ستافێ ئەکادیمی

May 31, 2026, 9:59 a.m.
حسن نجمان محمد (دكتورا)
پروفیسورێ ھاریکار
پرۆفیسورێ هاریکار د گەشەپێدانا دارستانان دا

دارستان
كولیژا زانستێن ئەندازیاریا چاندنێ
زانکۆیا دهۆك

  • 2012 - دوكتۆرا د گەشەپێدانا دارستانان، زانكۆيا بۆردۆ، فه‌ره‌نسا.
  • 2006 - ماسته‌ر د زانستێن دارستانێدا، كۆليژا دارستان و چاندنێ، زانكۆيا مووسل، عيراق.
  • 2000 - به‌كالۆريۆس د زانستێن دارستانێدا، كۆليژا زانستێن ئه‌ندازياريا چاندنێ، زانكۆيا دهۆك، هه‌رێما كوردستانێ، عيراق.

ژ سالا 2013ێ ڤه‌، ئه‌ز ڤان بابه‌تێن ل خوارێ پێشکێش دکەم:

قوناغا ده‌ستپێكێ (به‌كالۆريۆس):

  • نه‌مامگه‌ها دارستانێ
  • چاندنا دارستانێ
  • دارچاندن
  • دارڤانى
  • شيانێن په‌يوه‌نديێ

قوناغا بلند (ماسته‌ر و دوكتۆرا):

  • نه‌مامگه‌ها دارستانێ يا پێشكه‌فتى
  • چاندنا دارستانێ يا پێشكه‌فتى
  • دارڤانيا پێشكه‌فتى

خولێن راهێنانێ:

  • 2006: "ئاوادانكرن و گەشەپێدان – پلانكرن و رێڤەبرن" 7-18 شوبات ئەلمانیا، زانکۆیا دۆرتمن.
  • 2006: "نڤيسينا زانستى و پێشكێشكرن" 12-18 ئۆکتۆبەر، نڤيسينگه‌ها په‌يوه‌نديێن ناڤده‌وله‌تى يا زانكۆيا دهۆكێ دگه‌ل زانكۆيا ئوپسالا. دهۆك.
  • 2009: خولا زمانێ فه‌ره‌نسى ژ 27/04/2009 تا 10/07/2009. ئه‌ليانس فه‌ره‌نسى. بۆردۆ – ئاكیتێن. فه‌ره‌نسا.
  • 2012: "نڤيسينا زانستى ب زمانێ ئينگليزى" 9-12 كانوونا دووه‌م، INRA، زانكۆيا بۆردۆ1، فه‌ره‌نسا.
  • 2012: "ميژوو و زانستناسی يا زانستى" 7-13 تشرين دووه‌م، زانكۆيا بۆردۆ 1، فه‌ره‌نسا.
  • 2019: "گوهۆڕينا كەش و ژه‌هريه‌تا ئاسايشا خوارنێ" 16-ئيلۆن-19 تا 27-ئيلۆن ل واگينينگه‌ن.
    سه‌نته‌رێ داهێنانێن گەشەپێدانێ. زانكۆ و لێكۆلينێن واگينينگه‌ن، هۆڵه‌ندا.
  • 2022: رێڤه‌برنا خەتەر و مەتەرسیان د رووبه‌رووبوونا گوهۆڕينا كەش و هه‌وایدا – (نيسان 2022 و دووماهيا حوزه‌يران 2022) ژ لايێ سه‌نته‌رێ داهێنانێن گه‌شه‌پێدانێ يا واگينينگه‌ن. هۆڵه‌ندا. خولا ئۆنلاين.
  • 2022: پەرەپێدانا شیانێن ئاخفتنێ يێن گشتى – 9-15 تشرين دووه‌م – ئه‌ڤ پرۆگرامه‌ ژ لايێ ده‌زگه‌ها خێرخوازيا بارزانى (BCF) و ميسۆپۆتاميا فرۆنتێرس ئينته‌رناشناڵ (MFI) ڤه‌ هاتیه‌ پاره‌دان و دگه‌ل گۆشه‌يا ئه‌مريكى-دهۆكێ (ACD) هاتیه‌ بجهئينان.
  • 2022: ئاڤاكرنا كۆمه‌ڵگه‌هێ ل پارێزگه‌ها نه‌ينه‌وا – 14-27 ئاب – زانكۆيا ئينديانا- ئه‌مريكا.
  • 2023: خولا راهێنانێ يا رێڤه‌برن و ديجيتالكرنا گژوناسيا – 18 تا 21 كانوونا دووه‌م. ئيستەنبول- توركيا.
  • 2023: خولا ناڤده‌وله‌تى يا تێكه‌ڵكرى لسه‌ر ئاسانكاريا هه‌ڤكاريا چه‌ند لایه‌نه‌ بۆ خوارن، چاندن و سروشتێ رێكخستى ژ لايێ سه‌نته‌رێ داهێنانێن گەشەپێدانێ يا واگينينگه‌ن دگه‌ل زانكۆيا ئێجەرتۆن، ژ 24 تشرين ئۆكتۆبەر – 15 كانوونا دووه‌م 2023 واگينينگه‌ن، 18 كانوونا دووه‌م 2023 – كينيا.

رێكخراوێن ناحكومى و خزمەتا جڤاكى:

  1. ژ سالا 2018ێ ڤه‌، سه‌رۆكێ لژنا پرۆژه‌یێ چاندنا مليۆن دارێ ل زانكۆيا دهۆكێ – پرۆژه‌ سه‌ر ب حكومه‌تا به‌غدايێ يه‌.
  2. سه‌رۆكێ تيمى يێ تيمى گيايێن كێوى د پرۆگرامێ LASER PULSE و USAID دا "پشته‌ڤانيكرنا پراكتيكێن كولتوورى يێن كه‌ڤن ل باكورێ عيراقێ (كڕينا باكورێ عيراقێ) بۆ قوناغا 1 ژ كانوونا دووه‌م 2019 تا كانوونا دووه‌م 2021 و بۆ قوناغا 2 ژ نيسان 2022 تا 30 حوزه‌يران 2024.
    https://doir.uod.ac/projects/cultural-practices/phase-two/wild-plants-group
  3. چه‌ند پرۆژه‌یێن پرۆگرامێن پاره‌ بۆ كارى بۆ GIZ، ريچ و UNHCR پێشنياركرن بۆ پشته‌ڤانيكرنا ئاواره‌يان و قوتابيێن ده‌رچوو يێن كۆليژا چاندنێ – زانكۆيا دهۆكێ.
  4. رێكخستنا خولێن راهێنانێ يێن چاندنێ بۆ جوتياران ب هه‌ڤكارى دگه‌ل رێكخراوێن ناحكومى.

كورتيا سياسه‌تێ:

1- محه‌مه‌د، حه‌سه‌ن ن.، مه‌حموود، ئه‌حمه‌د ئارميا، ريمۆندا ئـ. مه‌هدى، هونه‌ر س. عه‌بدولخالق،
زوبه‌يده‌ س. ئۆستێرهوودت، سارا ئێدێنس، كه‌يت 2023. رێكخراوێن ناحكومى يێن عيراقێ كليلا پاراستنا ژينگه‌هى و كولتوورى ل ده‌شتا نه‌ينه‌وا. گۆڤارا ده‌زگه‌ها ده‌ستڤه‌ئينانا ئه‌زموونا گه‌شه‌پێدانێ.
https://dec.usaid.gov/dec/content/Detail_Presto.aspx?vID=47&ctID=ODVhZjk4NWQtM2YyMi00YjRmLTkxNjktZTcxMjM2NDBmY2Uy&rID=NjI1NjQ5
2- محه‌مه‌د، حه‌سه‌ن ن.، مه‌حموود، ئه‌حمه‌د ئارميا، ريمۆندا ئـ. مه‌هدى، هونه‌ر س. عه‌بدولخالق،
زوبه‌يده‌ س. ئۆستێرهوودت، سارا ئێدێنس، كه‌يت 2023. پاراستنا گيايێن كێوى و پراكتيكێن كولتوورى ل ده‌شتا نه‌ينه‌وا. گۆڤارا ده‌زگه‌ها ده‌ستڤه‌ئينانا ئه‌زموونا گه‌شه‌پێدانێ.
https://dec.usaid.gov/dec/content/Detail_Presto.aspx?vID=47&ctID=ODVhZjk4NWQtM2YyMi00YjRmLTkxNjktZTcxMjM2NDBmY2Uy&rID=NjI1NjQ4

لێكۆلين بۆ ڤان گۆڤارێن زانستى يێن ناڤده‌وله‌تى هاتينه‌ چاڤلێكرن:

ئيكۆلۆژيا دارستانێ و رێڤه‌برن، ئانالێن زانستێن دارستانێ، گۆڤارا زانستێن گيايى، گۆڤارا بايتەكنۆلۆژيا ئه‌فريقيا،
دارستان، ئه‌كتا بۆتانيكا گاليكا، گۆڤارا چاندنێ يا توركى؛
دارستان و نزمبوونا ئاخێ و گه‌شه‌پێدان. و گۆڤارا لێكۆلينێن چاندنێ يا ئه‌فريقيا.

ئه‌ندامێ ده‌سته‌يا نڤيسه‌ران يێ:
گۆڤارا دارستانێ يا به‌رده‌وام. ئه‌مريكا.
https://systems.enpress-publisher.com/index.php/SF/about/editorialBoard
گۆڤارا لێكۆلينێن رووه‌كان – سه‌نته‌رێ زانست و په‌روه‌ردێ يێ كه‌نه‌دى.
https://www.ccsenet.org/journal/index.php/jps/editor

ئه‌نجامنامه‌یێن كۆنفرانسان:

  • 2024: رۆلێ لێكۆلينێن زانستى و چاندنا به‌رده‌وام د بجهئينانا ئاسايشا خوارنێدا. 16 نيسان 2024، زانكۆيا دهۆك. دهۆك.
  • 2012: كۆنفرانسا قوتابيێن دوكتۆرا: تێگه‌هشتنێن نڤشێ داهاتى د زانستێن جيۆلۆژى و ئيكۆلۆژيدا. 12•13 ئايار 2011 تارتو، ئيستۆنيا.
  • 2012: كۆنفرانسێ دووه‌م يێ ناڤده‌وله‌تى لسه‌ر فره‌جوريا ژيانێ د ئيكۆسيسته‌مێن دارستانێ و سروشتێ دا. كۆليژا زانكۆيا كۆرك، ل 28 – 31 ئاب 2012. كۆرك – ئيرله‌ندا.
  • 2016: كۆنفرانسێ دووه‌م يێ چاندنێ "به‌ره‌ڤ چاندنه‌كا باشتر". 26-27- 4-2016. دهۆك. هه‌رێما كوردستانێ.
  • 2017: كۆنفرانسێ دووه‌م يێ زانستى يێ ناڤده‌وله‌تى زانكۆيا زاخۆ - زاخۆ: ژيان، شارستانى و كولتوور. 17 - 20 نيسان 2017. دهۆك. هه‌رێما كوردستانێ.

البحث العلمي

گۆڤارێن عيراقێ يێن به‌لاڤكرى:

  • 2025: كارتێكرنا چاره‌سه‌ريێن ساركرنا به‌رى چاندنێ و ئاسيدێ جيبێرليك (GA3) ل سه‌ر شينبوون و دامه‌زراندنا ده‌ستپێكى يا (Gundelia Tournefortii L.). حه‌سه‌ن محه‌مه‌د، ئه‌حمه‌د مه‌حموود، هونه‌ر سه‌فه‌ر مه‌هدى، ئۆستێرهوودت، كه‌يت ئێدێنس، ريمۆندا ئێشايا ئارميا، زوبه‌يده‌ س. عه‌بدولخالق ٤، نه‌به‌ز ئ. محه‌مه‌د، و نه‌شوان شه‌وكت مزورى. https://zjse.uod.ac/index.php/zjse/article/view/13
  • 2023: عه‌ساف، ر. م. س. ح.، و محه‌مه‌د، ح. ن. (2023). به‌رسڤدانا گه‌شه‌يا نه‌مامۆلكا (Platycladus Orientalis (L.) Franco) بۆ رژاندنا گه‌لا ب GA3 و په‌ينێ N.P.K يێ نانۆ يێ كێلاتكرى. گۆڤارا زانكۆيا دهۆك 26(1) 96-113. https://doi.org/10.26682/ajuod.2023.26.1.11
  • 2017: محه‌مه‌د حه‌سه‌ن و ناسر سه‌رحان (2017). كارتێكرنا قه‌بارێ برينا ره‌هان، درێژاهى و تێركه‌زيا ئاسيدێ ئيندوول بيوتيريك ل سه‌ر شيانا ره‌هئينانێ و گه‌شه‌يا ره‌هێن دارا سماقێ (Rhus coriaria L.) گۆڤارا زانكۆيا دهۆك.، قه‌بارێ 19، ژماره‌ 1 (زانستێن چاندنێ و ڤێتێرنه‌رى)، پ.پ 257- 266، 2016 (بابه‌تێ تايبه‌ت) كۆنفرانسێ دووه‌م يێ چاندنێ يێ زانستى (26 و 27 نيسان 2016). http://portal.uod.ac/journal/issues/avs/files/AVS%20-%20Volume%2019%20-%20Number%201%2C%206%20-%202016.pdf
  • 2016: محه‌مه‌د حه‌سه‌ن و ناسر سه‌رحان (2017). كارتێكرنا IBA و قه‌بارێ برينێ ل سه‌ر هاندان و ره‌هێن دارێن (Cotinus Coggygria Scop.) و سماقێ (Rhus Coriaria L.) (Anacardiaceae). گۆڤارا زانستێ يا زانكۆيا زاخۆ. قه‌بارێ 5 ژماره‌ 2. https://doi.org/10.25271/2017.5.2.367

گۆڤارێن ISI يێن به‌لاڤكرى:

  • 2025: ئه‌حمه‌د و هه‌ڤكارێن وى، (2024). رێبه‌ره‌ك وێنه‌دار يێ گيايێن كێوى يێن خوارنێ ل ده‌شتا نه‌ينه‌وا. باخچێ رووه‌كناسێ – گيايێن كێوى يێن خوارنێ.
  • 2024: ئۆستێرهوودت، س.، ئێدێنس، ك. س.، عه‌بدولخالق، ز. س. و هه‌ڤكارێن وى (2024). رۆلێ رووه‌كێن كێوى د ڤه‌ژاندنا كولتوورى: هه‌ڤكاريا جڤاكى و رووه‌كناسيا گه‌لێ ل ده‌شتا نه‌ينه‌وا، باكورێ عيراقێ. ژينگه‌ها ئابوورى. 10.1007/s12231-024-09607-z. https://link.springer.com/article/10.1007/s12231-024-09607-z
  • 2019: محه‌مه‌د، ح. (2019). دابه‌شبوونا گۆمانگه‌هى و پاترێنێن هه‌ڤبه‌نديا نۆژه‌نكرنا دارا سه‌نوو‌به‌رێ (Pinus brutiaTen.). رێڤه‌برنا جهێ ڤه‌كێشان و ئه‌نجامدانێن دارا سه‌نوو‌به‌رێ (Pinus brutiaTen.). گۆڤارا زانستێن دارستانێ يا نه‌مسايى. 136-:2- 141–172. http://www.forestscience.at/fileadmin/user_upload/forestscience/2019/CB1902_Art3.pdf
  • 2019: محه‌مه‌د و هه‌ڤكارێن وى (2019): نۆژه‌نكرنا سروشتى يا دارا سه‌نوو‌به‌رێ (Pinus brutia Ten.) ل دارستانه‌كا گشتى يا گه‌شتوگوزارێ ل زاوێته‌ – هه‌رێما كوردستانێ، عيراق. گۆڤارا لێكۆلينێن دارستانێ. 30-5-1849:1857 https://doi.org/10.1007/s11676- 018-0739-x. https://link.springer.com/article/10.1007/s11676- 018-0739-x
  • 2014: محه‌مه‌د، ح.، لينگوا. ئـ.، مالووف، ج. پ.، ميشالێت، ر.، (2013). هه‌ڤبه‌نديێن جهێ نه‌مامۆلكێن دار به‌لۆتێ-دارچكێ دگۆهۆڕن ل به‌رامبه‌ر پێكهاته‌يا كارى يا دارچكێن دراوسێ د جڤاكێن دارستانێن ل سه‌ر كه‌نارێن ده‌ريا‖ گۆڤارا زانستێن دارستانێ. 1286-4560.DOI 10.1007/s13595-014-0419- http://link.springer.com/article/10.1007/s13595-014-0419-8.
  • 2013: محه‌مه‌د، ح.، تووزارد، ب.، لێ باگوس-پينگوێ، ى.، ميشالێت، ر.، (2013). رۆلێ كاردانێن ژيانى بۆ دامه‌زراندنا ده‌ستپێكى يا نه‌مامۆلكێن دار به‌لۆتێ د جڤاكێن دارستانێن ل سه‌ر كه‌نارێن ده‌ريا. ئيكۆلۆژيا دارستانێ و رێڤه‌برن. 297: 67-74. http://dx.doi.org/10.1016/j.foreco.2013.02.023.
  • 2013: محه‌مه‌د، ح.، مالووف، ج. پ.، ميشالێت، ر.، (2013). خه‌لتا هاڤينێ و ڤه‌كرنا سه‌راژۆيێ هێزا هه‌ڤبه‌نديا جهێ نه‌مامۆلكێن دار به‌لۆتێ-دارچكێ زێده‌ دكه‌ت. گۆڤارا زانستێن دارستانێ. 70، 4، 345- 355. DOI. 10.1007/s13595-013-0264-1 h t t p : / / d x . d o i . o r g / 1 0 . 1 0 0 7 / s 1 3 5 9 5 - 013 -026 4 - 1.

ژینگەها دارستانا, نيبوونا سروشتي يادارستانان, زيدەكرنا دارو تراشوكيين دارستانان

قوتابيێن ماسته‌رێ:

  • به‌رسڤدانا نه‌مامۆلكا دارا (Platycladus orientalis (L.) Franco) بۆ رژاندنا گه‌لا ب GA3 و په‌ينێ NPK يێ كێلاتكرى يێ ب ته‌كنۆلۆژيا نانۆ به‌رهه‌مئينای.
    قوتابى: رۆژين محه‌مه‌د سه‌ليم حاجى عه‌ساف، 2023.