دەربارەی کولیژێ
May 18, 2022, 1:46 a.m.
كولیژا زمانان – زانكویا دهوكێ
1- مێژوو:
   كولیژا زمانان ل سالا 2016 ێ ل زانكویا دهوكێ ب فه‌رمى هاتیه‌ دامه‌زراندن، پشتى هه‌رسێ پشكێن: زمانێ كوردى و زمانێ ئینگلیزى و وه‌رگێرانێ هاتینه‌ جوداكرن ژ ( كولیژا زانستێن مروڤایه‌تى) ژبۆ پێكهینانا ( كولیژا زمانان)، بەلێ هه‌ژی گووتنێیه، کو دامەزراندنا  پشكێن ئه‌ڤێ كولیژێ د زڤریته‌ میژوویەکا کەڤنتر، ل سالا 1994 ێ پشكا زمان و ئه‌ده‌بێ كوردى هاتیيه‌ ڤه‌كرن و سالا د دویڤدا پشكا زمان و ئه‌ده‌بێ ئینگلیزى هاتیه‌ ڤه‌كرن كو ل وى ده‌مى ب سه‌ر (كولیژا ئادابێ)ڤه‌ بوون، لێ پشكا وه‌رگێرانێ ل سالا 2010 هاتیه‌ ڤه‌كرن. ئارمانجا كولیژێ فێركرنا زمانێ كوردى و زمانێ ئینگلیزیه‌، هه‌روه‌سا پێگه‌هاندن و ده‌رچونا قوتابیێن شاره‌زا و خودان شیان د بوارێ وه‌رگێرانێ (نڤێسكى و زاره‌كى) و  وانه‌گوتنێدا. كولیژا زمانان پلان بۆ به‌رفره‌هكرنا كولیژێ ژبۆ پاشه‌روژێ هه‌نه‌ داكو ژماره‌كا زمانێن به‌ربه‌لاڤ و زیندى ىیێن ناڤده‌وله‌تى یان ناڤخویى بخوڤه‌بگریت. ل سالا 2017 ێ كولیژا زمانان پروگرامێ ماسته‌رێ (TESOL) ڤه‌كریه‌، بۆ پڕكرنا پێدڤیاتیا كولیژێ یا به‌رده‌وام ب ماموستایێن شاره‌زا یێن زمانێ ئینگلیزى وه‌ك زمانه‌كێ بیانى. ل دوماهیێ، كولیژا زمانان سه‌نته‌ره‌كێ تایبه‌ت هه‌یه‌ بۆ فێركرنا زمانێ ئینگلیزى وه‌ك زمانێ بیانی، ئه‌ڤى سه‌نته‌رى پروگرامێن تایبه‌ت هه‌نه‌ بۆ گه‌شه‌پێدانا قوتابیان، ب تایبه‌تى ئه‌و قوتابیێن پێشكێشى خواندنا بلند ل زانكویا دهوكێ دكه‌ن.
 
2- دید ( vision):
فێركرنا زمانێن بیانى ئالاڤه‌كه‌ بۆ تێگه‌هشتنا هه‌مه‌جوریا كه‌لتورى يا جیهانێ.
 
3- په‌یام
  پروگرامێن زمانى ل كولیژا زمانان  ژبۆ مه‌به‌ستا پێگه‌هشتنا قوتابیان هاتینه‌ دارێژتن، بۆ تمامكرن و گه‌شه‌كرنا شیانێن خوه‌ بۆ دانوستاندنێ ب ئه‌وى زمانێ دخوینن، ژپێخه‌مه‌ت دروستكرنا ژینگه‌هه‌كا  ئه‌كادیمى ب رێكا فێركرنه‌كا نموونه‌یى. پێدڤیاتیا شیان و چالاكیێن زمانى ئه‌ڤرو د جیهانگیریا ئابوریدا ل سه‌ر ئاستێ ناڤده‌وله‌تى به‌رده‌وام د زێده‌بوونێدایه‌ وه‌ك حكومه‌ت و ده‌زگه‌هێن بازرگانى و رێكخراوێن دروستكرنا په‌یوه‌ندیان، ژبه‌ر ڤێ چه‌ندێ ئه‌م وه‌ك كولیژ، مه‌ كاركریه‌ بۆ پێشڤه‌برنا هه‌رچار شیانێن زمانى  (خاندن و نڤێسین و ئاخڤتن و گوهدان) ل ده‌ڤ قوتابیان ب رێكا زنجیره‌كا كورسان، كو بابه‌تێن زمان و زمانڤانی و ئه‌ده‌ب و وه‌رگێران و پێداگوجیێ بخوڤه‌دگرن، هه‌روه‌سا ب رێكا هنده‌ك چالاكیێن ده‌رڤه‌ى به‌رنامێ وانه‌گوتنێ، ب ڤێ چه‌ندێ ئه‌م قوتابیان پێدگه‌هینین بۆ ناڤ هێزا كارى یا جیهانى. 
 
3- ئارمانج:
پشكێن زانستى ل كولیژێ بۆ بجههینانا مه‌به‌ستێن خو هه‌ولدده‌ن ئه‌ڤان ئارمانجێن ل خوارێ دیاركرى بده‌ستڤه‌بینن، پێدڤیه‌ هه‌ر قوتابیه‌ك:
  • پێزانین هه‌بن ل سه‌ر جوره‌ها بنه‌مایێن زمانڤانى د زمانێ دایكێ و زمانێ بیانیدا.
  • شیانێن چێكرن و دارێژتنا بریارێن زمانى هه‌بیت.
  • بزاڤێن سه‌ره‌كى یێن ئه‌ده‌بى د كه‌لتورێ بیانیدا تێبگه‌هیت.
  • شیان و چالاكیێن زمانى (خاندن و نڤێسین و ئاخڤتن و گوهدان) پیشان بده‌ت و بسه‌لمینیت.
  • هزره‌كا ره‌خنه‌گرانه‌ و شلوڤه‌كارى و بابه‌تیانه‌ بكه‌ت.
  • شیانا بكارهینانا كومپیوته‌رى ب شێوه‌كێ پراكتیكى هه‌بیت بۆ چه‌ند مه‌ره‌مێن وه‌كو پروگرامكرن و پشكنینا لێڤكرنا په‌یڤێن زمانێ بیانى بۆ داتابه‌یسێ تێرمولوجیێ (فه‌رهه‌نگسازى) و وه‌رگێرانا ئه‌لیكترونى.
  • پێزانین ل سه‌ر كه‌لتورێن جودا جودا هه‌بیت و رێزێ لێ بگریت.( رێزێ ل كه‌لچه‌رێن جیاواز بگریت.)
 4- پروگرامێ خواندنێ
      كولیژا زمانان كورسێن تایبه‌ت و هه‌ژى پێشكێشى كاندیدێن به‌كالوریوسێ دكه‌ت بۆ قوتابیێن پشكا زمانێ ئینگلیزى و پشكا زمانێ كوردى و وه‌رگێرانێ. پروگرامێن كولیژا مه‌ یێن ماسته‌رێ  ل ئه‌ڤان پشكان ده‌رفه‌تێن جودایێن كارى بۆ قوتابیێن وێ ته‌رخاندكه‌ت، ده‌رچوویێن ماسته‌رێ دشێن به‌رده‌وامیێ بده‌نه‌ كارێ ئه‌كادیمى و پێشكێشی پروگرامه‌كێ دكتورایێ بكه‌ن د بوارێن زمانڤانی و وه‌رگێرانێدا، یانژی ئه‌و دشێن مفاى ژ شیانێن خو یێن زمانى و شلوڤه‌كارى د كارێن نه‌ئه‌كادیمیدا ببینن كو گرێداى بن ب بوارێ زمانی و گه‌هاندنێڤه‌. هه‌لگرێن باوه‌رنامێن ماسته‌رێ د شێن ل سه‌ر بابه‌تێن زمانى ل سه‌ر ئاستێ ئه‌كادیمى كار بكه‌ن، ئه‌و فێرى پوخته‌كرن و رێكخستنا پێزانینان دبن بۆ هه‌لسه‌نگاندنا شلوڤه‌كرنێن جودا. هه‌روه‌سا شیانێن پلاندان و چێكرنا ڤه‌كولین و پروژه‌یان ل وان په‌یدا دبیت،  ب ڤان شیانان ئه‌و دشێن ل گه‌له‌ك جهان كاربكه‌ن وه‌كو په‌یمانگه‌هێن فێركرنێ و ده‌زگه‌هێن وه‌رگێرانێ و روژنامه‌ڤانیێ.
 
1- پشكا زمانێ كوردى
سه‌روكێ پشكا زمانێ كوردى
د. سلێمان ئيسماعيل ره‌جه‌ب
ئيمێل:suliman.rajab@uod.ac
كورته‌ مێژوويه‌ك ل دور پشكا زمانێ كوردى:
      پشكا زمان و ئه‌ده‌بێ كوردى ل زانكويا دهوكێ ل سالا (1994)  وه‌كو پشكه‌ك سه‌ر ب كولیژا ئادابێڤه‌ هاته‌ ڤه‌كرن و يا به‌رده‌وام بوويه هه‌تا سالا 2016 ، كو ل وێ سالێ پشتى كوليژا زمانان ل كوليژا زانستێن مروڤايه‌تى هاتيه‌ جوداكرن بوويه‌ پشكه‌ك ل پشكێن كوليژا زمانان، كو هه‌تا نهو يا به‌رده‌وامه‌ و هه‌رسال  قوتابيان د هه‌رسێ ئاستێن به‌كالوريوس، ماسته‌ر و دكتورايێدا وه‌ردگريت. سیسته‌مێ خواندنا به‌كالوريوسێ ل ئه‌ڤێ پشكێ چوار سالن، كو هه‌ر ساله‌ك ل دوو سمسته‌ران پێكدهێت واته‌ سه‌رجه‌مێ وان  (8) سمسته‌رێن خواندنێنه‌، ل دوماهیێ قوتابى باوه‌رناما به‌كالوریوسێ ب زمان و ئه‌ده‌بێ كوردى وه‌ردگرن، هه‌روه‌سا قوتابى ل ڤێ پشكێ دشێن به‌رده‌وامى ب خاندنا بلند بدن ل قوناغێن (ماسته‌ر و دكتورا)یێ ب هه‌ردوو پسپوریان ( پسپوريا گشتى زمان و پسپوريا گشتى ئه‌ده‌ب) كو هه‌ريه‌ك ل ڤان پسپوريێن گشتى چه‌ندين پسپوريێن هويرتر و تايبه‌تى  بخوڤه‌ دگرن و قوتابى دشێت تێدا به‌رده‌واميێ بخواندنێ بده‌ت. هه‌لبه‌ت خواندنا ماسته‌رێ ل سالا (2000) ل ڤێ پشكێ هاتيه‌ ڤه‌كرن  و خواندنا دكتورایێ ل ساڵا (2011) كو هه‌تا نهو ب هه‌ر دوو پسپوريان و هه‌ر دوو ئاستان قوتابى دهێنه‌ وه‌رگرتن و خاندن تێدا يا به‌رده‌وامه‌. ل ڤێ پشكێ ژماره‌كا باشا ماموستايێن خودان شيان و بروانامێن به‌رز تێدا وانان دبێژن كو (21) ژ ماموستايێن ڤێ پشكێ خودانا برواناما دكتورايێنه‌ و ( 2) پروفيسور و (15) ماموستايان ناسناڤێ پروفيسورێ هاريكار هه‌يه‌و و (20) ماموستا ژى خودان برواناما ماسته‌رێنه‌ و (10) ژوان ناسناڤێ ماموستا و (10) ژ وان ژى ماموستايێن هاريكارن.   
دیتنا پشكێ:
     ديتنا پشكێ پێگه‌هاندنا كه‌سانێن پسپوره‌ د بیاڤێ زمان و ئه‌ده‌بێ كوردیدا كو هه‌ولا پێشئێخستنا زمانێ كوردی بده‌ن، چونكى مه‌سه‌لا زمانی گرێدايى ئاسایشا نه‌ته‌وه‌ییه‌ ب تایبه‌ت د ئه‌ڤى سه‌رده‌مێ هه‌ستیاردا و زێده‌تر هه‌ول بهێنه‌ دان بۆ پتر خزمه‌تكرنا زمانێ كوردى ب رێكا به‌رده‌وامیدان ل سه‌ر خواندن و ڤه‌كۆلینێن ئه‌كادیمى د بوارێ زمانێ كوردیدا، هه‌تا ژ پیڤاژوا بزاڤا پێشكه‌فتنخوازا زمانێن جیهانى نه‌هێته‌ دابرین. يا ديتر ئارمانج ئه‌وه‌ زمانێ كوردى ژى مل ب ملێ زمانێن جيهانى ببيته‌ زمانێ زانست و زانينێ و ناڤه‌ندێن گرنگێن فێربونا زمانێ كوردى ژى ل ولاتێن بيانى بهێنه‌ ڤه‌كرن، بۆ پتر ناساندنا كه‌لتور و مێژو و فه‌رهه‌نگ و شارشتانيه‌تا كوردى، دگه‌ل هندێ ده‌مێ وێ هاتيه‌ كو ئه‌م ژى وه‌ك كورد بشێين زمان و ئه‌ده‌بێ خو هه‌م ب رێكا به‌رهه‌مێن زانستى و هه‌م ب رێكا ئه‌ڤان پسپورێن د بوارێ زمان و ئه‌ده‌بێ كورديدا كار دكه‌ن، ب وه‌رگێرانا وان بۆ زمانێن بيانى بگه‌هينينه‌ ته‌ڤايا جيهانێ و كه‌لتور و تێراوانينێن خو بۆ ژيانێ بۆ جيهانيان بده‌ينه‌ دياركرن، چونكى زمان و ئه‌ده‌ب د هه‌مى ولاتاندا ئێك ژ ته‌وه‌رێن هه‌ره‌ گرنگه‌ بۆ ناساندنا ناسنامه‌ و كه‌لتور و شارشتانيه‌تا هه‌ر ولاته‌كێ، له‌ورا بومه‌ وه‌ك كورد سه‌ره‌رايێ بهايێ زانستى و پسپورى بهايه‌كێ نه‌ته‌وايه‌تى ژى هه‌يه‌، چونكى دڤێت ب رێكا زمان و ئه‌ده‌با خو ئه‌م بشێين به‌ره‌ڤانيێ ل ناسناما و كه‌لتور و هه‌بوونا خو بكه‌ين، له‌ورا ئه‌و كه‌سانێن دڤى بواريدا كار دكه‌ن و ل داهاتى دهێنه‌ ڤێ پشكێ دڤێت، ب بيرو باوه‌رێن كوردايه‌تى ئه‌ڤى ئه‌ركى بستويێ خوڤه‌ بگرن و ب به‌رپرسياريه‌تى ئه‌ڤى ئه‌ركى جێبه‌جێ بكه‌ن، بێ شك ئه‌و ملله‌تێ كو گرنگيێ ب زمان و ئه‌ده‌با خو نه‌ده‌ت ژلايێ ناساندنا كه‌لتور و ناسناما خو دێ يێ پاشڤه‌مايى بيت، يان ئه‌و ولاتێن نه‌شياى به‌ره‌ڤانيێ ژ كه‌لتور و ناسناما خو بكه‌ن هوكار ئه‌وه‌، كو نه‌شياينه‌ وه‌كو پێدڤى زمان و ئه‌ده‌با خو بده‌نه‌ دياركرن و ب چاڤه‌كێ نزم سه‌حكريه‌ زمان و ئه‌ده‌با خو، له‌را يا گرنگه‌ ئه‌م وه‌ك كورد بشێين باشتر خزمه‌تا زمان و ئه‌ده‌با خو بكه‌ين و باشتر بۆ خه‌لكه‌كێ خو بده‌ينه‌ نياسين، ژبه‌ر ڤێ چه‌ندێ هه‌لگرتنا ئه‌ڤى بارى، باره‌كێ گرانه‌ و پرى به‌رپرسياره‌تيه‌، لێ دگه‌ل هندێ دڤێت ئه‌وێ چه‌ندێ ژى بزانين كو ئه‌ڤ خزمه‌تكرنه‌ بۆ ولاتى و ملله‌تێ خو خزمه‌ته‌كا هه‌رى مه‌زنه‌.
په‌یاما پشكێ:
     په‌یاما پشكێ پێشكێشكرنا پروگرامه‌كێ خواندنێ بۆ ب ده‌ستڤه‌هینانا باوه‌رناما به‌كالوریوسێ و ماسته‌رێ و دكتورایێ ب هه‌ردوو پسپوریێن ئه‌ده‌ب و زمان د بوارێ ئه‌ده‌ب و زمانێ كوردیدا، ئه‌ڤ پروگرامه‌ پێكهاتیه‌ ژ وانه‌بێژى و خواندنه‌كا سه‌رده‌میانه‌ یا تێروته‌سه‌ل ل سه‌ر پسپوریا ئه‌ده‌ب ب قۆناغ و جۆر و بیاڤێن ئه‌ده‌بى و هه‌روه‌سان زمان ب هه‌ر سێ ئاستێن خوڤه‌ لێ دهێنه‌ وه‌رگرتن، زێده‌بارى هه‌ولدان بۆ پێشكێشكرنا شه‌هره‌زایێ بۆ قوتابیان د لایه‌نێن پراكتیك و ره‌خنه‌ و شلوڤه‌كرنێدا ب ئاوایه‌كێ پێشكه‌ڤتى بۆ ئه‌نجامدانا كاره‌كێ سه‌ركه‌ڤتى و ب ده‌ستڤه‌هینانا ره‌وشه‌نبیریه‌كا به‌رفره‌هـ. هه‌لبه‌ت گرنگيدانا ب زمانێ كوردى ل دويڤ وان تيورانه‌ ئه‌وێن زمانێن جيهانى پێ دهێنه‌ شروڤه‌كرن و پراكتيزه‌كرنا ڤان تيوران ل سه‌ر زمانێ كوردى دێ باشتر لايه‌نێن ئه‌رێنى و نه‌رێنيا زمانێ كوردى بۆ مه‌ ده‌نه‌دياركرن، ژلايه‌كێ ديتر گرنگيدانه‌ ب لايه‌نێ ئه‌ده‌بى و ئاشناكرنا قوتابيانه‌ ب ميتود و بنه‌مايێن ره‌خنه‌يى و ئه‌ده‌بيێن جيهانى و شروڤه‌كرنا تێكست و بابه‌تێن ئه‌ده‌بيێن كوردى ل دويڤ ڤان تيور و ميتودان كو د ئه‌نجامدا پێگه‌هاندنا قوتابيه‌كێ خودان شيانه‌ بۆ خزمه‌تكرنا زمان و ئه‌ده‌بێ كوردى.
بازارێ كارى بۆ ده‌رچوويێن پشكێ:
    هه‌لبه‌ت بازارێ كارى بۆ ئه‌ڤێ پشكێ بێگومان وه‌كى پشكێن ديتر نينه‌، لێ دگه‌ل هندێ ڤه‌ديتنا كارى بۆ ڤێ پشكێ زێده‌تر يا گرێدايه‌ ب ده‌زگه‌هێن حكوميڤه‌، چونكى ئه‌و جهێن ده‌رچويێن ئه‌ڤێ پشكێ تێدا كار دكه‌ن زۆرينا وان سه‌ر ب دامو ده‌زگه‌هێن حكوميڤه‌يه‌، دگه‌ل هندێ ره‌نگه‌ هنده‌ك ده‌رفه‌تێن كارى ژى هه‌بن كو يا گرێدايه‌ ب شيان و كارامه‌يا ده‌رچويێن وێڤه‌، پشتى قوتابى ل ڤێ پشكێ ده‌ردچيت دشێت وه‌ك ماموستا ل ناڤه‌نده‌كا خواندنێ كارێ ماموستايێ بكه‌ت بۆ گوتنا بابه‌تێ زمان و ئه‌ده‌بێ كوردى كو ل هه‌مى قوناغێن خاندنێ هه‌تا پولا دوازدێ ل قوتابخانێن سه‌ر ب وزاره‌تا په‌روه‌ردێڤه‌ دهێته‌ خاندن، هه‌روه‌سا ده‌رچويێن وێ دشێن وه‌كى ره‌خنه‌گره‌كێ ئه‌ده‌بى، نڤيسه‌ر، وه‌رگێر، ڤه‌كوله‌ر د ناڤه‌نده‌كا ره‌وشه‌نبيرى و فێركرنێدا، هه‌لسه‌نگێنه‌رێ زمانى د ناڤ ده‌زگه‌هێن ميرى و ب تايبه‌ت ده‌زگه‌هێن راگه‌هاندنێ، په‌رتوكخانه‌ و ده‌زگه‌هێن چاپ و نڤيسينێدا كار بكه‌ن. له‌ورا باشترين جهـ پشتى كارێ وانه‌بێژيێ، ده‌زگه‌هێن چاپكرنێ و راگه‌هاندنێنه‌ بۆ ده‌رچويێن ئه‌ڤى به‌شى كو تێدا دشێن به‌رنامێن ئه‌ده‌بى، راديويى و تله‌فزيونى و د هوبێن ره‌وشه‌نبيريێن هه‌مى فه‌رمانگه‌ و وه‌زاره‌تێن ولاتيدا كار بكه‌ن.
 ئارمانجێن پشكێ:
  ئارمانجا هه‌ره‌ سه‌ره‌كى ژ دامه‌زراندنا پشكێ به‌رهه‌ڤكرنا قوتابیان ل سه‌ر شیانێن زمانى و به‌رفره‌هكرنا ئاسویێن وانێن ره‌وشه‌نبیری و ئه‌ده‌بى د بیاڤێ زمان و ئه‌ ده‌بێ كوردیدا، ژ پێخه‌مه‌ت به‌رده‌وامیدان ب پێشڤه‌برنا پروسێسا خواندنێ و خورتبوونا بزاڤا زانستى ل سه‌ر بنه‌مایه‌كێ ئه‌كادیمی. هه‌روه‌سان پێشڤه‌برنا ئاستێ ره‌وشه‌نبیرى یێ قوتابیان و گه‌شه‌كرنا ئاسویێن زانیاریێ ل ده‌ڤ وان ب تایبه‌تى د ئه‌وان بیاڤێن پێدڤیدا، ئه‌وێن په‌یوه‌ندى ب كه‌لتور و چاندا كوردیڤه‌ هه‌ى. وه‌رگرتنا پێزانینێن پێدڤى ل سه‌ر  بنه‌مایێن زمانڤانى و زمانێ دایكێ و بكار هينانا زمانه‌كێ زانستى بۆ پتر خزمه‌تكرنا زمان و ئه‌ده‌با كوردى .
يه‌كه‌يێن خواندنێ:
 
  قوناغا ئێكێ/ سمسته‌رىَ ئێكێ
ژ كودێ بابه‌تى ناڤێ بابه‌تى ب كوردى ناڤێ بابه‌تى ب عه‌ره‌بى ناڤێ بابه‌تى ئينگليزى يه‌كه‌ ژمارا ده‌مژمێرا 
تيورى پراكتيك
1 Kl1101 فونه‌تيك فونتيك Phonetics 2 2  
2 Kl1102 ده‌ستثێكه‌ك بۆ زمانى مقدمة في اللغة Introduction to language 3 3  
3 Kl1103 ئه‌ده‌بێ فؤلكلورى1 الادب الفولكلور1 Folklore Literature1 3 3  
4 Kl1104 تێكستا ئه‌ده‌بى نصوص ادبية Literary Texts 3 3  
5 Kl1105 زمانێ ئنگليزى1 اللغة الانكليزية1 English language1 2 2  
6 Kl1106 دانوستاندنا  ئه‌كاديمى مناقشات اكاديمى Academic Debate 3 1 2
كويێ يه‌كان 16 14 2
16

 

قوناغا ئێكێ/سمسته‌رێ دويێ
ژ كودێ بابه‌تى ناڤێ بابه‌تى  ب كوردى ناڤێ بابه‌تىب عه‌ره‌بى ناڤێ بابه‌تىب ئينگليزى يه‌كه‌ ژمارا ده‌مژێرا
تيورى پراكتيك
1 Kl2101 فونولوجى فونولوجى phonology 2 2  
2 Kl2102 رێزمان قواعد grammar 3 3  
3 Kl2103 ئه‌ده‌بێ فۆلكلورى2 الادب الفولكلور2 Folklore Literature2 3 3  
4 Kl2104 رێبازێن ڤوكولينێ منهج البحث methods of research 3 3  
5 Kl2105 زمانىَ ئنگليزى2 اللغة الانكليزية2 English language2 2 2  
6 Kl2106 كومپيوته‌ر الحاسوب Computer 3 1 2
كويێ يه‌كان 16 14 2
16

                             

 قوناغا دويێ/سمسته‌رێ ئێكێ

ژ كودێ بابه‌تى ناڤێ بابه‌تى ب كوردى ناڤێ بابه‌تى ب عةرةبى ناڤێ بابه‌تىب ئينگليزى يه‌كه‌ ژمارا ده‌مژێرا
تيورى پراكتيك
1 Kl1201 كێشا كلاسيكى الوزن العروضي Prosody meter 2 2  
2 Kl1202 رێبازێن ئه‌ده‌بى المذاهب الادبية Literary Methods 3 3  
3 Kl1203 تيورا ئه‌ده‌بى نظرية الادب Literature Theory 3 3  
4 Kl1204 مورفولوژى1 صرف Morphology 2 2  
5 Kl1205 ليكسيكولوژى علم المفردات Lexicology 3 3  
6 Kl1206 زاره‌كان اللهجات Dialectology 3 3  
كويێ يه‌كان 16 16  
16

 

قوناغا دويێ/سمسته‌رێ دويێ

ژ كودێ بابه‌تى ناڤێ بابه‌تىب كوردى ناڤێ بابه‌تى ب عه‌ره‌بى  ناڤێ بابه‌تىب ئينگليزى يه‌كه‌ ژمارا ده‌مژێرا
تيورى ثراكتيك
1 Kl2201 كێشا خومالى الوزن الهجائي Satirical meter 2 2  
2 Kl2202 ئه‌ده‌بێ كه‌ڤن الادب القديم Ancient Literature 3 3  
3 Kl2203 شێوازێن دارشتنێ التعبيرو الا نشاء Expression،and composition 3 3  
4 Kl2204 مورفولوژى2 صرف2 Morphology2 2 2  
5 Kl2205 شارستانيا كوردا حضارة الكورد Kurdish Culture 3 3  
6 Kl2206 زمانێ عه‌ره‌بى اللغة العربية Arabic Language 3 3  
كويێ يه‌كان 16 16  
16

                                  

قوناغا سێيێ/ سمسته‌رێ ئێكێ

ژ كودێ بابه‌تى ناڤێ بابه‌تىب كوردى ناڤێ بابه‌تىب عةرةبى ناڤێ بابه‌تىب ئينگليزى يه‌كه‌ ژمارا ده‌مژێرا
تيورى پراكتيك
1 Kl3101 ره‌خنا تيورى 1 النظريات النقدية1 Theories of criticism1 3 3  
2 Kl3102 ره‌وانبێژى البلاغة Rhetoric 3 3  
3 Kl3103 رسته‌سازى1 نحو Syntax 3 3  
4 Kl3104 ئه‌ده‌بێ نوى الادب الحديث Modern literature 3 3  
5 Kl3105 تيورێن زمانى1 النظريات اللغوية Theories of Language 2 2  
6 Kl3106 زمانێ فارسى1 اللغة الفارسية Persian Language 2 2   
كويێ يه‌كان 16 16  
16

                               

قوناغا سێيێ/ سمسته‌رێ دويێ

ژ كودێ بابه‌تى ناڤێ بابه‌تىب كوردى ناڤێ بابه‌تىب عه‌ره‌بى ناڤێ بابه‌تىب ئينگليزى يه‌كه‌ ژمارا ده‌مژێرا
تيورى پراكتيك
1 Kl3201 ره‌خنا تيورى 2 النظريات النقدية2 Theories of criticism2 3 3  
2 Kl3202 شێوازێن ئه‌ده‌بى الاسلوب الادبى Literary Stylistics 3 3  
3 Kl3203 زمانڤانيا تيورى علم اللغة النظري Theoretical Linguistics 3 3  
4 Kl3204 رستةسازى2 نحو2 Syntax2 3 3  
5 Kl3205 تيورێن زمانى2 النظريات اللغوية2 Theories of Language2 2 2  
6 Kl3206 زمانێ فارسى2 اللغة الفارسية2 Persian Language2 2 2   
كويێ يه‌كان 16 16  

                       

 قوناغا چارێ/ سمسته‌رێ ئێكێ

ژ كودێ بابه‌تى ناڤێ بابه‌تىب كوردى ناڤێ بابه‌تىب عه‌ره‌بى ناڤێ بابه‌تىئينگليزى يه‌كه‌ ژمارا ده‌مژێرا
تيورى پراكتيك
1 Kl4101 ئه‌ده‌بێ هه‌ڤچه‌رخ1 الادب المعاصر1 Contemporary Literature 2 2  
2 Kl4102 ئه‌ده‌بێ به‌راورد1 الادب المقارن1 Comparative Literature 2 3  
3 Kl4103 ره‌خنا پراكتيكى1 نقد التطبيقى1 Practical Criticis 3 3  
4 Kl4104 واتاسازى1 علم الدلالة1 Semantics 3 3  
5 Kl4105 زمانڤانيا پراكتيكى علم اللغة التطبيقي Practical Linguistics 3 3  
6 Kl4106 زمانێ فارسى اللغة الفارسية Persian Language 3 3   
كويێ يه‌كان 16 16  

 

 قوناغا چارێ/ سمسته‌رێ دويێ

ژ كودێ بابه‌تى ناڤێ بابه‌تىب كوردى ناڤێ بابه‌تىب عه‌رةبى ناڤێ بابه‌تىب ئينگليزى يه‌كه‌ ژمارا ده‌مژێرا
تيورى پراكتيك
1 Kl4201 ئه‌ده‌بێ هه‌ڤچه‌رخ2 الادب المعاصر1 Contemporary Literature 2 2  
2 Kl4202 ئه‌ده‌بێ به‌راورد2 الادب المقارن1 Comparative Literature 2 2  
3 Kl4203 ره‌خنا ثراكتيكى2 نقد التطبيقى1 Practical Criticism 3 3  
4 Kl4204 واتاسازى2 علم الدلالة1 Semantics 3 3  
5 Kl4205 وه‌رگێران ترجمة Translation 3 3  
6 Kl4206 ڤه‌كولينا ده‌رچوونث بحث التخرج Research project 3 3  
كويێ يه‌كان 16 16  

 

2- به‌شێ زمان وئه‌ده‌بێ ئینگلیزى:

د ده‌مێن گه‌شه‌پێدانا جیهانبوونا زمانى، به‌شێ زمانێ ئینگلیزى هه‌ول دده‌ت توانست وشیانێن زمانێ بیانى و كه‌لتورێن جیاواز پێش بێخیت. زانینا زمانه‌كێ بیانى ئیمتیازه‌كه‌ بۆ ئاخڤتنكه‌ران؛ ده‌رفه‌تێن مه‌زن هه‌نه‌ بۆ وان كه‌سێن زمانه‌كێ بیانى دزانن. د ڤى وه‌ختىدا، داخوازى ل سه‌ر شاره‌زایێن زمانى گه‌له‌كه‌ و د هه‌مى بوارێن ژیانێدا، مینا خزمه‌تگوزاریێن گشتى، میدیا و په‌یوه‌ندى، سه‌فه‌ر و گه‌شتوگوزار، زانست و ته‌كنه‌لوژیا، ڤه‌كولین و په‌ره‌رده‌ و گه‌له‌كێن دیتر. له‌ورا، باورناما به‌كالویوس ب زمانێ ئینگلیزى و شیانێن زمانى وكه‌لتورى ئه‌ویێن پێدڤى د هه‌مى بواراندا ل ده‌ڤ مروڤى په‌یدا دكه‌ت. هه‌روه‌سا رێكه‌كه‌ بۆ ئاماده‌كرنا ماموستاێن زمانێ ئینگلیزى وه‌ك زمانه‌كێ بیانى ل قوتابخانێن دوا اوندى وئامه‌ده‌یى زێده‌بارى ئامه‌ده‌كرنا ڤه‌كوله‌ران ل سه‌ر ئاستێ زانینگه‌هێ.

به‌شێ زمانێ ئینگلیزى ل سالا 1994 هاته‌ ڤه‌كرن وه‌ك به‌شه‌ك ژ كولیژا ئادابێ. ل ده‌ستپێكێ، وه‌كو به‌شه‌كێ پچویك وخودان شیانێن سنوردار دهاته‌ نیاسین. به‌لێ ب بورینا ده‌مى، ئه‌ڤ به‌شه‌ پێشكه‌ڤت و ژمارا ماموستا وقوتابیان ب شیوه‌كێ به‌رجاڤ زێده‌ بوو. نها، ئه‌ڤ به‌شه‌ ژ 28 ماموستایان (8 دكتور و22 ماسته‌ر) پێك دهێت. تا نها، ب سه‌ده‌هان قوتابیێن به‌كالوریوسێ هه‌ر ژ سالا 1998 ێ ژڤى به‌شى ده‌رچووینه‌، زێده‌بارى ده‌هان قوتابیێن ماسته‌رێ كو ل سالا 2007 بو ئێكه‌م جار خواندنا ماسته‌رێ ل ڤى به‌شى هاتیه‌ ڤه‌كرن.

ل ڤێ دوماهیێ و ل سالا 2016، به‌شێ زمانێ ئینگلیزى چوو سه‌ر ب كولیژا زمانانڤه‌. ئه‌ڤا ل خوارێ كورتیه‌كه‌ ل سه‌ر شێواز و مه‌ره‌م و ئامانج و دیتن  و ئه‌ركێ به‌شێ زمانێ ئینگلیزى ل كولیژا زمانان- زانكویا دهوك:

 

شێوازى خواندنێ:

به‌كالوریوس: زمان وئه‌ده‌بێ ئینگلیزى، زمانڤانى.

خواندنا بلند: ماسته‌ر ب زمانڤانى و TESOL

ماوێ خواندنێ:

به‌كالوریوس: چوار سال (سپێده‌یان وئێڤاران(

ماسته‌ر: دوو سال

 

 مه‌ره‌م وئامانجێن به‌شى:

- گرنگى دان (هاندان) ب پێشڤه‌چوونا پروڤیشینالا به‌رده‌وام یا كولیژێ.

- دابینكرنا به‌رنامه‌كێ خواندنێ، كو خزمه‌تا هه‌مى پێدڤیێن به‌شى بكه‌ت.

- پێشئێخستنا شیانێن گه‌هاندنێ یێن قوتابیان د بوارێ زمانێ ئینگلیزيدا.

- بلندكرنا شیانێن قوتابیان، كو بشێت دروست بخوینیت و بنڤیسیت وهزرا ره‌خنه‌گریێ ل ده‌ڤ په‌یدابیت ده‌مێ زمان و ئه‌ده‌بێ ئینگلیزى دخوینیت.

- فێركرنا قوتابى كو بشێت ب شیوه‌كێ دروست ڤه‌كولینان ل سه‌ر زمان یان ئه‌ده‌بێ ئینگلیزى بنڤیسیت برێكا لێگه‌ریان و بكارهینانا ژێده‌ران ل په‌رتوكخانێ و ئه‌نته‌رنێتێ و دبوارێ مه‌یدانى دا.

 

 دید:

- ئه‌م هه‌ول دده‌ین زانین و حه‌ژێكرنا زمان و ئه‌ده‌بێ ئینگلیزى ل ده‌ڤ قوتابیان په‌یدا بكه‌ین.

- دابینكرنا به‌رنامه‌ و كورسێن خواندنێ یێن ب مفا و ئێگرتى ژلایێ هزران، بۆ قوتابیان.

- فێركرنا شیانێن شیكارى و فێركرنێ و تیورى یێن جودا و جودا ل سه‌ر زمان و ئه‌ده‌بێ ئینگلیزى.

- فیركرنا قوتابیان كو بشێن ب شیوه‌كێ گاریگه‌رانه‌ و ئه‌كادیمى باخڤن، بنڤیسن و بخوینن.

- هاندانا قوتابیان كو ب كویرى هزربكه‌ن و بوچوونا خو هه‌بیت ل سه‌ر وان تشتێن فێربووین.

- هاندانا قوتابیان بۆ حه‌ز‌ژێكرن و رێزگرتنا خواندن و فێركرنێ.

زێده‌بارى ڤێ چه‌ندێ، ئه‌م وه‌ك ماموستایێن به‌شێ زمانێ ئینگلیزى، ئه‌م هه‌ول دده‌ین:

- په‌ربرساتیا وێ چه‌ندێ هه‌لگرین كۆ هه‌رده‌م كوالیتى ئارمانجا سه‌ركى یا هه‌مى چالاكیانه‌.

- دابینكرنا سه‌قایه‌كێ باوه‌ریێ، ئاشتى و لێك تێگه‌هشتنێ بۆ پێشڤه‌برنا ئه‌زموونا فێركرنێ ل ده‌ڤ قوتابیان.

- چاڤدیرى و نویكرنا گیانێ تیمێ و پالپشتیا هه‌لویستان د ناڤبه‌را هه‌مى ئه‌ندامێن خێزانا به‌شێ زمانێ ئینگلیزيدا.

 

ئارمانجێن به‌شێ زمانێ ئینگلیزى:

- ئاڤاكرن و په‌یداكرنا توانستا زمانى ل ده‌ڤ قوتابیان.

- پێشڤه‌برنا هزركرنا ره‌خنه‌یى وهشیاریا كه‌لتورى ل ده‌ڤ قوتابیان ب رێكا فێربوونا زمانه‌كێ بیانى.

- ناساندنا قوتابیان بۆ بابه‌تێ ئه‌ده‌بێ ئینگلیزى ب ره‌نگه‌كى كو قوتابى وێ چه‌ندێ تیبگه‌هیت كو ئه‌ده‌بێ ئینگلیزى دهێته‌ خواندن بۆ ئاڤاكرنا شیانێن زمانى

 

به‌رنامێ خواندنێ و يه‌كه‌:

قوناغا ئێكێ/ وه‌رزێ ئیكێ (سیستەمئ بولونا):

بابه‌ت

یه‌كه

ده‌مژمێر

1رێزمانا ئینگلیزى

3

6

1ئاخڤتن و گویبیستن

3

6

1خواندن و نڤێسین

3

6

میژوویا زمانێ ئینگلیزى

3

6

گه‌نگه‌شا ئه‌كادیمى  (ب زمانێ ئینگلیزى)

1

2

شیانێن كومپیوته‌رى  (ب زمانێ ئینگلیزى)

1

2

خواندنێن كوردستانى (ب زمانێ ئینگلیزى)

1

2

سه‌رجه‌م

15

30

 

قوناغا ئێكێ/ وه‌رزێ دووێ:

بابه‌ت

ده‌مژمێر

یه‌كه‌

2رێزمانا ئینگلیزى

3

6

2ئاخڤتن و گویبیستن

3

6

2خواندن و نڤێسین

3

6

هزركرنا ره‌خنه‌یى (ب زمانێ ئینگلیزى)

1

2

شیانێن كومپیوته‌رى  (ب زمانێ ئینگلیزى)

1

2

مافێن مروڤى (ب زمانێ ئینگلیزى)

1

2

سه‌رجه‌م

15

30

 

قوناغا دووێ

بابه‌ت

ده‌مژمێر

یه‌كه‌

رێزمانا ئینگلیزى

3

6

ئاخڤتن و گویبستن

4

8

خواندن و نڤێسین

4

8

هوزان

2

4

رومان

2

4

شانو

2

4

سه‌رجه‌م

17

34

 

قوناغا سیێ

بابه‌ت

ده‌مژمێر

یه‌كه‌

رێزمانا فێركرنێ

3

6

نڤێسانا ئه‌كادیمى

2

4

زمانڤانى

2

4

وه‌رگێران

2

4

هزركرنا ره‌خنه‌یى

1

2

ئه‌ده‌بێ به‌ریتانى

3

6

ئه‌ده‌بێ ئه‌مریكى

3

6

ئه‌ده‌بێ جیهانى

3

6

سه‌رجه‌م

19

38

 

قوناغا چارێ

بابه‌ت

ده‌مژمێر

یه‌كه‌

رسته‌سازى

3

6

بابه‌تێن ئه‌ده‌بى

4

8

ره‌خنا ئه‌ده‌بى

2

4

زمانڤانى

2

4

وه‌رگێران

2

4

رێكێن وانه‌گوتنێ

2

4

ڤه‌كولینا ده‌رچوونێ

1

2

سه‌رجه‌م

16

32

 

  پشکا وەرگێرانێ، کولیژا زمانان، زانکۆیا دهۆک

  1. ئەرکێ پشکێ

پشکا وەرگێرانێ هەولا پێشکێشکرنا بەرنامەیێن بشێوەکێ ناڤدەولەتی دانپێدان پێ هاتینە کرن دکەت بۆ خواندنێن بەکالوریوس و خواندنێن بلند ب زمانێ ئینگلیزی و د بیاڤێ وەرگێرانێدا. ئەڤ بەرنامێن هەنێ د بنەرەتدا هەول ددەن حەزێن قوتابیێن بەکالوریوس و ماستەر و دکتورایێ بهێز بکەن د بیاڤێن تیۆرێن وەرگێرانێ و رێبازێن وەرگێرانێ و جۆرێن وەرگێرانێ و وەرگێرانا زارەکی دا. ئەڤ بەرنامێن هەنێ هەروەسان کۆرسێن زمانڤانیێ و ئەدەبێ ئینگلیزی یێ نوی د گەلدا دچەسپینن. بەرنامێ ناڤبری دیسان زمانێ قوتابییان ژی پێش دئێخن (چ زمانێ نەتەوەیی بیت یان یێ بیانی) ل گەل وەرارکرنا هزرکرنا رەخنەیی و شرۆڤەکرنا رەخنەیی و شیانێن ڤەکۆلینا ئەکادیمی.

2 ینینا پشکێ:

خەونا پشکا وەرگێرانێ دووپاتکرنا دەرچوونا وەرگێرێن خودان شیان و ب توانایە کو ئەڤ چەندە ژی دبیتە هۆیێ پێشکەفتنا رەوشەنبیری یا جڤاکی، و باشترلێکرنا پەیوەندیێن د ناڤبەرا کەلتۆراندا و دابینکرنا پێدڤیێن بازارێ کاری سەبارەت ئالاڤین گرێدایی ب کێشەیێن زمانێ بیانی.

 3ئارمانجێن پشکێ

ل گەل ب دوماهیک هینانا کۆرسێن دیزاینکری، قوتابیێن دەرچوویی دێ شێن ئەڤ کارێن ل خواری ئەنجام بدەن:

  1. ئاڤاکرنا پڕەکێ د ناڤبەرا بووشایێن د ناڤبەرا کەلتۆرێن خۆ یێن نەتەوەیی و کەلتۆرێن بیانیدا.
  2. زالبوون ل سەر شیانێن ئەکادیمی یێن بنەرەت یێن پێدڤی ژبۆ ئەنجامدانا وەرگێرانا گەهاندنێ و یا واتاسازیێ و یا رۆژنامەڤانیێ و یا ئەدەبی و یا زانستی و یا بینایی و یا دویڤئێک و هتد.
  3. هی بوون ل سەر چەمک و تێگەهێن هەمەجۆر یێن گرێدایی ب ئاستێن شرۆڤەکرنا زمانڤانی و تا رادەکێ، زمانێ ئینگلیزی یێ سەردەمانە.
  4. پێشئێخستنا شیانێن وان یێن زمانی یێن نڤیسین و ئاخڤتنێ، زێدەباری شیان و تەکنیکێن وەرگێرانێ.
  5. ئەنجامدانا ڤەکۆلینێن کو دگەل پیڤەرێن ئەکادیمی دگونجن.
  6. شیانێن گەهشتنا ژێدەرێن پێزانینان یێن رەسەن و باوەرپێکری ژئالیێ ئەکادیمی ڤە د تایبەتمەندیێن جودا جوا دا.

بابه‌ تێن پشكا وه‌ رگێرانێ / كولیژا زمانان / زانكویا دهوك 2019-2020

 

(قوناغا ئیكێ – وه‌رزێ ئێكێ  (سیستەمئ بولونا)

 

بابه‌ت

ده‌مژمێر

یه‌ كه‌

1رێزمانا ئینگلیزى

3

6

1گوهدارى و ئاخفتن

3

6

1خواندن و نڤیسین

3

6

1بنه‌مایێن وه‌ رگێرانى

3

6

گه‌نگه‌شا ئه‌كادیمی (ب زمانێ ئینگلیزى)

2

2

كومپیوته‌ر(ب زمانێ ئینگلیزى)

2

2

خواندنێن كوردوستانى (ب زمانێ ئینگلیزى)

2

2

سه‌رجه‌م

18

30

قوناغا ئیكێ –    وه‌رزێ دووێ

بابه‌ت

ده‌مژمێر

یه‌ كه‌

2رێزمانا ئینگلیزى

3

6

2گوهدارى و ئاخفتن

3

6

2خواندن و نڤیسین

3

6

2بنه‌مایێن وه‌ رگێرانى

3

6

هزرا ره‌خنه‌یى (ب زمانێ ئینگلیزى)

2

2

كومپیوته‌ر(ب زمانێ ئینگلیزى)

2

2

مافێن مروڤى (ب زمانێ ئینگلیزى)

2

2

سه‌رجه‌م

18

30

 

 

 

قوناغا دووێ

بابه‌ت

ده‌مژمێر

یه‌ كه‌

وه‌رگێرانا رۆژنامه‌ڤانى وزانستى بۆ كوردى یان عه‌ره‌بى

3

6

وه‌رگێرانا رۆژنامه‌ڤانى وزانستى بۆ ئینگلیزى

3

6

وه‌ رگێرانا به‌رجاڤ

2

4

رێزمانا ئیگلیزى

3

6

گوهدارى و ئاخفتن

3

6

خواندن و نڤیسین

3

6

ئه‌ده‌بێ ئینگلیزى

2

4   

كوردى

2

4

سه‌رجه‌م

21

42

 قوناغا سیێ

بابه‌ت

ده‌مژمێر

یه‌ كه‌

وه‌رگێرانا ئابورى و بازرگانى بۆ كوردى یان عه‌ره‌بى

3

6

وه‌رگێرانا ئابورى و بازرگانى بۆ ئینگلیزى

3

6

وه‌رگێرانا دویڤئێك

3

6

رێزمانا هه‌ ڤبه‌ركرى

3

6

زمانناسى

3

6

زمانێ فه‌ره‌نسى

2

4

سه‌رجه‌م

17

34

 

 

 

قوناغا چارێ

 

بابه‌ت

ده‌مژمێر

یه‌ كه‌

وه‌ رگێرانا ئه‌ده‌بى

4

8

وه‌ رگێرانا یاسایى

4

8

وه‌ رگێرانا ده‌ملده‌ست

3

6

تیورێن وه‌رگێرانى

2

4

زمانێ فه‌ره‌نسى

2

4

پروژێ وه‌رگێرانێ

1

2

سه‌رجه‌م

16

32