دهۆك، عیراق | ٢٧ـی شوباتێ، ٢٠٢٥ – د چارچۆڤێ بهێزكرنا رۆلێ خۆ وەك پێشەنگەك د ڤەكۆلینێن یاسایی و رێڤەبرنێ دا، زانكۆیا دهۆك (UOD) مێڤانداریا گەنگەشەیەكا پانێلی یا ئاستبلند كر ل سەر ئاستەنگێن دەستووری د ناڤبەرا حكومەتا فیدڕالی یا عیراقێ و حكومەتا هەرێما كوردستانێ. ب رێكخستنا سەنتەرێ ڤەكۆلینێن یاسایی و رامیاری ل كۆلیژا یاسا، ئەڤێ بۆنەیێ پسپۆرێن پایەبلند یێن دەستووری، شارەزایێن یاسایی، و دانەرێن سیاسەتان كۆمكرن بۆ لێكۆلینكرنا دیمەنێ گەشەسەندی یێ یاسایی، سیاسی، و رێڤەبرنێ كو پەیوەندیێن فیدڕالی-هەرێمی ل عیراقێ دیاردكەت.

پێشڤەبرنا دیدگەها ستراتیجی یێ زانكۆیا دهۆك د ڤەكۆلینێن یاسایی و رێڤەبرنێ دا

ئەڤ گەنگەشەیا شەش دەمژمێری پشكەكە ژ پلانا ستراتیجی یا زانكۆیا دهۆك ٢٠٢٣-٢٠٣٨، كو پێشی ددەتە:

✅ شارەزایییا یاسایی و رێڤەبرنێ – بهێزكرنا ڤەكۆلینێن هەڤپشك ل سەر یاسا دەستووری، فیدرالیزم، و چارچۆڤێن سیاسەتێ.

✅ ئێكبوونا ئەكادیمی-سیاسەتێ – پەیوەندیكرنا ئەكادیمیا و دارێژتنا سیاسەتان ب رێكا گەنگەشێن سیاسەتێ یێن ل سەر بنەمایێ ڤەكۆلینێ.

✅ هەڤكاریێن ناڤدەولەتی – پشكداركرنا پسپۆرێن جیهانی و دامەزراوان د گەنگەشێن یاسایی و رێڤەبرنێ یێن عیراقێ دا.

✅ ڤەكۆلینێن چارەسەركرنا ناكۆكیان و فیدرالیزمێ – هاندانا چارەسەریێن یاسایی یێن بەردەوام بۆ ناكۆكیێن هەرێمی و رێڤەبرنێ.

ب مێڤانداركرنا ئەڤ جۆرە دیدارێن كاریگەر، زانكۆیا دهۆك پەیمانداریا خۆ بۆ داڕێژتنا گۆتاریێن دەستووری و یاسایی یێن عیراقێ بهێزدكەت، و چارەسەریێن ب ڤەكۆلینێ ڤە گرێدای بۆ رێڤەبرنا بەردەوام برێڤەدبەت.

مژارێن سەرەكی و گەنگەشێن پسپۆران

🔹 رۆلا دامەزراوێن دەستووری و بڕیارێن دادگەها بلند یا فیدرالی

روینشتنا ئێكێ چارچۆڤێن یاسایی یێن رێڤەبرنا دامەزراوێن دەستووری یێن عیراقێ ڤەكۆلین، و فۆكس كر ل سەر رۆلێ دادگەها بلند یا فیدرالی د چارەسەركرنا ناكۆكیان د ناڤبەرا بەغدا و هەولێرێ دا. پسپۆران ئەڤێن ل خوارێ شرۆڤەكرن:

• دەستهەلاتا یاسادانانێ یا پەرلەمانێ كوردستانێ و سەربەخۆیییا دادوەری.
• بڕیارێن دادگەها بلند یێن داوییێ و كاریگەریێن وان ل سەر پەیوەندیێن فیدرالی-هەرێمی.
• بنگەهێن یاسایی یێن دیمەنێ دەستووری یێ عیراقێ دیاردكەن.

🔹 هەمواركرنێن دەستووری، پێكهاتێن ئەمنی، و سیاسەتێن دارایی

روونیشتنا دووێ فۆكس كر ل سەر چاكسازیێن دەستووری یێن پەیوەندیدار ب:

• پێكهاتێن ئەمنی و لەشكەری د چارچۆڤێ فیدرالی یێ عیراقێ دا.
• میكانیزمێن پارڤەكرنا داهاتان و رێڤەبرنا ئابووری د ناڤبەرا بەغدا و حكومەتا هەرێما كوردستانێ دا.
• شەفافیەت، ناڤەندیزدایی، و چاكسازیێن سیاسەتا دارایی وەك رێكێن چارەسەركرنا ناكۆكیان.

🔹 ناوچێن ناكۆك و جێبەجێكرنا مادا ١٤٠

گەنگەشەیا دوماهیێ ل سەر مادا ١٤٠ یا دەستوورێ عیراقێ بوو، و گەنگەشە ل سەر ڤان بابەتان برێڤەچوون:

• كەركووك و ناوچێن دی یێن ناكۆك – ئالۆزیێن یاسایی و سیاسی.
• ئاستەنگێن دامەزراوەیی د جێبەجێكرنا بەندێن دەستووری دا.
• كەلتوورێ سیاسی و مۆدێلێن رێڤەبرنێ د سیستەمێ فیدرالی یێ عیراقێ دا.

بهێزكرنا رۆلێ زانكۆیا دهۆك د ڤەكۆلینێن یاسایی و رێڤەبرنێ دا

زانكۆیا دهۆك بەردەوامە خۆ وەك پێشەنگەكا هەرێمی و نیشتیمانی د پەروەردا یاسایی، ڤەكۆلینێن سیاسەتێ، و ڤەكۆلینێن فیدرالیزمێ دا ددانیت. گەنگەشێن ڤێ پشكێ دێ پشكداریێ كەن د:

📌 وەشانێن ئەكادیمی و بەلگەنامێن ڤەكۆلینا یاسایی.

📌 راسپاردەیێن سیاسەتێ بۆ چاكسازیێن رێڤەبرنا عیراقێ.

📌 هەڤكاریێن هەڤپشك ل سەر یاسا، ئەمنیەت، و رێڤەبرنێ.

ب پێشڤەبرنا گەنگەشێن سیاسەتێ یێن ب بەلگەنامان، زانكۆیا دهۆك پشتگیریا گەشەسەندنا دەستووریا عیراقێ یا بەردەوام دكەت، و پەیمانداریا خۆ بۆ شارەزایییا ئەكادیمی و پشكداریا جیهانی بهێزدكەت.

برگا دوماهیێ و رێزلێنان

ئەڤ بۆنەیە ب برگەكا فەرمی یا رێزلێنانێ ب دوماهیك هات، كو پێشنیارێن سەرەكی یێن د ماوێ گەنگەشان دا پێشكێشكری پوختە كرن. باوەرنامێن رێزلێنانێ هاتن دابەشكرن بۆ پشكداران بۆ هەولێن وان د گوتاریێن یاسایی و گرێدایی رێڤەبرنا عیراقێ دا.

پەیمانداریا ستراتیجی یا زانكۆیا دهۆك بۆ ڤەكۆلینێن یاسایی و فیدرالیزمێ

وەك پشكەك ژ ئەركێ خۆ بۆ هاندانا رێڤەبرنا ب ڤەكۆلینێ ڤە گڕیدایی زانكۆیا دهۆك بەردەوامە بۆ:

• بەرفرەهكرنا ڤەكۆلینێن یاسایی یێن هەڤپشك د یاسا دەستووری، فیدرالیزم، و رێڤەبرنێ دا.
• مێڤانداركرنا دیدارێن كاریگەر بۆ پشكداریكرنا شارەزایێن یاسایی و دانەرێن سیاسەتان.
• گەشەپێدانا هەڤكاریێن ناڤدەولەتی بۆ بهێزكرنا پەروەردا یاسایی و ڤەكۆلینێن سیاسەتێ.

ئەڤ بۆنەیە دگەل دیدگەها درێژخایەن یا زانكۆیا دهۆك دگونجیت بۆ پێشەنگبوون وەك دامەزراوەكا ئەكادیمی كو داهێنانێن یاسایی و رێڤەبرنێ ل عیراقێ و دەڤەرا بەرفرەهتر برێڤەدبەت.

🔗 بۆ زانیاریێن زێدەتر دەربارەی پرۆگرامێن ئەكادیمی و دەستپێشخەریێن ڤەكۆلینێ یێن زانكۆیا دهۆك، سەرەدانا كۆلیژا یاسا و سەنتەرێ ڤەكۆلینێن یاسایی و رامیاری بكەن.

• 📍 میدیایا زانكۆیا دهۆكێ | ٢٨ شوبات، ٢٠٢٥
• ✍ راپۆرت ژ لایێ: سەباح ع. م. سالح
• 📸 وێنەگرتن ژ لایێ: محەمەد عەبدولكەریم تاهر

🔎 پەیڤێن سەرەكی

• چاكسازیا دەستوورێ عیراقێ
• ناكۆكیێن فیدرالی-هەرێمی ل عیراقێ
• مادەیا ١٤٠ ناوچێن ناكۆك
• ڤەكۆلینێن یاسایی ل زانكۆیا دهۆك
• رێڤەبرن و یاسا ل كوردستانێ
• ڤەكۆلینێن فیدرالیزمێ ل عیراقێ
• پەیوەندیێن دەستووری یێن بەغدا-هەولێرێ
• سیاسەتا یاسایی و رێڤەبرن ل كوردستانێ