ستافێ ئەکادیمی

April 29, 2026, 10:29 a.m.
نفل جميل صادق (دكتورا)
ماموستا
مامۆستا د دەستنیشانکرنا نەخۆشیێن ڤەگرتی دا

زينده وه رزانى
كولیژا زانست
زانکۆیا دهۆك

  • بەكالوريوس زيندەوەرزانی
  • ماستەر زيندەوەرزانی
  • دكتورا زيندەوەرزانی

د درێژاهیا کارێ مندا، ئەز بەرپرسیار بووم ژ پێشکێشکرنا وانەیان و فێرکرنا قوتابیێن قۆناغا بەکالۆریۆسێ (undergraduate students) ل کولیژا پزیشکیێ و کولیژا زانستێن سروشتی ل زانکۆیا دهۆک (UOD) بۆ زێدەتری ١٣ سالان ل هەرێما کوردستانێ. من هەروەسا وەک هاریكارێ خواندنێ (teaching assistant) کارکریە بۆ ٤ سالان بۆ فێرکرنا قوتابیێن قۆناغا بەکالۆریۆسێ ل کولیژا دەرمانان ل زانکۆیا نۆتینگهام (University of Nottingham).

من ڕاهێنانێن بەرفرەهـ وەرگرتینە دەربارەی دەستنیشانکرنا مەلاریایێ ل تاقیگەهێ ل تاقیگەها مەلاریایێ یا سەنتەرێ تەندروستیا گشتیا ئینگلیزی (Public Health England Malaria Reference Laboratory) ل زانکۆیا لەندەنێ بۆ ساخلەمی و پزیشکیا تڕۆپیکال (LSHTM). ژبەر ڤێ چەندێ، من وەک مامۆستایێ هاریكار (assistant lecturer) کارکریە بۆ فێرکرنا قوتابیێن قۆناغا بەکالۆریۆسێ ل کولیژا دەرمانان ل زانکۆیا نۆتینگهام د ناڤ مۆدیولێ توشبوونێن ڤایرۆسی و پرازایتی (Virology and Parasitology Infection module) دا. بێ گومان، من چەندین خول ب سەرڤەکرینە بۆ ئاڤاکرن و پاراستنا شیانێن خوە یێن ئاخڤتنا گشتی، پەیوەندی و پێشکێشکرنێ ل زانکۆیا نۆتینگهام.

زێدەباری ڤێ، د ماوێ ١٣ سالێن کارکرنا مندا ل کولیژا پزیشکیێ و کولیژا زانستێن سروشتی ل زانکۆیا دهۆک، من وەک مامۆستا کارکریە بۆ پێشکێشکرنا وانەیان د ڤان بوارێن ل خوارێ دا:

  • بایۆلۆژیا گشتی (General Biology)
  • علمێ پرازایتیێ (Parasitology)
  • علمێ ڤایرۆسیێ (Virology)
  • علمێ زیندەوەران (Zoology)
  • علمێ نسیجان (Histology)
  • بێهەستەهێن گشتی (General Invertebrates)
  • علمێ حەشەراتێن پزیشکی (Medical Entomology)

البحث العلمي

١. ئیسماعیل، س.، ئەحمەد، ب.، بەرواری، ن.، و هەڤاڵان (٢٨ێ تەباخا ٢٠٢٥). "هەلسەنگاندنا ئێپیدیمیۆلۆژی یا سپیێن سەرى د ناڤبەرا زارۆکێن قوتابخانەیێن سەرەتایی دا ل ڕۆژهەلاتێ دهۆکێ، عیراق". گۆڤارا ئەکادیمی یا میسری بۆ زانستێن بایۆلۆژی (ژمارەیا تایبەت ب مێشومۆرێن پزیشکی و پاراسایتناسیێ)، بەرگێ ١٧، ژمارە ٢، بپ ٢٣-٣٢.

٢. ئیسماعیل، س.، و بەرواری، ن. (حوزەیرانا ٢٠٢٥). "ڕێبازێن نوو: نانۆتەکنۆلۆژیا و پزیشکییا نانۆ د بەرهنگاربوونا نەخۆشییا کیسکێن ئاڤێ (Echinococcosis) دا". د ناڤ پەرتووکا: "تەکنۆلۆژیاییا زیندەیی یا نانۆ د ساخلەمییا گشتگیر دا: داهێنان بۆ خۆشگوزارانییا گشتگیر". وەشاندنێن Unique Scientific، بپ ٢٥٧-٢٦٣.

٣. ئیسماعیل، س.، بەرواری، ن.، و مستەفا، س. (١٣ێ ئایارا ٢٠٢٥). "کارتێکرنا پرۆبایۆتیکی وەک چارەسەرییەکا بەدیل بۆ نەخۆشییا ئەمۆبی (داء الأميبات)". د ناڤ پەرتووکا: "میکرۆبیۆما ڕویڤیکان و ساخلەمییا گشتگیر: ڕۆلێ پرێبایۆتیک و پرۆبایۆتیکی". وەشاندنێن Unique Scientific، بپ ١٥٠-١٥٤.

٤. ئیسماعیل، س.، بەرواری، ن.، ئەحمەد، ب.، و هەڤاڵان (١٠ێ ئادارا ٢٠٢٥). "ڕێژەیا بەلاڤبوونا گەڕی (Scabies) و فاکتەرێن مەترسیێ یێن گرێدای پێ ڤە ل باژێرێ دهۆکێ، عیراق". گۆڤارا پزیشکی یا عەین شەمس، بەرگێ ٧٦، ژمارە ١، بپ ٢٣٠-٢٣٦.

٥. ئیسماعیل، س.، سادق، ئە.، و بەرواری، ن. (٣١ێ تەباخا ٢٠٢٤). "بۆچی ڤایرۆسێ خواریکا مەیموینێ ل سالا ٢٠٢٤ێ دووبارە سەرهەلدایەڤە؟". گۆڤارا تایمز یا بایۆلۆژی (Biological Times)، بەرگێ ٣، ژمارە ٨، بپ ٢١-٢٢.

٦. بەرواری، ن.، پراکاش، ب.، ویبەر، م.، و هەڤاڵان (٢٠٢٢). "هێلا خانەیێن نیشاندەرێن (NPY-mRFP RBL) یێن مرۆڤێنیکری وەک ئامرازەکێ بلەز و هەرزان بۆ دەستنیشانکرنا دژەتەنێن (IgE) یێن تایبەت ب ئەگەرێن حەساسییەتێ د ناڤ پلازمایا مرۆڤی دا". گۆڤارا دیگنۆستیکس (Diagnostics)، بەرگێ ١٢، ژمارە ٩.

٧. بەرواری، ن.، وان، د.، و فالکۆن، ڤ. هـ. (٢٠٢٠). "نیشاندەرێ (NPY-mRFP) بۆ شێرپەنجەیا خوینا خانەیێن بازۆفیل یێن جرجان (RBL): نیشاندەرەکێ نوو و بلەز بۆ ئاشکراکرنا دەردانی (Degranulation) د خانەیێن بازۆفیل/ماست دا". ڕێکێن بایۆلۆژییا گەردی (Methods in Molecular Biology)، بەرگێ ٢١٦٣، بپ ١٦٣-١٧٠.

٨. فالکۆن، ڤ. هـ.، وان، د.، بەرواری، ن.، و ساغی ئایزنبێرگ، ڕ. (٢٠١٨). "خانەیێن (RBL) وەک نموونە بۆ ڤەکۆلینێن تاقیگەهی ل سەر خانەیێن ماست و بازۆفیل". پێداچوونێن بەرگریێ (Immunological Reviews)، بەرگێ ٢٨٢، بپ ١-١١.

٩. بەرواری، ن.، و فالکۆن، ڤ. هـ. (٢٠١٨). "بکارئینانا سیستەمێ نیشاندەرێ (RS-ATL8 NFAT) بۆ دەستنیشانکرنا نەخۆشیێن کیسکێن ئاڤێ". تێزا دکتۆرایێ، زانکۆیا نۆتینگهام، شانشینا ئێکگرتی.

١٠. وان، د.، لۆدۆلف، ف.، بەرواری، ن.، و هەڤاڵان (٢٠١٤). "بکارئینانا هێلا خانەیێن نیشاندەرێن مرۆڤێنیکری (RS-ATL8) بۆ هەلسەنگاندنا شیانێن حەساسییەتێ یێن پرۆتینێن بەلهارزیا (Schistosoma mansoni)". گۆڤارا (PLoS Neglected Tropical Diseases)، بەرگێ ٨، ژمارە ٩.

١١. بەرواری، ن. (٢٠١٢). "پاراستن دژی نەخۆشییا تۆکسۆپلازمۆسیس د ناڤ جرجێن سپی دا یێن کو ب بەکتریایا تۆکسۆپلازما گۆندی یا لاوازکری هاتینە ڤاکسیندان". گۆڤارا زانکۆیا کەرکووک بۆ ڤەکۆلینێن زانستی، بەرگێ ٧، ژمارە ١.

١٢. بەرواری، ن. (٢٠٠٧). "کارتێکرنا نەخۆشیێ یا تۆکسۆپلازما گۆندی (Toxoplasma gondii) یا تیشک لێدای و بەرسڤدانا بەرگریێ د ناڤ جرجێن سپی دا". نامەیا ماستەرێ، زانکۆیا مووسڵ، مووسڵ، عیراق.

من هەلگرێ پلەیا دکتۆرایێمە ژ کولیژا دەرمانان، زانکۆیا نۆتینگهام، کو ڤەکۆلینێن من ل سەر پەرەپێدانا سیستەمێن تازە یێن ڕاپۆرتکەرێن خانەیی بۆ مەرەمێن دەستنیشانکرنێ (diagnostic purposes) بوون. پرۆژێ ڤەکۆلینا من، هەروەسا، گرنگی دا ئەندازیاریا بایۆکیمیایی، بایۆلۆژیا خانەیا مۆلێکۆلی، ستراتیژیێن دەستکاری و سەربەستکرنا جینان، دروستکرنا پرۆتینان (protein biosynthesis) و چاندنا خانەیان (cell culture) ب کارئینانا جۆرەها تەکنیێن شروڤەکرنێ (analytical techniques).

ئارمانجا پرۆژێ ڤەکۆلینا دکتۆرایا من، خواندنا کاریگەری و هەستیاریا (allergenicity) هندەک پرۆتینێن پاراسایتی یێن جێگیرکری (recombinant parasitic proteins) بوو بۆ مەرەمێن دەستنیشانکرنێ و پەرەپێدانا کوتان (vaccine development) ب کارئینانا هێلێن خانەیێن (RBL) لۆکیمیا باسوڤیلا جەردا مرۆڤکری، (RS-ATL8 NFAT) و (NPY-mRFP-RBL) ب کارئینانا دو سیستەمێن ڕاپۆرتکەرێن جودا، لوسیفەرەیز و فلورەسانس، ب رێکێکا خو.

من ئەزموونەکا بەرفرەه یا تاقیگەهی وەرگرتیە د دەمێ خواندنا بەکالوریۆس، ماستەر و دکتۆرایا خوەدا. د دەمێ دکتۆرایا خودا، من ئەزموونەکا بەرچاڤ د رێبازێن بایۆلۆژیا مۆلێکۆلی وەرگرت، وەک تەکنیێن PCR، دیزاینکرنا پرایمەران، مووتەیشن، دەستکاری و سەربەستکرنا DNA، بەربڵاڤکرن (amplification) ، پارچەکرن و گرێدان (restriction digestion and ligation) ، کلۆنکرنا جینان د ناڤ ڤەکتۆرێن جێگیرکرن و دەربڕینێ یێن جودا، پشتراستکرنا DNA، رێکبەندی (sequencing) ، شروڤەکرن و پاقژکرنا جینان.

سەرەرای ڤێ، من ئەزموونەکا بەرفرەه یا هەی د دروستکرنا پرۆتینان دا ب کارئینانا سیستەمێن جودا یێن دەربڕینێ (expression systems) ، وەک ئەوێن کو ب کاردهێنن ژ لیساتا گەنمێ یا بێ خانە (cell-free wheat germ lysate)، سیستەمێن دەربڕینێ یێن بەکتریایی و مەمکداری (mammalian expression systems) ب کارئینانا هێلا خانەیا گەردیلێن مرۆڤی (HEK293) ، و پاقژکرنا پرۆتینان ب رێبازێن جودا یێن IMAC. ئەڤ چەندە ب شێوەیەکێ سەرەکی ڤەگوهاستنا و پاقژکرنا هندەک ئەنتیجین و ئەلەرجینێن جێگیرکری (recombinant antigens and allergens) یێن (Echinococcus) و (Schistosoma) ڤەگرت بۆ تاقیکرنێ د ناڤ هێلا خانەیا ڕاپۆرتکەرا (RS-ATL8 NFAT-Luciferase) دا، کو ب کارئینانا تێستێن (immunoluminescence assay) ل سەر ئامیرێ خواندەڤانێ پلێتێ، IgE تێکەڵکرنێ ب کاردئینیت. پرۆژێ ڤەکۆلینا دکتۆرایا من، هەروەسا، ستراتیژیێن دەستکاری و سەربەستکرنا جینان ڤەگرت بۆ سەرکێشکرنا سەر ئاریشا کێمبونا کۆدونان (rare codon usage) د میواندارێن دەربڕینێدا.

هەروەسا، کارێ من ستراتیژیێن گەهاندنا جینان ڤەگرت بۆ پەرەپێدانا سیستەمەکێ نوی یێ ڕاپۆرتکەرێ لۆکیمیا باسوڤیلا جەردا مرۆڤکری (NPY-mRFP-RBL) بۆ رێدان ب گرێدانا IgE مرۆڤی ب وەرگرێ (HsFceRI) یێ وێ ڤە ل سەر روویێ خانەیێن جەردێ. ماییكرۆسكۆپا فلورەسانسێ، ماییكرۆسكۆپا کۆنفۆکاڵ، تێستا فلورەسانسێ و شروڤەکرنا فلو سایتمێتری (flow cytometry analysis) هاتنە ب کارئینان بۆ پشتراستکرنا سەرکەفتنا ترانسفێکشنێ (transfection).

ژبلی ڤێ، من ئەزموونەکا باش هەیە د شروڤەکرنا رێکبەندیێن نوکلێئۆتید و پێپتیدان دا ب کارئینانا جۆرەها نەرمەکالایان وەک NCBI و SnapGene ، کو پێشبینیەکێ ددەت ل سەر وێ چەندێ کا چ دبیت.

ژبلی ڤێ، من ئەزموونەکا مەزن هەیە د دەستنیشانکرن و پشتراستکرنا DNA و پرۆتینان دا ب کارئینانا چەندین ستراتیژیێن دەستنیشانکرنێ یێن جودا وەک Gel Electrophoresis, SDS-PAGE, Coomassie gel staining, Silver Staining, Western Blot و سیستەمێ وێنەگرتنێ FUJI-LAS 4000. هەروەسا ئەزموونەکا من یا ژ هەژمار هەیە د ب کارئینانا ماییكرۆسكۆپێن ئۆپتیکال و فلورەسانسێ و خواندەڤانێ پلێتێ (plate reader) بۆ دەستنیشانکرن و پێڤانا لۆمینەسانسێ و فلورەسانسێ و شروڤەکرنا داتایان.

د تێزا ماستەرێ من دا ب ناڤێ "کاریگەرییا پاتۆلۆژی یا Toxoplasma gondii یا تیشک دای و بەرسڤا وێ یا بەرگریێ د ناڤ مشکێن ئەلبینۆ دا"، من خواندنا پەرەپێدانا بەرسڤا بەرگریێ ل دژی تێکچوونا ب (toxoplasmosis) کر د ناڤ مشکێن ئەلبینۆ یێن سویسی یێن جۆرێ Mus musculus, BALB/c strain, کو هاتبوونە تووشیێ ڤێ پاراسایتێ کرن، ب شێوەیەکێ تاقیگەهی، ب Toxoplasma gondii بۆ کو مێڤان (host) بەرگریێ ل دژی تووشبونا ب ڤێ نەخۆشیێ د پاشەروژێدا بکەت. گۆهارتنێن هیستۆپاتۆلۆژی، بەرسڤێن بەرگری یێن خوینێ (humoral immune responses) ، کو ب IgM و IgG دهێنە نیشاندان؛ و بەرسڤا بەرگری یا زکماکی (non-specific immune response)، کو ب فاگۆسایتۆسیس دهێتە نیشاندان، هاتنە خواندن د ناڤ مشکێن کو ب شێوەیەکێ تاقیگەهی تووشیێ پاراسایتێ Toxoplasma gondii هاتبوونە کرن. د دەمێ خواندنا من دا، کۆلۆنیێن گیانەوەران هاتنە مەزنکرن و پاراستن. هەروەسا مشک هاتنە پارچەکرن د تاقیگەهێدا بۆ دەرهێنان و ڤەدیتنا تیشووان و ڤەکێشانا کیسان یێن پاراسایتی ژ ئەندامێن جودایێن لەشی.

من دڤێت کو پێکڤەگرێدانێن بهێز بچێکن و هەڤکاریێ بکەم ل گەل ئەکادیمیێن پڕۆفێشناڵ یێن دی ل زانکۆیێن دی، دگەل وەرگرتنا مفایێن دوولایەنی بۆ تیمێ

سةربرشتيا قوناغا جارى