و هەڤپشکێن دەرەکی ب خۆڤە دگریت.

* چوارچۆڤەیێن جێگیر یێن بۆردێن راوێژکاری ل سەرانسەری کۆلیژان بۆ ب هێزکرنا پەیوەندیا ئەکادیمی و هەڤکاریا دەرەکی.

* وەبەرهێنانەکا بەرچاڤ د ڤەکۆلین و داهێنانێ دا ب رێکا دامەزراندنا راگریا سەنتەرێ ڤەکۆلینێن زانستی (DSRC).

* بزاڤێن بەردەوام د وەرچەرخانا دیجیتاڵی، شەفافیەت، و پێشخستنا سیاسەتێن دامەزراوەیی دا.

پلاندانانا ستراتیژی وەکو پاڵدەر بۆ باشترکرنا بەردەوام

شاندێ KAAE هەروەسا پەسنا پابەندبوونا زانکۆیا دهۆك کر ب پلاندانانا ستراتیژی و باشترکرنا جۆریێ. چوارچۆڤێ ستراتیژی یێ زانکۆیێ نێزیکبوونەکا رێکخستی بۆ پێشخستنا ئەکادیمی، حوکمرانی، دۆمداری، ناڤدەولەتیکرن، و چاڤدێریکرنا ئاستێ دامەزراوەیی نیشان ددەت. ئەڤ بزاڤە ب تەمامی ل گەل پێشبینیێن متمانەبەخشینا هەرێمی و ناڤدەولەتی دگونجن و بنەمایەکێ ب هێز بۆ قۆناغێن داهاتی یێن متمانەبەخشینێ دابین دکەن.

گرنگیەکا تایبەت ب گەشەکرنا کەلتۆرێ بڕیاردانێ ل سەر بنەمایێ بەلگەیان و باشترکرنا بەردەوام یا زانکۆیا دهۆك هاتە دان. د گەنگەشەیان دا تیشک هاتە ئێخستن سەر گرنگیا بەلگەکرنا ئەنجامێن دامەزراوەیی، ب هێزکرنا نیشاندەرێن کارکرنێ، بەرفرەهکرنا سیستەمێن دویڤچوونا دەرچوویان، باشترکرنا راهێنانێن هەلسەنگاندنا پرۆگرامان، و پتر تێکەلکرنا شارەزاییێن سەدێ 21ـێ وەکو هزرکرنا رەخنەیی، چارەسەرکرنا ئاریشەیان، پڕۆفێشناڵی، کارێ تیمێ، و ڤەگۆهاستنا دیجیتاڵی د ناڤ پرۆگرامێن ئەکادیمی دا.

ئاڤاکرنا کلتۆرێ جۆریێ ل سەرانسەری زانکۆیێ

د کۆمبوونەکا تایبەت دا ل گەل مامۆستایێ کۆلیژان و ستاڤێ ئەکادیمی، د. دیلان مەجید رۆستەم پێداچوونەکا کویر دەربارەی پیڤەرێن متمانەبەخشینێ، میتۆدێن هەلسەنگاندنێ، و میکانیزمێن باشترکرنا جۆریێ پێشکێش کر. مامۆستایان پشکداری د گەنگەشەیێن بەرهەمدار دا کر دەربارەی پێداچوونا پرۆگرامێن خواندنێ، ئەنجامێن فێربوونێ، هەلسەنگاندنا بەردەوام، و کارایا دامەزراوەیی، کو پابەندبوونا زانکۆیا دهۆك ب کەلتۆرێ جۆریێ ل هەمی ئاستێن زانکۆیێ ب هێزتر لێ کر.

پشکداریا قوتابیان د پرۆسەیا متمانەبەخشینێ دا

شاندی هەروەسا کۆمبوون ل گەل نوینەرێن قوتابیان ئەنجامدا، کو پشکداریا وان یا چالاک و تێگەهشتنا وان یا کویر دەربارەی ئارمانجێن ستراتیژی یێن زانکۆیێ سەرنجەکا ئەرێنی دروست کر. قوتابیان هشیاریەکا رۆهن دەربارەی ئارمانجێن متمانەبەخشینێ و رۆلێ خۆ د ب هێزکرنا جۆریێ دامەزراوەیی دا نیشان دا، کو رەنگڤەدانا بزاڤێن زانکۆیێ یە بۆ دروستکرنا بەرپرسیارەتیەکا هەڤپشك بۆ پێشکەڤتنێ د ناڤ جڤاکێ خۆ یێ ئەکادیمی دا.

نیشاندانا ژینگەها ئەکادیمی یا زانکۆیا دهۆك

پشتی روینشتنان، سەرۆکێ زانکۆیا دهۆك دگەل شاندێ مێهڤان گەشتەکا بەرفرەهـ ل جهێن سەرەکی یێن زانکۆیێ ئەنجامدا، ژ وان ژی کۆلیژا یاسا، ناڤەندا قوتابیان، و پەرتووکخانا ناڤەندی یا زانکۆیا دهۆك، و ژ نێزیک ڤە ئاگەهداری ژێرخانا ئەکادیمی یا زانکۆیێ، خزمەتگۆزاریێن پشتەڤانیا قوتابیان، و ژینگەها فێربوونێ بوون.

نێرینەک بۆ پاشەڕۆژێ: قۆناغا داهاتی یا متمانەبەخشینێ

سەرەدان ب پابەندبوونەکا هەڤپشك بۆ بەردەوامیدان ب پێشخستنا پرۆسەیا متمانەبەخشینێ ب رێکا هەڤکاری، شەفافیەت، و باشترکرنا بەردەوام ب دوماهی هات. وەکو ئێک ژ وان زانکۆیێن هاتیە هەلبژارتن بۆ پشکداریکردن د رێڕەوێ متمانەبەخشینا KAAE دا، زانکۆیا دهۆك بەردەوامە د بهێزکرنا شیانێن خۆ یێن دامەزراوەیی، گونجاندنا کارێن خۆ ل گەل پیڤەرێن جۆریێ یێن ناڤدەولەتی، و پێشخستنا دیتنا خۆ بۆ بوون ب زانکۆیەکا پێشەنگ کو ب پێشکەڤتنا خۆ د پەروەردە، ڤەکۆلین، داهێنان، و پشکداریا جڤاکی دا دهێتە نیاسین.

خاڵێن سەرەکی یێن ستراتیژی:

* بهێزکرنا ئامادەییا دامەزراوەیی بۆ متمانەبەخشینێ ب رێکا پیڤەرێن بنەڕەتی یێن ژێهاتیبوونێ یێن KAAE.

* باشترکرنا سیستەمێن دڵنیایا جۆری و بڕیاردانێ ل سەر بنەمایێ بەلگەیان.

* پێشخستنا ڤەکۆلین و داهێنانێ ب رێکا DSRC و چاڤدێریکرنا ئاستێ ڤەکۆلینان ل سەرانسەری زانکۆیێ.

* بەرفرەهکرنا پشکداریا لایەنێن پەیوەندیدار، بۆردێن راوێژکاری، و پەیوەندیێن دەرچوویان.

* تێکەلکرنا شارەزاییێن سەدێ 21ـێ و شیانێن دەرچوویان د ناڤ پرۆگرامێن ئەکادیمی دا.

* بهێزکرنا پابەندبوونا زانکۆیا دهۆك ب شەفافیەت، ڤەگۆهاستنا دیجیتاڵی، و باشترکرنا بەردەوام یا دامەزراوەیی.

نڤیسینگەها راگەهاندنا زانکۆیێ، خزیرانا 2026

راپۆرت ژ لایێ: فاطمە محمود عەلی

وێنەگرتن: محەمەد ع. تاهر