زانكۆیا دهۆك (UOD) – ٩ـی خزیرانێ ٢٠٢٦ | نڤێسینگەها ڕاگەهاندنا زانكۆیێ (UNPO) – د پێنگاڤەكا كاریگەر دا بەرەڤ بەرهەڤكرنا چاڤدێرییا ژینگەهێ و پێشڤەبرنا پاقژیا باژێڕی یا خۆڕاگر دگەل سەقایی، زانكۆیا دهۆك (UOD) رۆژا جیهانی یا ژینگەهێ ل ٨ـی خزیرانێ ٢٠٢٦ دا پیرۆز كر. ئەڤ چالاكیە ژ لایێ کۆلیژا پلانسازیا شار و هەرێمان ڤە هاتبوو مێهڤانكرن، تێدا پابەندبوونا دامەزراوەیی یا زانكۆیێ ب ژێرخانیا كەسك و پراكتیكێن ژینگەهـ-دۆست یێن دۆمدار و خۆڕاگریا شارسازی یا بەردەوام هاتە نیشاندان، ئەو ژى ب ڕێیا نیشاندانا پێشانگەهێن بەرفرەهـ یێن دیزاینێ ژ لایێ قوتابیان ڤە، پۆستەرێن ڤەکۆلینان و دەستپێشخەری و پێنگاڤێن گشتگیر یێن ژینگەهـ-دۆست. ئەڤ چالاكیە هاتە ئەنجامدان ب ئامادەبوونا ئاست بڵند یا هاریكارێ سەرۆكێ زانكۆیێ بۆ كاروبارێن قوتابیان، د. نەبەز ئیبراهیم محەمەد، راگرێن کۆلیژان، و رێڤەبەریێن حكومی و ڕێكخراوێن نەحكومی و ڕێكخراوێن پاراستنا ژینگەهێ، زێدەباری مامۆستا و قوتابیێن کۆلیژێ.

رۆژا جیهانی یا ژینگەهێ ساڵانە ٥ـی خزیرانێ دا دهێتە گێران و هاندانا هشیاری و كاركرنێ دكەت بۆ پاراستنا ژینگەهێ. ئەڤ رۆژە دهێتە پشتەڤانیكرن ژ لایێ چەندین ڕێكخراوێن نەحكومی، كۆمپانیا، و لایەنێن حكومی، و وەك رۆژا سەرەکی یا ڕاگەهاندنا نەتەوەیێن ئێكگرتی بۆ پشتەڤانیكرنا ژینگەهێ دهێتە نیاسین.

ئێك ژ دیارترین ته‌وەرێن ئەڤێ هەلکەڤتێ پاراستنا چالاك یا ژێدەران بوو ب ڕێیا تەکەزکرنێ ل سەر كێمكرنا بکارئینانا کەرستە و پلاستیکی و دووبارە بكارئینانا مۆدێل و ماددێن دیزاینێ بۆ ڕێگریكرنێ ژ زێدەهیا پاشماوان ب تەمامی.

چالاكیێن سەرەکی یێن هەلکەڤتێ:

• پۆستەرەکێ مەزن کو ئالۆزیێن شارسازی یێن جیهانی و خۆجهی یێن نها و یێن کو كاریگەریێ ل سەر باژێڕان دکەن د دەتە نیشاندان، دگەل پێشبینیێن دژواریا وان بەرەڤ ساڵا ٢٠٥٠ـێ. هەڤتەريب دگەل ڤێ چەندێ پۆستەر پێشنیارێن كەسك پێشكێش دكەت ئەڤێن كو دشێن بەرسڤا ئەڤان ئالۆزیان بدەن و باژێڕان بگۆهۆڕن بەرەڤ باژێڕێن كەسك یێن خۆڕاگر.
• پێشانگەها ڤەکۆلینێن قوتابی و مامۆستایان: نیشاندانا ڤەکۆلینێن زانستی یێن قوتابیان و مامۆستایان كو تەکەز ل سەر دیمداریا ژینگەهی، پاراستنا ژینگەهێ، و چالاکیێن باژێڕی یێن خۆڕاگر.
• ميكانيزمێن كرداری بۆ كێمكرنا پاشماوەیان: بجهئینانا چارەسەریێن ڕاستەقینە بۆ كێمكرنا پاشماوەیان، ژ وان ژى دانانا ئامیرێن سارکرنا ئاڤێ و بلندكرنا ئاستێ هشیاریێ بۆ بكارئینانا بوتڵێن ئاڤێ یێن كو دوبارە دهێنە بكارئینان، ژ پێخەمەت ڕاگرتنا تەمام یا بكارئینانا پلاستیكی.
• هەوێن ژینگەهێ یێن دیجیتاڵی: قوتابیان پشكدارى د چەندین هەوێن جۆراوجۆر یێن پاراستنا ژینگەهێ دا كر كو ب ڕێیا ڤیدیۆیان هاتنە نیشاندان، تێدا پابەندبوونا خۆ بۆ پاراستن و نویژەنكرنا سروشتێ جوان یێ هەرێما كوردستانێ دیار كر. ئەڤە ژى ب ڕاستی ڕەنگڤەدانا چەمكێ پاراستنا ژینگەهێ دكەت یێ كو د ناڤ پرۆگرامێن خواندنێ یێن هەردوو پشكێن پلانسازیا جهی و پلانسازیا شار دا هەی.

گونجاندن دگەل دیتنا ستراتیژی یا زانكۆیا دهۆك:

ئەڤ دەستپێشخەریا بەرفرەهـ یا ژینگەهی و ئەكادیمی ب شێوەیەكێ ڕاستەوخۆ پلانا ستراتیژی یا زانكۆیا دهۆك (2023–2038) بەرجەستە دكەت، ب تایبەتی ب ڕێیا پێشڤەبرنا ئەڤان تەوەران:

• گەشەپێدانا هەرێمی یا دۆمدار: جێبەجێكرنا ئەركێ زانكۆیا دهۆك وەك ناڤەندەكا ڤەکۆلینێن ستراتیژی كو چارەسەریێن پشتگرتی ب داتایان بۆ ئالۆزیێن ژینگەهێ و جهی یێن ناڤخۆیی دابین دكەت.
• سەركەڤتنا قوتابیان و بەرهەڤی بۆ بازاڕێ كاری: په‌یداكرنا شارەزایا ئاست بڵند بۆ دەرچوویان د بیاڤێ سیستمێ زانیاریێن جوگرافی (GIS)، نموونەسازیا جهی، و ڕێڤەبرنا ژێدەران، كو ئەڤە ئەو شیانن یێن ژ لایێ ڕێكخراوێن ناڤدەولەتی و پیشەسازیێن كەسك یێن مۆدێرن ڤە دهێنە خواستن.
• نایابیا دامەزراوەیی و سیاسەتێن کەمپا كەسك: پێشەنگیا ستانداردێن كارپێكرنێ یێن بەردەوام كو دبنە ئەگەرێ كێمكرنا پاشماوەیێن كاربۆنی و بلندكرنا كاریگەریا كارێ دامەزراوەیی.

بۆ دیتنا وێنەیان ڤێره كلیك بكە

نڤێسینگەها ڕاگەهاندنا زانكۆیێ – ٩ـی خزیرانێ ٢٠٢٦

ڕاپۆرت و ئامادەكرن: فاطمة محمود علی، ئەلند كەمال عثمان

وێنەگرتن:عەلی حەبیب حەبیب

پەیڤێن سەرەکی:

• رۆژا جیهانی یا ژینگەهێ
• گەشەپێدانا دۆمدار
• خۆڕاگریا باژێڕى
• پلاندانان د كوردستانێ دا
• گوهۆڕینا سەقایی
• زانكۆیا دهۆك كۆلیژا پلانسازیا شار و هەرێمان