ماموستایەکێ زانکۆیا دهۆک ڕاهێنانەکا پێشکەڤتی ل دۆر تەكنۆلۆژیا زانیاریێن جوگرافی ل زانکۆیا توێنتی ل هۆلەندا تەمام دکەت
هۆلەندا | ١ـی کانوونا ئێکێ، ٢٠٢٥، نڤیسینگەها ڕاگەهاندنا زانکۆیێ | وەک پشکەک ژ بزاڤێن بەردەوام یێن زانکۆیا دهۆک بۆ بهێزکرنا هەڤکاریا ئەکادیمی یا ناڤدەولەتی و پێشئێخستنا شیانێن ستافێ خۆ د بیاڤێن زانستی یێن پێشکەڤتی دا، ئەندامەکێ دەستەیا وانەگۆتنێ ل زانکۆیا دهۆک ڕاهێنانەکا گرنگ و ئاست بلند ل هۆلەندا تەمام کر.
بەرێز بلند جەلال ح. هەمبی، مامۆستا ل پشکا دارستان ل کۆلیژا ئەندازیاریا زانستێن چاندنێ (CAES) ل زانکۆیا دهۆک (UOD)، ب سەرکەڤتیانە خۆلەكا پێشکەڤتی یا "تەكنۆلۆژیا زانیاریێن جوگرافی" ل زانکۆیا توێنتی (UT) ل هۆلەندا تەمام کر. ئەڤ بەرنامەیێ ئالوگۆڕیێ، کو ژ ٢٨ـی نیسانێ هەتا ٣ـی تیرمەها ٢٠٢٥ بەردەوام بوو، ب پشـتەڤانیا بەرنامەیێ "Nuffic MENA" و ب پشتەڤانیا دارایی یا حکومەتا هۆڵەندی هاتبوو ئەنجامدان.
ئەڤ بەرنامەیە کو ژ لایێ فەکۆلتیا ITC یا تایبەت ب زانستێن زانیاریێن جوگرافی و چاڤدێریا ئەردی ڤە هاتبوو مێهڤانداریکرن، ژ دوو یەكەیێن سەرەکی پێکهاتبوو: " رێڤەچوونا کارێ جهی-جوگرافی یێ هەڤبەست" (Integrated Geospatial Workflows) و "شیکاری و مۆدێلکرنا جهـ-دەمی" (Spatio-temporal Analytics and Modeling). خۆلێ ڕاهێنانەکا بهێز د بیاڤێ بدەستڤەئینانا داتایێن پێشکەڤتی و تەکنیکێن دەرئێخستنا زانیاریان دا پێشکێش کر. بەرێز بلند شارەزاییەکا مەزن وەرگرت د دیزاینکرن و بکارئینانا ئامیران دا بۆ گوهاڕتنا داتایێن خام (Raw data) بۆ زانیاریێن باوەڕپێکری، ب بکارئینانا نویترین ڕێکێن شیکاری و تەکنۆلۆژیایا سەردەم.
زێدەباری بەرنامەیێ سەرەکی، ناڤبری پشکداری د چەندین وۆركشۆپێن تایبەتمەند یێن ITC دا کر کو ل سەر بابەتێن وەک "مۆدێلێن مەزن یێن زمانی" (LLMs)، دوبارەکرنا ڤەکۆلینان، سیستەمێن Docker، و چارەسەرکرنا داتایان ل سەر سیستەمێ هەوری (Cloud-Based) بوون. بەرنامە ب پێشکێشکرنا باوەرنامەیێن ناڤدەولەتی ب دوماهی هات پشتی تەمامکرنا ڕاپۆرتێن ئەکادیمی و ئەزموونێن نڤیسکی ب سەرکەڤتیانە.
سەرەدانەکا بەرهەمدار
پشتی ڤەگەڕیانا وی بۆ زانکۆیا دهۆک، بەرێز بلند تەکەزی ل سەر بەلاڤکرنا ئەو شارەزاییا کو ل دەرڤە وەرگرتی کر، ب ڕێکا سمینار و چالاکیێن ڕاهێنانێ بۆ کادرێن زانکۆیا دهۆک. د پلەیا وی یێ نوکە دا وەک جێگرێ ڕێڤەبەرێ "ڕێڤەبەریا خزمەتێن پێزانینان" (DOIS)، ناڤهاتی دەست ب بجهئینانا ڤان شیانێن پێشکەڤتی کریە د ناڤ دەستپێشخەریێن "ڤەگۆهاستنا دجیتاڵی" (Digital Transformation) یا زانکۆیێ دا، کو دێ بیتە ئەگەرێ باشترکرنا بڕیاردانا ب پشت بەستن ب داتایان و نویژەنکرنا سیستەمان.
مامۆستایێ كۆلیژا زانستێن ئەندازیاریا چاندنێ سوپاسیا خۆ یا ژ دڵ ئاراستەی ITC کر بۆ دابینکرنا ڤێ دەلیڤا ڕاهێنانێ یا نایاب، و ئاماژە ب وێ چەندێ دا کو بەرنامەیێن ب ڤی ڕەنگی پەیوەندیێن ئەکادیمی و زانستی د ناڤبەرا هۆلەندا و هەرێما کوردستانێ دا بهێزتر دکەن.
دەربارەی زانکۆیا توێنتی (UT)
زانکۆیا توێنتی ل هۆلەندا ئێکە ژ دامەزراوەیێن پێشەنگ کو ب تێکەڵکرنا تەکنۆلۆژیا، ئەندازیاری و زانستێن جڤاکی دهێتە نیاسین بۆ چارەسەرکرنا ئاستەنگین جیهانی. ب هەبوونا سەنتەرێن ڤەکۆلینێ یێن جیهانی - وەک فەکۆلتیا ITC، NanoLab و DesignLab - زانکۆ ژینگەهەکا چالاک دابین دکەت کوشیان ددەتە قوتابی و ڤەکۆلەران چارەسەریێن پراکتیکی و ب مفا بۆ جڤاکی دیزاین بکەن.
گونجان ل گەل پلانا ستراتیژی یا زانکۆیا دهۆک (٢٠٢٣-٢٠٣٨)
ئەڤ دەستکەڤتە ڕاستەوخۆ پشتەڤانیا پێشینەیێن ستراتیژی یێن زانکۆیا دهۆک دکەت، نەخاسمە ئەوێن گرێدای ب:
- ئاڤاکرنا شیانێن ستافی.
- پێشئێخستنا هەڤکاریا ئەکادیمی یا ناڤدەولەتی.
- بهێزکرنا ڤەگۆهاستنا دجیتاڵی.
ب ڕێکا پشکداریێن ناڤدەولەتی یێن وەک ڤی بەرنامەی، زانکۆیا دهۆک بەردەوامە د بهێزکرنا ڕۆلێ خۆ وەک دامەزراوەیەکا پێشەنگ د ڕاهێنانا زانستی یا مۆدێرن و هەڤپشكیێن خۆ یێن ئەکادیمی یێن جیهانی دا.
ڤێرە كلیك بكە بۆ دیتنا وینەیان
نڤیسینگەها ڕاگەهاندنا زانکۆیێ، ١ـی کانوونا ئێکێ، ٢٠٢٥
ڕاپۆرت: فاطمە محمود علی، بلند جەلال ح. هەمبی